Kleinst denkbare materiële verschil blijkt beslissend

Vorige week liet ik de partij zien die Pim Meurs, de derde prijswinnaar op het Europees kampioenschap in Zakopane, binnen dertig zetten van Eldar Aliev won....

Zo ver zou het niet komen, want met behulp van een schijnoffer vluchtte Kirzner in een dammeneindspel waarin hij slechts één schijf minder had. Maar Meurs had juist getaxeerd dat het kleinst denkbare materiële verschil in dit geval wel degelijk beslissend was. Vlak voordat het 4x3-eindspel in een 4x2 zou worden getransformeerd, gaf Kirzner zich gewonnen en kon Meurs zich gaan richten op het consolideren van zijn topklassering.

Ook in die opdracht slaagde hij glansrijk: dankzij puntendelingen met Virni(!) en Georgiev(!!) stelde Meurs zijn deelname aan het WK 2011 (Emmeloord/Urk) veilig!

Meurs-Kirzner

EK 2010

1.32-28 17-22 2.28x17 11x22 3.37-32 12-17 4.31-26 6-11 5.36-31 19-23 6.32-27 16-21 7.27x16 22-28 8.33x22 18x36 9.41-37 14-19 10.39-33 10-14 11.35-30!? (zonder vrees voor 11...20-25?! 12.34-29!) 11...20-24 12.30-25 13-18 13.44-39 14-20 14.25x14 9x20 15.37-32 7-12 16.16x7 2x11 17.42-37 8-13 18.46-41 4-9

Hierna moeten de spelers op eigen kompas varen. Van een partij Schwarzman-Heusdens, EK 2002, was nog 18...3-8 19.50-44 1-6 20.32-28 23x32 21.38x27 bekend.

19.32-28 23x32 20.37x28 18-23 21.50-44 23x32 22.38x27 20-25 (na 23.41-37 had dit vanwege de dreiging 24.47-41! + tóch gemoeten) 23.41-37 13-18 24.37-32 9-13 25.40-35 24-30 (het is niet eenvoudig een zinnig plan voor zwart te bedenken) 26.35x24 19x30 27.43-38 5-10 28.34-29! 30-35 29.44-40! 35x44 30.49x40 10-14 31.40-34 14-19 32.45-40 (voert de druk steeds verder op) 32...3-9 33.32-28!

Zie diagram 1

33...19-24?! (33...9-14 was taaier geweest) 34.29x20 25x14 35.33-29! 1-7(?)

Mogelijk was zwart in de beroemde hogere zin tóch al geklopt. Maar met 1 al op 7 zal van de opstoot waarnaar wit heeft toegewerkt, nog veel meer kracht uitgaan:

36.29-23! (natuurlijk!) 36...18x29 37.34x23 11-16 (er dreigde uiteraard 38.27-22! met positionele vernietiging) 38.38-33 13-19 39.40-35 9-13 40.39-34 15-20 41.33-29! 20-25 42.35-30! 13-18 43.48-42

Zeker in tijdnood was het moeilijk te zien dat 43.48-43 nog overtuigender had gewonnen. Het voornaamste verschil met het partijverloop is dat na 43...16-21 44.27x16 18-22 45.29-24 22x33 46.24x13 33-39 47.43-38 17-22 (47...39-44?? 48.34-29!) 48.34x43 25x34 49.23-18! 12x23 50.13-8 34-40 51.8-2! 7-12 schijf 17 op veld 22 staat. Daardoor kan wit 52.2-11! doen met als plausibel vervolg 52...12-17 53.11-6! 23-28 54.43-39! 40-45 55.39-33! 28x39 56.26-21 17x26 57.6x50 +.

Maar de tekstzet verknoeit gelukkig niets.

Zie diagram 2

43...16-21

Het enige: na 43...14-20 44.23x14 20x9 45.28-23! enz. komt zwart nergens meer.

44.27x16 18-22 45.29-24 22x33 46.24x13 33-39 47.34x43 25x34 48.23-18! 12x23 49.13-8 34-40 50.8-2! 7-12 51.2-19! 23-29 52.19x10! 40-45 53.43-39!

Alles even fraai als trefzeker gespeeld. Zwart resteert geen andere keuze dan in de afwikkeling naar een verloren dammeneindspel te berusten:

53...45-50 54.10-15! 50x33 (want na 54...50x22 55.15x38 raakt hij óf 12, óf 17 kwijt) 55.42-38 33x42 56.15x6 42-29* 57.6-50! 29-38

Legt het hoofd in de schoot. Maar ook na 57...29-23/45 58.16-11 en 59.11-6 zou wit geforceerd hebben gewonnen.

Met de tekstzet speculeert Kirzner nog even op 58.16-11?? 49-16! =; tevergeefs evenwel:

58.50-45!

En zonder 58...12-17 59.45-50 + af te wachten, gaf zwart het op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden