Interview

Kruimeltje en zijn verlegen vriendje

Interview met ruiter Jeroen Dubbeldam

Veertien jaar na de olympische titel met De Sjiem, veroverde Jeroen Dubbeldam de wereldtitel met Zenith. 'Totaal verschillend', noemt de Twent (41) zijn paarden. Een vergelijking.

Beeld Klaas Jan van der Weij

Buiten is het al donker als Jeroen Dubbeldam door zijn stal in het Twentse Weerselo loopt. Alle paarden in stal De Sjiem staan binnen. Het dier waar het bedrijf naar vernoemd is, staat prominent vooraan in de grote hal. Dubbeldam doet zijn hek open. 'Aan hem heb ik alles te danken', zegt de olympisch kampioen van 2000 over De Sjiem. De 25-jarige schimmel komt nieuwsgierig naar voren gelopen. De neus gaat al snel naar de broekzakken van Dubbeldam. 'Helaas, ik heb geen suikerklontjes voor je.'

Zo open als De Sjiem is, zo schuchter reageert Zenith op het bezoek. De bruine ruin blijft veilig in zijn eigen box staan. Zijn oren gaan naar achteren. 'Zenith houdt er niet zo van om in de belangstelling te staan. De Sjiem vindt het daarentegen fantastisch. Als er cameraploegen zijn, staat hij meteen vooraan', begint Dubbeldam zijn vergelijking.

Scouting

Dubbeldam is eigenlijk altijd op zoek naar nieuwe aanwas. De 41-jarige ruiter ziet aan details of een jong paard talent heeft voor de absolute top. 'Zenith zag ik op een talentenwedstrijd in Duitsland', herinnert Dubbeldam zich. 'Zijn springvermogen viel me direct op. Met gemak ging hij over de hoge en brede hindernissen. Zenith was alert en scherp, alleen de controle liet nog te wensen over. Hij is erg sensibel. Toen ik er op reed, was ik overtuigd. Mijn gevoel is dan doorslaggevend.'


Niet veel later , in 2011, was ook het Springpaarden Fonds Nederland overtuigd. Dit paard zou Dubbeldams nieuwe project worden op weg naar de Olympische Spelen van Rio de Janeiro in 2016. Het fonds maakt het voor Nederlandse springruiters financieel mogelijk om dergelijke dure paarden te kopen en op te leiden.


Ook De Sjiem viel op om zijn springvermogen. Toch was er nog iets anders wat Dubbeldam bijbleef van de eerste echte kennismaking. 'Het was een rodeo. De Sjiem is hondsbrutaal en gaf nergens wat om. Het kostte veel moeite om op hem te blijven zitten.' Samen met zijn ex-schoonvader Bennie Holtkamp nam Dubbeldam toch het risico met de 'speciale schimmel'. Ze kochten hem.

Training

In de finale van de Wereldruiterspelen in Caen bleek Dubbeldam een meester in de paardenwissel. Op de drie paarden van de concurrentie bleef hij foutloos. Voor elke rondgang was er slechts een paar minuten ingeruimd voor een kennismaking tussen paard en ruiter. 'In die korte tijd kun je een paard niet verbeteren. Daarom wilde ik juist gebruik maken van hun kwaliteiten. Dat pakte goed uit.'

Thuis in Weerselo heeft Dubbeldam meer tijd om te schaven en te kneden. Soms gaat het proces met horten en stoten. Vooral bij De Sjiem, die niet wilde trainen. Daar had hij gewoon geen zin in. 'Een beetje zoals de voetballer Romario bij PSV', zegt Dubbeldam met een glimlach. 'Zoveel talent, maar gewoon lui. Als hij iets niet wilde, dan deed hij het ook echt niet. Wedstrijden gingen super, de trainingen waren vaak een ramp. Ik moest hem blijven uitdagen door verschillende oefeningen te bedenken.'

De ruiter zegt ongelofelijk veel te hebben geleerd van die periode. Met name het kunnen lezen van paarden, altijd het dier een stap vóór kunnen zijn. En dat was bij deze schimmel een enorme opgave. 'De Sjiem moest een keer overbluft worden. Iedere keer als iemand erop ging zitten, gooide hij diegene er weer af. Dat vond hij gewoon mooi. Ik werd er moedeloos van en dacht dat het nooit wat zou worden. Iedere keer was het weer een teleurstelling.'

Dubbeldam schakelde 'cowboy' Gert van den Hof in. Deze paardenfluisteraar zette De Sjiem na een heuse rodeoshow naar zijn hand. Het was de sleutel voor de success.

De tienjarige Zenith is veel meer een trainingsbeest. Soms moet hij in alle ijver worden geremd. Dubbeldam probeert Zenith tijdens trainingen zelfs zo lui mogelijk te maken. Niet te veel rennen en springen over lage hindernissen. Heel relaxed, zoals de Tukker dat zegt. Niets forceren.

'Sjiem heeft, denk ik, meer natuurlijk talent, Zenith heeft een gouden karakter. Ik vergelijk Sjiem met dat ondeugende jongetje Kruimeltje. Zenith is dan het verlegen vriendje van een kwajongen. Ik ben de baas, maar je moet ze ook niet tegen je krijgen. Voor de buitenwereld lijkt het alsof Zenith net komt kijken en meteen kampioen wordt. Al heeft hij ook drie moeilijke jaren gehad. Jaren waarin ik twijfelde of het nog goed zou komen.'

Zenith hield veel spanning in zijn lijf. Dubbeldam moest het vertrouwen winnen van een angstig dier, zodat het paard zich liet gaan en alles voor zijn ruiter wilde doen. Een kwestie van geduld en veel samenwerken, als een baasje van een enigszins bange hond. Dubbeldam moest zorgen dat Zenith voor hem wilde werken.

(Tekst loopt door onder foto)

Jeroen Dubbeldam op zijn paard Zenith. Beeld epa

Concours

Uiteindelijk moeten de prijzen gewonnen worden op een concours. Ook hierin verschillen de beide kampioenen ontzettend. De karakters zijn hier voor de hele wereld zichtbaar. Sjiem, het grote talent, wist precies wanneer hij er moest staan. Op een trainingsronde een dag voor een grote wedstrijd kon hij er best een paar balken nonchalant af springen. Ook de lege tribunes om de bak vond hij niks.


Een dag later was De Sjiem op zijn best. Duizenden enthousiaste liefhebbers die klapten en joelden, hij vond het schitterend. 'Tijdens een finale voelde ik Sjiem gewoon tien centimeter groter worden, en Zenith bij wijze van spreken tien centimeter kleiner.'


Zenith heeft tijd nodig om te acclimatiseren. Dubbeldam houdt daar rekening mee door een paar dagen voor een concours er al naar toe te gaan. Een fluitje op de tribune kan al voldoende zijn om Zenith van de wijs te brengen.


Op het WK in Normandië liet het paard zien ontzettend gegroeid te zijn. In een volgepakt en rumoerig stadion leverde hij zijn beste prestatie tot nu toe. De wereldtitel is voor Dubbeldam van vergelijkbare waarde als olympisch goud. 'Allebei winnen ze een grote mondiale wedstrijd. Zenith staat pas net aan de top, eigenlijk zoals ik als ruiter in 2000.'


De vraag is of Zenith dit niveau kan vasthouden. Dubbeldam wil de komende tijd even gas terugnemen. Dat is beter voor het paard denkt hij. 'Fysiek is Zenith wel sterker, maar De Sjiem is dat in de kop. Die stond acht jaar lang op het hoogste niveau, zonder slechte jaren. Dat is echt uitzonderlijk. Zenith moet dat nog maar laten zien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.