NieuwsEredivisie 2019-2020

KNVB beslist: geen kampioen, geen degradatie

Na een chaotische dag van mailen, vergaderen, lobbyen, stemmen en beslissen kwam vrijdagavond het verdict over de ontknoping van het betaald voetbal: Ajax is geen kampioen. ADO Den Haag en RKC blijven in de eredivisie, Cambuur Leeuwarden en De Graafschap promoveren niet.

Kampioenschaal Eredivisie.Beeld ANP

De KNVB beschouwt het door het coronavirus afgebroken seizoen daarmee in feite als niet gespeeld en gebruikt de ranglijst alleen om Europese startplaatsen te vergeven aan Ajax, AZ, Feyenoord, PSV en Willem II. Volgens betrokkenen was de sfeer als tijdens een Poolse landdag, vol chaos, achterkamertjespolitiek en dreiging met juristen. Juridische procedures van Cambuur Leeuwarden en/of De Graafschap, om alsnog te promoveren, en FC Utrecht, om Europees voetbal af te dwingen, liggen in het verschiet.

De problemen tijdens de roerige vergaderdag lagen vooral bij de status van FC Utrecht en bij promotie en degradatie. De KNVB besliste na een raadpleging per mail (geen officiële stemming), waarbij zelfs het mailadres uitlekte. Zestien clubs, vooral uit de eerste divisie, bleken voorstander van promotie en degradatie. Negen clubs waren tegen, met negen onthoudingen. De KNVB besliste toch voor de status quo, ook omdat zestien geen meerderheid is op 34 clubs.

FC Utrecht niet in Europa League

FC Utrecht valt als bekerfinalist buiten de Europese plaatsen, omdat de directe kwalificatie voor de Europa League is vergeven aan het in de competitie hoger geklasseerde Feyenoord, de beoogde tegenstander in de bekerfinale.

Bovenin waren geen problemen, bij de afronding van de voor ruim tweederde gespeelde competitie. Ajax doet mee aan de laatste kwalificatieronde voor de Champions League. Directe plaatsing is mogelijk, afhankelijk van de afloop van de huidige, ook niet voltooide Champions League. AZ stroomt in de tweede voorronde CL in. Feyenoord gaat direct naar de Europa League, PSV en Willem II spelen in de voorronde van het tweede toernooi van Europa. De KNVB ging bij de toekenning uit van het dringende advies van de Uefa, om de tussenstand als eindstand te nemen. Dat principe contrasteert met het besluit om in nationaal opzicht geen gevolg te geven aan de ‘eindstand’.

Daarmee beschouwt de bond Feyenoord officieus als bekerwinnaar, zonder dat de finale is gespeeld. Hetgeen sneu is voor FC Utrecht, dat ook via de ranglijst van de competitie nog kans had op play-offs voor Europees voetbal. Zeker omdat FC Utrecht één wedstrijd minder speelde dan Willem II. Bij een zege op Ajax was Utrecht (zesde) de Tilburgers voorbijgestoken vanwege het betere doelsaldo. FC Utrecht kondigde al juridische stappen aan.

Fonds

Als compensatie vraagt de bond aan de clubs die Nederland mogen vertegenwoordigen in Europa om een kwart van hun Europese startgelden in een fonds te storten, ter leniging van de nood. Het betaald voetbal loopt tussen de 65- en 100 miljoen euro mis. De KNVB sprak in een schrijven van een ‘zware morele verplichting’ om het fonds te vullen. Het is daarbij de vraag wanneer de Europese bekertoernooien beginnen, terwijl de clubs nu in geldnood verkeren. Ajax, waarvan qua solidariteit veel wordt verwacht, heeft zelf geld nodig om de peperdure huishouding in stand te houden.

De KNVB had de clubs al voor het overleg geïnformeerd over de wensen, in het besef dat de bond vooral organisator is van de competities. De clubs, verenigd in ECV (eredivisie) en CED (eerste divisie) bepalen veel zaken zelf, zoals de verdeling van tv-gelden en de opzet van de competitie. Dat heeft in het verleden al meermaals geleid tot doldwaze taferelen, waarbij stemverhoudingen menig beoogde wijziging tegenhielden.

Niet 20 clubs

De bond, te weten directeur betaald voetbal Eric Gudde en commercieel directeur Jean-Paul Decossaux, was in deze noodsituatie beslissingsbevoegd. De KNVB wilde per se geen competitie met 20 clubs, vanwege problemen met de kalender. Zeker nu de nieuwe competitie later begint dan normaal, waarbij over de startdatum nog geen zinnig woord valt te zeggen, zijn problemen te verwachten op doordeweekse avonden. Veel gemeenten zitten niet te wachten op extra wedstrijden.

Bovendien zouden in de eerste divisie, bij een eredivisie met twintig clubs, nog slechts achttien teams overblijven. De competitie verliest dan aan aantrekkingskracht, mede door de aanwezigheid van vier opleidingselftallen van de topclubs, die bij de opponenten niet bijster populair zijn.

Grofweg waren er dus twee oplossingen. Degradatie voor ADO Den Haag en RKC, op zich best te rechtvaardigen door de grote achterstand van de clubs op de veilige plaatsen. Daarbij promotie voor Cambuur en De Graafschap, om de vrij ruime voorsprong te belonen. Of alles laten zoals het was. De KNVB besloot dus tot dat laatste scenario, al waren Cambuur en De Graafschap al dicht bij promotie en hadden ADO en RKC zich in normale omstandigheden alleen via een sportief wonder kunnen redden.

Wat nou als AZ... en andere noties aan het eind van het voetbalseizoen
Een uniek voetbalseizoen kwam vrijdag officieel tot een eind met een vergadering over de verdeling van prijzen. Wat rest zijn herinneringen en vragen. Wat als AZ..? Stel dat Feyenoord..? We zullen het nooit weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden