NieuwsKobe Bryant

Kobe Bryant: bij leven een onverstoorbare geweldenaar

Basketballegende Kobe Bryant kwam zondag om bij een helikopterongeluk. Hij was een meesterlijk scorer die van onverzettelijkheid zijn handelsmerk maakte. ‘Een speler als Kobe Bryant zullen we nooit meer zien.’

Kobe Bryant.Beeld CAMERA PRESS/Neil Bedford

‘Kobe! Kobe! Kobe!’ Alsof ze hem tot leven hoopten te wekken, scandeerden supporters van de Los Angeles Lakers zondagavond zijn naam, zacht maar vastberaden. Buiten de poorten van het Staples Center, waar Kobe Bean Bryant (1978-2020) twintig seizoenen in de NBA bij elkaar speelde, herdachten honderden volgelingen het leven van een basketballegende.

Ze stonden stil bij de vijf kampioenschappen van de Lakers, de club die hij zijn hele loopbaan trouw was. Bij de 81 punten tegen Toronto, het op een na hoogste aantal ooit. Bij de talloze buzzer beaters, de winnende schoten in de laatste seconden. En bij zijn grimas, de verbeten blik waaraan tegenstanders konden zien dat het hem menens was.

Bryant overleed zondag bij een helikopterongeluk waarbij alle negen inzittenden, onder wie zijn 13-jarige dochter Gianna, om het leven kwamen. De schok werd tot ver buiten de grenzen van het basketbal gevoeld. Barack Obama uitte zijn verdriet, Lewis Hamilton, Jack Nicholson en Tiger Woods deden hetzelfde. Bij de uitreiking van de Grammy-muziekprijzen in het Staples Center scheen gedurende de show een spotlicht op de shirts van Bryant, die in 2017 als eerbetoon waren opgehangen.

Een iconisch beeld van Bryant: in 1998 scoort hij met een reverse slam dunk tegen de Minnesota Timberwolves.Beeld NBAE via Getty Images

In de NBA was het verlies zondagavond voelbaar tijdens de wedstrijden die met tegenzin werden gespeeld. Sterren die in Bryant een voorbeeld zagen, lieten hun tranen de vrije loop. Michael Jordan, de man wiens speelstijl Bryant tot in het kleinste detail kopieerde, zei de gesprekken met zijn ‘kleine broertje’ te gaan missen. De Dallas Mavericks besloten dat geen speler het rugnummer 24 van Bryant ooit nog zal dragen. Naar verwachting zullen andere clubs volgen.

Altijd maakte de verschijning van Kobe Bryant hevige emoties los. De man uit Philadelphia werd tijdens zijn carrière geliefd en gehaat, beiden met een soortgelijke intensiteit. Zijn vele volgelingen, die in hem een mythische, onverstoorbare winnaar zagen, bewonderden hem op een manier die grensde aan verafgoding. Zijn tegenstanders - met name supporters van rivaliserende teams – zetten hem gretig weg als een zelfzuchtige hork.

Beide kampen respecteerden zijn speelwijze. In zijn hoogtijdagen was Bryant een meesterlijke scorer, bekend om zijn feilloze voetenwerk, en een van de beste verdedigers op zijn positie. Vaak ging hij voor het schot met de hoogste moeilijkheidsgraad, achterovervallend, in een woud van verdedigers, of met een hand in zijn gezicht. Wie de hoogtepunten uit de carrière van Bryant bekijkt, kan niet ontsnappen aan één overheersende gedachte: hoe krijgt hij de bal er in godsnaam in?

1999: Bryant stijgt op voor een eenhandige dunk.Beeld NBAE via Getty Images

‘The Black Mamba’ luidde de zelfverzonnen bijnaam van Bryant. De verwijzing naar de dodelijke gifslang stond symbool voor zijn killersinstinct: Bryant mocht dan niet de zuinigste schutter zijn, wanneer de wedstrijd op het spel stond, was de bal bij hem in goede handen.

Als leergierige tiener, vers van de middelbare school, maakte Bryant in 1996 zijn debuut voor de Los Angeles Lakers, de enige club die hij diende. Zijn vader Joe, een profbasketballer die vooral naam maakte in Europa, had hem de basisprincipes van het spel aangeleerd.

De jonge Kobe schaafde vervolgens als een bezetene, met het voorbeeld van Jordan in het achterhoofd, aan zijn spel. Het was vooral zijn wilskracht die hem onderscheidde. Vaak speelde Bryant met blessures. Zijn pijngrens bleek een dun stippellijntje. Tijdens een wedstrijd tegen Philadelphia scheurde hij een spiertje in zijn rechterschouder, waarna hij zijn schoten linkshandig nam en alsnog wist te scoren.

Bryant patenteerde zijn onverzettelijkheid als de ‘mamba mentality’, een wedstrijdinstelling die niet voor elke sterveling was weggelegd. Koelbloedig, bijna machinaal, was zijn houding op het veld.

Zijn status van onverstoorbare geweldenaar werd gevoed door incidenten. In 2009 deed zijn directe tegenstander, Matt Barnes alsof hij de bal van dichtbij in het gezicht van Bryant gooide. In de herhaling was te zien hoe de Lakers-ster niet eens met zijn ogen knipperende. Toen komiek Chris Rock eens grappend naast hem plaatsnam op de reservebank, staarde Bryant als een levend standbeeld voor zich uit.

Aan het einde van het seizoen 2012/2013, zijn laatste goede jaargang, scheurde Bryant zijn achillespees. De sterbasketballer ging neer, kneep even in zijn kuit en hobbelde vervolgens naar de vrijeworplijn om zijn laatste schoten van het seizoen te nemen. Een ander had al languit op een brancard gelegen, meenden zijn volgelingen.

Gedurende zijn carrière was Bryant langzaam maar zeker in zijn schulp gekropen, vooral na de verkrachtingszaak uit 2003 die zijn loopbaan besmette. De aanklacht van de 19-jarige vrouw, met wie Bryant naar eigen zeggen een buitenechtelijke affaire had, werd ingetrokken toen die niet wilde getuigen. De basketballer, achtervolgd door media, trok een schild op en beperkte zich in interviews tot korte, snauwende antwoorden.

Kobe Bryant en zijn dochter Gianna tijdens de wedstijd tussen de LA Lakers en de Atlanta Hawks in november 2019. Beeld Getty Images

Ook voor teamgenoten was Bryant soms moeilijk te peilen. Vaak zocht hij de confrontatie, als de instelling van zijn medespelers hem niet zinde. Een ruzie met sterspeler Shaquille O’Neal zorgde ervoor dat het Lakers-team uit elkaar viel nadat het vanaf 2000 drie kampioenschappen had gewonnen. In 2009 en 2010 won Bryant zijn vierde en vijfde titel, nu met de Spanjaard Pau Gasol aan zijn zijde.

Na zijn achillespeesblessure was Bryant nooit meer dezelfde basketballer, maar zijn persoonlijkheid ontdooide. Zijn laatste seizoen, 2015/2016, werd een afscheidstournee waarbij hij bij uitwedstrijden, door supporters van tegenstanders, met staande ovaties werd uitgezwaaid. Het leek Bryant, gewend aan boegeroep, te overvallen. In de nadagen van zijn carrière ontpopte hij zich tot een warme, welbespraakte mediapersoonlijkheid die bereid was zijn leven en loopbaan uitvoerig te bespreken. De machine van weleer bleek menselijk te zijn.

In de jaren na zijn afscheid analyseerde Bryant individuele spelers voor sportzender ESPN, zette hij zich in voor goede doelen en won hij als ‘verhalenverteller’ een Oscar voor zijn korte animatiefilm Dear Basketball. Vooral was hij nog te zien als vader van zijn vier dochters: vaak zat hij dit seizoen bij NBA- of vrouwelijke WNBA-wedstrijden op de eerste rij met de 13-jarige Gianna, die als jonge speelster al over de mamba mentality bleek te beschikken.

Bryant was een mentor voor zijn dochter, zoals hij dat was voor een volgende generatie, jongere NBA-sterren die hij wist te inspireren. ‘Ik hoop dat jullie goed naar hem hebben gekeken,’ sprak Lakers-icoon Magic Johnson zondag na het noodlottige ongeluk. ‘Een speler als Kobe Bryant zullen we nooit meer zien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden