INTERVIEW

'Kom maar op, ik ben er klaar voor'

De jongste powerhitter van het Nederlandse volleybalteam moet het voorlopig doen met invalbeurten. Ze staat te popelen om door te breken.

Celeste Plak bij haar moeder Karin in het ouderlijk huis in Tuijtjenhorn. Het dorp is de grootste fanclub van de international. Beeld Klaas Jan van der Weij

Als eerste donkere international in het Nederlandse volleybalteam liet Celeste Plak zich leiden door het motto van de Zuid-Afrikaanse oud-president Nelson Mandela. 'Hij zei altijd: ik zie geen kleur, ik zie een mens. Ik heb zijn autobiografie gelezen, een mooi en inspirerend boek. Ik kijk op tegen wijze mensen.'

In het ouderlijk huis in Tuitjenhorn vertelt de 19-jarige Plak dat ze in het dorp in Noord-Holland opviel door haar afkomst. 'Op de basisschool werd ik me ervan bewust dat ik een andere huidskleur heb. Blanke kinderen maakten er opmerkingen over, een paar kliertjes vonden dat blijkbaar leuk. Verder heb ik me nooit anders gevoeld. Ook niet op het volleybalveld.

Moeder Karin Plak: 'Ik was wel een bezienswaardigheid. Toen ik voor het eerst met mijn donkere vriend thuis kwam, proefde ik: moet dat nou?' Celeste: 'Het was in Tuitjenhorn geen racisme, maar verbazing. Liep ik met mijn broertje en mijn moeder door het dorp, kwam iemand naar ons toe en zei: mag ik iets heel vervelends vragen? Ben je geadopteerd?'

Eigen ontwerp

Karin Plak: 'Of mensen vroegen plompverloren: waar heb je die vandaan? Antwoordde ik altijd: het is eigen ontwerp. Ik snap het ook wel. Als ik een blanke vrouw met donkere kinderen zie, vraag ik me ook onbewust af hoe ze die heeft gekregen. Maar je hoeft het niet hardop uit te spreken. Sommige mensen zijn wel heel bot.' Celeste: 'We zeiden ook weleens: we komen als bouwpakket bij de Ikea vandaan.'

Karin Plak: 'Mijn zoon Fabian was vaker op straat dan Celeste en haalde ook wel kattenkwaad uit. Ik heb hem gewaarschuwd. Ze zien zes blonde koppies en een donker. Jou herinneren ze zich, de rest zijn ze vergeten. Ik maakte hem bewust van zijn achtergrond.'

De jongste powerhitter van het Nederlandse volleybalteam moet het tijdens het EK voorlopig met invalbeurten doen. De 1 meter en 90 centimeter lange Celeste Plak - met een spronghoogte van 3 meter en 14 centimeter en blokkerend 3,02 meter - mag zaterdag een paar punten maken tegen Slovenië. Haar uitgangspunt: 'Moet ik er een bal in rossen op matchpoint? Kom maar op, ik ben er klaar voor.'

Een talent wil Plak liever niet meer worden genoemd. 'Zo kon ik als 18-jarige onbevangen een WK spelen. Nu gaat mijn talent me niet verder helpen. Ik wil dat etiket juist zien weg te halen. Ik wil een topspeelster worden, ongeacht mijn leeftijd. Ik creëer nu ook verwachtingen bij mezelf. Zonder medaille is mijn missie op het EK niet geslaagd.'

Tijdens haar eerste training met het Nederlandse team in 2012 werd Plak als topvolleybalster geboren. 'Als klein meisje ging ik met mijn moeder mee naar De Boemel, de plaatselijke volleybalclub. Volleybal was toen alleen plezier maken, ik wist bij wijze van spreken niet eens dat er een Nederlands team bestond.'

Tot ze drie jaar geleden door toenmalig bondscoach Gido Vermeulen werd uitgenodigd. Plak: 'Het is nog steeds het hoogtepunt in mijn carrière. Op 11 mei 2012 kreeg ik te horen dat ik met het Nederlandse team mocht meetrainen. 1105 was destijds ook mijn pincode. Toen is de topvolleybalster Celeste Plak geboren. Tot dan deed het me niet veel.'

Celeste Plak Beeld anp
Celeste Plak tijdens de kwartfinales tegen Azerbeidzjan op de Europese Spelen. Beeld anp

Met een hand opdrukken

'Ik zwaaide bij mijn oude club Dinto naar bekenden op de tribunes en liep soms tijdens de wedstrijd weg om te plassen. Tot 11-05 dus. Ik was 16 jaar en kreeg van middenaanvalster Caroline Wensink de ballen om mijn oren geslagen. De set-ups van Kim Staelens gingen veel te snel voor me.

'In het talentteam was ik altijd de beste geweest, nu zag ik hoe Kim zich met één hand kon opdrukken. Ik ging dat ook proberen en Kim zei meteen: niet doen, je bent pas 16, jij hoeft dat nog niet. Maar ik wist meteen: dit wil ik, dit is mijn toekomst.'

Volleybal werd op dat moment meer dan een hobby. Plak: 'Ik zag volleybal voor het eerst als kunst, het spel werd magisch voor me. Avital Selinger kwam in de jeugd voordoen hoe je een bal bovenhands speelt. Ik was betoverd door zijn techniek. Nu train ik zes uur per dag, kunst wil ik volleybal niet meer noemen. Maar de fascinatie is gebleven.'

Als dochter van een Nederlandse moeder en een Surinaamse vader zegt Celeste Plak het beste van twee werelden te hebben gecombineerd. 'Mijn vader was wereldkampioen muey thai-boksen, nu noemen ze dat K1. Hij is amateur gebleven en verdiende er niets mee. Nu zijn de kampioenen in de K1 helden.' Karin Plak: 'Hij kreeg er een zakcentje voor, de sport was zijn hobby.'

Beeld anp

IJdel

Celeste: 'Geld interesseerde hem niet. Hij doet nog elke dag krachttraining, hij is 56 jaar en heeft nog het lijf van dertig jaar geleden. Zijn lichaam is hem heilig, in dat opzicht is hij ijdel. Kleren zeggen hem niks, hij draagt al twintig jaar hetzelfde. Tegen mij zegt hij ook altijd: je lijf je is tempel, wees er zuinig op. Verder laat hij me vrij. Ik zou er niet aan moeten denken dat ik pushende ouders heb.'

En lachend: 'Op de tribune haalt papa plotseling een verfrommeld stukje papier tevoorschijn om bij te houden hoeveel punten ik heb gemaakt. Hij is niet van de lijstjes, daarom is het zo verwonderlijk dat hij zit te turven. Toch laat hij me dan zien hoe vaak ik heb gescoord. Ik ben ook niet zo van statistieken. Ik heb een goed of een slecht gevoel na een wedstrijd, er is bijna geen grijs gebied. Al kan dat gevoel vertekenend zijn.'

Haar afwijkende kleurtje viel in Italië niet op, aldus Plak. 'Ik heb niets gemerkt van racisme. Valentina Diouf is als donkere speelster een van de boegbeelden van het Italiaanse team. Als Italianen al naar me kijken, is het eerder vanwege mijn lengte dan mijn kleur.'

Afdwingen

Voor Plak was de verhuizing naar de Italiaanse Serie A een harde confrontatie met de egocentrische wereld van de topsport. 'Toen ik bij de club kwam, sprak een speelster niet met mij. Ik was niemand in haar ogen, moest haar respect zien te winnen. Ik had het nog nooit meegemaakt. Bij een profteam bestaan rangorden, ik moest mijn plek afdwingen. Zij wilde eerst kijken of ik er iets van kon.'

En lachend: 'Het is goed gekomen, na twee weken sprak die speelster wel met me. Het voelde als een kleine overwinning. Ik moest wennen aan dat egoïsme. Iedereen is op zichzelf gericht, maar ik doe het anders. Ik volg mijn gevoel.'

Het was een nieuwe wedergeboorte, maar nu als profvolleybalster, zegt Plak. 'In Italië ben ik voor de leeuwen gegooid, ik moest me zien te handhaven in de kleedkamer.'

Moeder Karin: 'Celeste is geen meisje dat in zeven sloten tegelijk loopt. Ze zal geen gekke dingen doen.' Celeste, glimlachend: 'Behalve als ik schoenen zie.' Karin Plak: 'Omdat er voor haar als kind bijna geen normale schoenen waren te krijgen. Ze had grote voeten.' Celeste: 'Maat 46,5 - een pakjesboot. Gelukkig heb je speciale schoenenzaken voor de grotere maten, helaas niet altijd in de juiste kleur.'

Beeld anp
Celeste Plak smasht, drie Russinnen proberen te blokken. Beeld anp

Fanclub

In Tuitjenhorn kijken ze niet langer verbaasd naar de donkere kinderen van de familie Plak. Het dorp is nu de grootste fanclub van de Nederlandse international. 'De leden van De Boemel zitten niet alleen in Apeldoorn op de tribunes, ze zijn al met de bus naar Bergamo geweest. Ze hebben met mij het hele traject meegemaakt.'

Celeste is tevens de gids geworden van haar een jaar jongere broer Fabian, die als volleyballer dezelfde droom koestert. 'Hij speelt in het talentteam en is uitgenodigd voor de wintertrainingen bij de nationale ploeg. In Italië vragen ze al: mag ik het nummer van je broertje? Hij is net zo bedachtzaam als ik en laat zich niet gek maken. Twee Plakkies in het Nederlandse team zou fantastisch zijn.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden