Interview

'Kunstrijden moet uit de anonimiteit'

Sjoukje Dijkstra en zij waren in de jaren zestig 'de Ard en Keessie van het kunstrijden'. Nu proberen zij de sport terug te brengen in de schijnwerpers.

Joan Haanappel met kunstschaatstalenten in de kleedkamer in de Haagse Uithof. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Lachend pakt Joan Haanappel haar tablet erbij. Ze laat op haar Facebookpagina een foto van een dag oud zien waarop ze met Sjoukje Dijkstra staat. Boven de beeltenis van de lachende dames staat de tekst Friends forever. 'Iedereen vindt dit prachtig. De oude dames op de foto in onze nieuwe sponsorkleding', zegt Haanappel lachend.

Talent

Haanappel en Dijkstra zijn de beste kunstschaatssters die Nederland heeft voortgebracht. Op 7-jarige leeftijd leerden ze elkaar kennen en in de jaren zestig maakten ze furore op het ijs. Dijkstra won goud bij de Olympische Winterspelen van 1964 en werd driemaal wereldkampioen. Nu probeert het tweetal met de Stichting Kunstrijden Nederland (SKN) de sport terug te brengen in de schijnwerpers.

Aan de WK kunstrijden in Boston doet deze week een Nederlands talent mee. Niki Wories trainde in Canada op kosten van Euronics, een sponsor van de SKN, en rijdt haar tweede WK bij de senioren. Een ander 'SKN-talent', Kyarha van Tiel, bereikte de finale bij de WK junioren in Debrecen en eindigde daar knap als achttiende. Ze is pas 15, terwijl je tot je 18de mag meedoen aan het WK junioren. Bij de mannen miste Thomas Kennes op een half punt de finale van het EK in Bratislava.

Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel bij de NK in 1959. Beeld anp

Geld nodig

Desondanks kan de sport in Nederland nog op weinig aandacht rekenen. Haanappel heeft daar wel een verklaring voor. 'Zoals iedereen ter wereld zijn wij Nederlanders enorme chauvinisten. De man op de bank wil medailles zien, dan blijft hij ervoor thuis. Daar zijn we nog even van verwijderd, maar het gaat al hartstikke goed.

'Om het nog beter te doen, hebben we meer geld nodig. Dan zouden we kinderen bijvoorbeeld op langere stages naar Canada, Rusland of de Verenigde Staten kunnen sturen. Het project staat pas in de steigers, want kunstrijden vergt zó'n lange technische opbouw.'

Haanappel: 'Toen Sjoukje en ik nog schaatsten, had er een vervolg op moeten komen. Wij deden mee in de wereldtop, waren een beetje de Ard en Keessie van het kunstschaatsen. Maar er kwam geen programma en de sport zakte weg in de anonimiteit. Vergis je niet, kunstschaatsen was in die tijd in Nederland heel groot. De mensen bleven er gewoon voor thuis.'

Liefde voor kinderen en sport

Na haar carrière werd Haanappel analist op tv, onder meer voor de NOS en Eurosport. Toen ze daar na dertig jaar mee stopte, zocht ze een positieve manier om iets voor anderen te doen. 'Door mijn werk voor de televisie zag ik kampioenen komen en gaan, maar ik zag ook dat het niet lukte. Het was verschrikkelijk om te zien dat er al die jaren niets met de sport werd gedaan. Dat was ook een reden dat ik besloot deze stichting op te richten. Op die manier kon ik ook mijn grote liefde voor kinderen en voor de sport combineren.'

Zo zit Haanappel op een doordeweekse dag in de Haagse Uithof. Op het moment is een kamp van Stichting Kunstrijden Nederland in volle gang. De dertien meest getalenteerde Nederlandse kunstschaatsers staan een week op het ijs, met een Amerikaanse coach en een Franse choreograaf.

Grootste sport

'Het is echt heel gaaf om te zien', glundert Haanappel. 'Sinds drie jaar hebben we het beleid veranderd en brengen we de kinderen bij elkaar. Zo'n selectie is een impuls, want alleen de beste of talentvolste rijders komen ervoor in aanmerking. De laag die eronder zit, gaat ook beter rijden, want die schaatsers willen er graag bij. Als je bij SKN zit, ben je iemand in Nederland.'

'Zo wordt het voor kinderen echt topsport. Het is serieus, niet zomaar wat uit de losse pols. Kunstrijden is zo ongeveer de moeilijkste sport die er is. Je moet echt heel getalenteerd zijn om de top te halen', zegt Haanappel stellig. Kunstrijden is de grootste sport binnen de ISU, de eerste olympische wintersport en trekt tijdens de Olympische Winterspelen de meeste kijkers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden