Kwelgeest Bergsma troeft Kramer af op de 10 kilometer

Sven Kramer had graag de 10 kilometer gewonnen. Maar zijn kwelgeest Jorrit Bergsma, die zijn zelfvertrouwen heeft herwonnen, was hem te snel af.

Jorrit Bergsma op weg naar de zege op de 10 kilometerBeeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

De 10 kilometer is een heilig doel voor Sven Kramer. De gelauwerde veelwinnaar van het Nederlandse schaatsen wil in 2018 in het Koreaanse Pyeongchang nog maar één ding: zijn drie nederlagen uit het olympische verleden op die afstand goed maken.

Er is één man in de wereld, die hem van dat verschroeiende voornemen kan afhouden en die heet Jorrit Bergsma. Die was hem in 2014 in Sotsji te snel af. Het scenario was daar, in de Russische badplaats met wintersporttrekjes, ideaal voor Bergsma. Hij mocht na Kramer starten en hij troefde hem af in de strijd voor het goud. Het verschil was royaal: 4,5 seconden.

Het was na de tegenvaller van Turijn (zesde) en de foutieve baanwissel in Vancouver (diskwalificatie) de derde pijnlijke exercitie voor Kramer die in Sotsji, na een valpartij met de racefiets, last had gekregen van de kwetsbare rug. Hij, de man van tweemaal goud op de 5 kilometer, nam zich voor om, vier jaar later, de 10 kilometer ook van een gouden slotakkoord te voorzien.

Daartoe moet hij de hindernis Bergsma slopen. Vorig jaar leek het daar aardig op, al had Kramer daar zelf nauwelijks de hand in. Bergsma reed zich in november 2015 kapot op de 10 kilometer van Salt Lake City, waar hij het juist gereden wereldrecord van Ted-Jan Bloemen wenste aan te vallen. Hij had, in een rit tegen Kramer, last van de hoogte. Het lichaam was onvoldoende aangepast aan de ijle lucht van Utah. Hij verspeelde in de rit tegen zijn rivaal een grote voorsprong en het uitzicht op de recordverbetering.

Een maand later was er op de NK afstanden een 10 kilometer, waar de zwaar vermoeide Bergsma zich zo forceerde dat hij op 13.07,77 eindigde. Hij werd ook nog eens gediskwalificeerd, omdat hij twee pylonen raakte. De wereldtitelstrijd in Kolomna telde daardoor naast Kramer Bergsma's ploeggenoot Kooiman op de 10 kilometer. Zij werden, zo zijn de mondiale verhoudingen, een en twee.

'Mijn afstand'

'Die twee tikken werkten wel door op mijn zelfvertrouwen', gaf Bergsma vrijdag toe. 'De kop van Jorrit moest om', sprak zijn coach Jillert Anema over de daarop volgende zomer. Vrijdag zag de coach dat hij daarin geslaagd was. 'Want deze zege was wel heel welkom', vond Bergsma, na zijn secuur opgebouwde 12.52,34, een dikke seconde beter dan de tijd van Kramer (12.53,59).

Anema, de coach die qua gebektheid nagenoeg iedereen in de schaatswereld in de zak steekt, ging nog in de catacomben de verbale strijd met Kramer aan. 'Kramer kon niet beter dan 12.53. Ik had zijn eindtijd voorspeld. Sven bouwde zijn rondetijden af, om ons te imponeren. Maar hij kan niet harder.'

Het is het verhaal van 'de statistische logica' dat Anema al sinds 2013 ophangt. In dat jaar versloeg Bergsma, op de 10 kilometer bij de WK afstanden van Sotsji, Kramer voor het eerst op het allerhoogste niveau. Anema had het voorspeld. Het geloof in eigen kunnen werd een jaar later bevestigd, met olympisch goud.

Kramer, Bergsma en De Vries (v.l.n.r.) op het podium na de 10kmBeeld anp

Bergsma sprak vrijdag weer in zinnetjes die duidden op herwonnen zelfvertrouwen. 'De 10 kilometer is wel mijn afstand. Daar ben ik de betere in, zeker als ik een goede rit rijd. Dat weet ik dat ik beter ben.'

Die goede ritten komen in races, waarin Bergsma geen last heeft van de persoonlijke tegenstand van Kramer. Bergsma: 'Ik rijd mijn beste races, als ik niet tegen Sven hoeft te schaatsen.'

De twee beste stayers van de wereld worden in World Cups vaak aan elkaar gekoppeld, als de nummers een en twee van de lange afstanden. Kramer kan dan duelleren, tempowisselingen doorvoeren, versnellen uit de rug van Bergsma die meer de man is van de strakke schema's. Volgend jaar, bij de olympische 10 kilometer van Pyeongchang, bestaat die kans niet.

Kramer: 'Ik ben beter in het man-tegen-man gevecht. Maar het vervelende nieuws is dat dat bij de Olympische Spelen niet kan. Landgenoten loten dan niet tegen elkaar.'

Psychologische oorlogsvoering dient dan buiten het ijs te worden gevoerd, met Kramer als een Muhammad Ali-achtige uitdager. Bergsma, bleu en bescheiden, houdt er niet van en hij is er niet goed in. Dat weet hij van zichzelf. 'Ik moet bij mezelf blijven. Ik houd het gevecht graag op de ijsbaan.'

Foutje

Anema is de man die Kramer dan dient te pareren. Ooit waren de twee verbonden via de tafel van de afdeling fysiotherapie in ziekenhuis Tjongerschans. Kramer was de patiënt tussen hoop en vrees. Intussen houden ze niet erg veel meer van elkaar.

Kramer, deze week Nederlands kampioen op de 5 kilometer en de 1.500 meter, was daarin het meest uitgesproken, toen hij vrijdag hoorde van de uitdagende woorden van Anema. 'Het allerleukste waarvoor ik schaats is Jillert Anema. Hij is een goede trainer voor Jorrit Bergsma. Maar dan houdt het snel op.'

Wel gaf de grote kampioen toe een foutje te hebben gemaakt. De overwinning van Bergsma, deels te verklaren uit diens gunstige loting, had de concurrent een opkikker gegeven. 'Ja, die had-ie nodig', sprak Kramer die zijn eigen NK als uitstekend beoordeelde, de nederlaag op de 10 kilometer ten spijt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden