InterviewAnna van de Breggen en Marianne Vos

Koninginnen van de Ardennen tellen hun zegeningen

Zondag had Luik-Bastenaken-Luik gereden moeten worden. Anna van der Breggen en Marianne Vos waren vaak succesvol in de klassiekers tijdens de Waalse week. Ze kijken terug en vooruit.

Marianne Vos is als eerste boven op de Muur van Hoei waardoor ze in 2008 de Waalse Pijl heeft gewonnen.Beeld Getty Images

De Ardennen

Ze regeerden jaren aaneen in de Ardennen, totdat covid-19 voorkwam dat ze er de afgelopen dagen, de Waalse week in het wielrennen, nog een termijn aan vast konden plakken. Marianne Vos won vijf keer de Waalse Pijl (2007, 2008, 2009, 2012, 2013). Anna van der Breggen evenaarde dat aantal (2015 tot en met 2019) en zegevierde twee keer in Luik-Bastenaken-Luik (2017 en 2018).

Natuurlijk had Van der Breggen (30) de afgelopen dagen het liefst in de Ardennen vertoefd. ‘Het voelt als een vreemd soort heimwee’, vertelt ze. Het gebied is haar lief. Dat begon al toen ze als 13-jarige mee mocht doen aan de Rabobank Ardennen Proef, kortweg RAP. Het was de eerste keer dat ze besefte dat een profcarrière tot de mogelijkheden behoorde. Als ze tussen beide wedstrijden moet kiezen, dan heeft ze een lichte voorkeur voor de Waalse Pijl. Die is al 22 keer verreden voor vrouwen, Luik pas drie keer. Bovendien werd vorig jaar de finish verlegd, van de grauwe voorstad Ans naar het centrum van Luik, niet perse iets wat in haar voordeel werkte; Annemiek van Vleuten won. ‘Ans was een beetje troosteloos. Maar de aankomst daar is zwaarder dan in Luik. In dat opzicht lag Ans mij beter.’

Vos (32) zag hoe Van der Breggen vijf jaar geleden de hegemonie overnam. ‘Maar ik had al eerder in de gaten dat zij een uitzonderlijk talent was. Toen ik wereldkampioen werd in 2012 en 2013 heeft ze me geweldig gesteund.’ Ze heeft er geen eenduidige verklaring voor waarom de Nederlandse vrouwen zo domineren op de venijnige bulten langs Samber en Maas. ‘We hebben eigenlijk overal succes geboekt het afgelopen decennium. De toprenners zitten in goede teams en worden uitstekend begeleid. We stuwen elkaar naar een steeds hoger niveau. We zijn een voorbeeld voor jonge talenten. Die komen nu al bovendrijven. En dan blijkt dat we, ook al komen we van het vlakke land, toch heel goed bergop kunnen rijden.’

Waar de Waalse Pijl haar goed lag, waren haar deelnames aan Luik-Bastenaken-Luik geen succes. In 2018 werd ze 56ste, ze had bij een valpartij haar sleutelbeen gebroken, bleek achteraf. Vorig jaar voelde ze zich niet fit en kwam ze als 21ste over de finish. ‘Toch denk ik dat die de wedstrijd mij ook goed ligt.’

De training

Vos reed eind oktober haar laatste wedstrijd op de weg, in Guangxi, China. In januari liet ze zich na het NK veldrijden opereren aan haar lies. Sindsdien werkt ze aan haar herstel. In april had ze er weer willen staan, om zich in de Vlaamse en Waalse klassiekers in de kijker te rijden voor de Olympische Spelen. ‘Ik lag perfect op schema. De ingreep was succesvol, de vorm terug. Maar tot een precieze planning is het nooit meer gekomen. Het is nu gewoon maar rustig afwachten. Ik ben omgeschakeld naar een programma om fit te blijven. Dat betekent vooral basisduurtrainingen, af en toe sprintjes trekken of wat meer intensiteit aanspreken.’ Ze rijdt vrijwel elke dag rondjes, meestal alleen, een enkele keer met een ander. De afstanden variëren van 60 tot 170 kilometer. Af en toe pakt ze de crossfiets. ‘Even uitleven in het bos.’

Nee, frustrerend vindt ze het niet. ‘Er spelen veel heftiger zaken in de samenleving. Ik zit bepaald niet in de positie om te klagen. Ik kan nog buiten fietsen, in prachtig weer, in een nu schitterende natuur. Dan voel ik me gewoon bevoorrecht dat ik wielrenner kan zijn. Aan de andere kant: wat wel wat frustreert is dat je langs de zijlijn staat en niet veel kan betekenen voor de maatschappij. Wat kun je doen? Vrij weinig, helaas.’

Regerend olympisch kampioen Van der Breggen begon het seizoen met een zege in de Spaanse rittenkoers Setmana Ciclista Valencia. Net toen ze lekker op weg leek te zijn, zette corona een dikke streep door het voorjaar. Maar de gedwongen pauze heeft zo ook zijn lichtpuntjes, merkte ze. Ze vierde ze voor het eerst sinds jaren haar verjaardag (18 april) niet in een non-descript hotel, maar thuis. Er was koffie en taart, en ouders en schoonouders kwamen – apart van elkaar en op veilige afstand - op visite. Via sociale media kreeg ze meer felicitaties dan normaal. ‘Mensen hebben nu meer tijd. Ik voelde me meer jarig dan ooit.’

De dagen lijken wel op elkaar, zegt Van der Breggen. ‘Dit is een beetje wat me te wachten staat als ik ben gestopt. Voor mij is het wel belangrijk om doelen te hebben. Het goede nieuws is dat Sierk-Jan en ik elkaar niet de tent uitvechten. Zo lang als nu zijn we nooit bij elkaar geweest.’ Toch mist ze ook haar ploeggenoten. ‘Het is toch je tweede familie.’ Door fietsen op de weg af te wisselen met hardlopen, mountainbiken en virtueel fietsen probeert ze de variatie er in te houden. ‘Ik moet wel dingen zoeken om voldoening te krijgen, merk ik.’

De stip aan de horizon ontbreekt; die onzekerheid is misschien nog wel het vervelendste. ‘Ik lees ook over de Giro Rosa, begin september. Maar het zijn allemaal speculaties. Willen wij de Giro rijden, dan komen er rensters vanuit de hele wereld over. We zitten met elkaar in een hotel. Dat zijn wel dingen die moeten kunnen. Dat zie ik nu nog niet voor me.’

Anna van der Breggen wint in 2018 Luik-Bastenaken-Luik.Beeld AFP

De kalender

Haar eerstvolgende wedstrijd? Anna van der Breggen heeft geen idee. ‘Ik heb geen idee. In elk geval tot september geen wedstrijden, al zou je misschien kunnen denken aan een tijdrit. Desnoods zonder publiek. Maar ja, laten we eerlijk zijn: wie zit daar op te wachten?’

Dat er al volop wordt gespeculeerd over de mannenkalender voor het najaar, terwijl de vrouwen haast vergeten lijken, raakt haar niet. ‘Voor de mannen staat er meer op het spel, de belangen zijn groter, ploegen dreigen om te vallen als er geen wedstrijden zijn.’ Alleen zou de communicatie vanuit de internationale wielerfederatie UCI beter kunnen, vindt ze. ‘Zeg gewoon dat de mannen nu even voorrang krijgen en dat je bezig bent met de vrouwen. Dan snapt iedereen hoe het zit.’

Vos behoorde tot de acht ondertekenaars van een brief die de vrouwenvakbond The Cyclists’ Alliance vorige week naar de UCI stuurde. Daarin drong de delegatie aan op actieve betrokkenheid bij de herschikking van de agenda. De TCA, 2,5 jaar geleden opgericht om de belangen van de vrouwen in het wielrennen beter te waarborgen, voelde zich genegeerd. Het verzoek in de brief is inmiddels gehonoreerd. Afgelopen vrijdag was Vos een van de renners die met de UCI konden meepraten over het vervolg van het seizoen. Ze is tevreden over het overleg, al zijn er nog geen nieuwe potentiële data vastgesteld. Volgens haar is er nu voldoende oog van de positie van de rensters. Vos: ‘Ook wij snappen heel goed dat de Tour de France het allerbelangrijkste evenement in het wielrennen is en dat dit veel aandacht vraagt. Maar wij willen graag aan tafel zitten als wordt bekeken welke mogelijkheden er daarnaast nog zijn, net als alle andere betrokken partijen.’

De toekomst

Het was geen uitgemaakte zaak dat Anna van der Breggen haar carrière na dit seizoen zou vervolgen. Haar contract loopt aan het einde van dit jaar af bij Boels-Dolmans, dat volgend jaar verdergaat als SD Worx. Al in 2016 kondigde ze aan: ‘Ik zie me dit niet nog zes jaar doen.’ Maar corona heeft ook in dat opzicht de zaken opgeschud. ‘Dit jaar is weggegooid. Zo wil je in elk geval niet eindigden, ook omdat ik juist het gevoel had beter te zijn geworden deze winter. Dus ik ga sowieso door tot de Spelen. Wat er daarna gebeurt, zien we dan wel weer.’

De hoofdsponsor van de ploeg van Marianne Vos, de Poolse schoenenfabrikant CCC, verkeert in zwaar weer. Omzet en beurskoers zijn gekelderd. Bij het mannenteam is al rigoureus gekort op het salaris. Bij de vrouwenploeg, CCC-Liv is zo’n ingreep achterwege gebleven. Het contract loopt tot en met 2021. Vos: ‘Het is een onzekere periode, maar dat geldt voor zoveel geledingen in de samenleving. Ik heb er geen invloed op.’ Maar geen twijfel: de ambitie is gebleven. ‘Natuurlijk wil ik nog heel graag naar de Olympische Spelen volgend jaar. Ik denk helemaal niet aan stoppen.’

Lees ook

Tijdens de virtuele versie van de enige Nederlandse klassieker ging Volkskrant-verslaggever Erik van Lakerveld de strijd aan met Tom Dumoulin.

De macht in het wielrennen ligt bij de ASO, de organisator van de Tour de France en vele andere sportevenementen. En die macht reikt ver, want zonder Tour geen profwielrennen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden