Interview Kira Toussaint

Kira Toussaint, zwemster in voorarrest

Kira Toussaint, zwemster aangeklaagd wegens dopinggebruik, zit op dit moment ‘in voorarrest’. Zo noemen antidopingdeskundigen de uit eigen beweging gekozen wedstrijdloze periode die, als het tot een straf mocht komen, wordt afgetrokken van de uiteindelijke weken of maanden schorsing. Na 17 november, haar laatste race in Singapore, zwom de Amsterdamse geen enkele wedstrijd.

Kira Toussaint oefent haar zijwaartse duik onderwater bij het onderdeel rugzwemmen. Beeld Jiri Büller

‘Ik wilde dat eerst niet, vrijwillig uit competitie blijven. Dat ga ik ook echt niet doen, zei ik. Dan ga ik mezelf straffen voor iets dat niet gedaan heb. Ik ben onschuldig. Maar toen de emotie weg was en we gingen rekenen, heb ik het toch gedaan. Als ik, onverhoopt word gestraft, dan kan ik met een lichte straf toch nog de WK van deze zomer en de Olympische Spelen van een jaar later zwemmen’, zegt zij, als een pakketbezorger aanbelt bij haar flat in Amsterdam. Ze doet met een druk op de knop open.

Kira Toussaint, getalenteerde dochter van olympisch rugslagkampioen Jolanda de Rover, werd op 2 november, bij de wereldbekerwedstrijd in Beijing, als winnares van de 50 meter rug gecontroleerd op doping. ‘Het was een snelle controle. In tien minuten was ik klaar met plassen. Dat wil weleens langer duren. Een uur ben je zomaar kwijt. Het was een van de zeker zes controles die ik in de wereldbeker heb gehad. Het rare was dat ik na de EK langebaan in Glasgow van deze zomer uit de testingpool van de Fina (wereldzwembond, red.) was gehaald, maar er per 1 januari weer in zit.’

Hygiëneprotocol

De dopingcontrole in China was routine. Het was ‘in-competitie’. Toussaint, daar begeleid door de Eindhovense coach Patrick Pearson, was terdege voorbereid op de omstandigheden in Beijing. ‘We volgden met zijn allen het hygiëneprotocol voor China. We zijn als ploeg scherp op voedselvervuiling. Die komt voor in dat land. Ik heb daarom geen rundvlees of kip gegeten in Beijing. Ik ben niet buiten het hotel geweest. De smog was enorm. En je bent in die paar dagen je jetlag aan het verteren.

‘Dat hygiëneprotocol volg je heel goed, met dingen als voortdurend de handen wassen. Maar op eten ben je echt scherp. Het was alleen maar rijst, groenten en vis opscheppen. En dan overkomt je zoiets. Het voelt zo oneerlijk. Teamgenoten als Ranomi Kromowidjojo en Femke Heemskerk, mijn kamergenoot zelfs in Beijing, hebben hetzelfde protocol gevolgd. En die zijn ook gecontroleerd na hun successen. Nee, er is geen verklaring voor het verschil in uitkomst.’

Toussaint, 24, lichte astmapatiënt, werd betrapt op een in Europa nagenoeg onbekend stofje: tulobuterol, een humaan medicijn, bedoeld om de luchtwegen te verwijden. ‘Het zou in Duitsland beschikbaar zijn, aldus de NOS. Maar dat is overgenomen van Wikipedia. Klopt niet. Er zijn vier gevallen bekend, allemaal uit 2014, allemaal Japan.’

Haar overtreding van de dopingregels is minimaal. ‘Acht nullen en een één achter de komma. 0,000000001 gram van dat stofje. Zo stond het in de brief van de Fina. Tulobuterol heeft een halfwaardetijd van 2,4 uur. Dus in die tijd van 144 minuten wordt 10 gram 5 gram, daarna 2,5 gram. En zo voort. In mijn geval gaat het om een extreem lage concentratie.’

Eén nul meer achter de komma

Ze had in zekere zin pech met haar controle in Beijing. ‘Het dopinglab daar werkt één nul verder achter de komma dan in Europa. Aan de ene kant vind ik het prima dat er zulke goede controles bestaan, maar aan de andere kant is het ook van gvd, gvd.’

Toussaint, specialiste die moeiteloos 15 meter onder water zwemt, heeft een lichte astmatische aandoening. ‘Dat is uit een longfunctietest bij een topsportkeuring gebleken. Als ik niet zou sporten, zou ik niet eens wat gebruiken. Mijn luchtwegen verkrampen door chloor en een vochtige omgeving. Dan is een zwembad natuurlijk niet de geschiktste plaats om sport uit te oefenen. Ik gebruik een inhalator, maar de luchtpijp wordt dan nooit wijder dan normaal. Hij gaat terug naar normaal. Dat is het effect. Gebruiken om een wijdere luchtpijp te krijgen, het bestaat niet. Ik zou wel heel stom zijn dat te denken’, aldus de vrouw die een Amerikaanse bachelor bewegingswetenschappen op haar naam heeft.

De algemeen aangenomen gedachte, dat zij een ‘tue’ (therapeutic use exemption, red.) bezit, is verkeerd geredeneerd. De zwemster, Nederlands recordhouder op de rugslagnummers, zegt die dispensatie niet nodig te hebben voor het lichte middel dat zij gebruikt. Bij alle andere controles was er nooit iets met haar aan de hand. Ook daarom is de verbazing alom geweest. Haar moeder, Jolanda, was er erg aan toe. ‘Die was er helemaal kapot van.’

Toussaint had zich ingesteld op een succesvol WK kortebaan in Hangzhou. ‘Ik dacht echt voor de medailles te kunnen gaan. Ik was door die wereldbekers in topvorm geraakt. Mijn verwachtingen waren zo hoog. Ik kon er niet naar kijken op tv.’

Huilpoppetje

Vrijdag 7 december kreeg ze de brief van de Fina met de vermelding van een positieve A-staal in haar mailbox. ‘Ik was om 4 uur ’s ochtends wakker. Jetlag. Om 5 uur las ik mijn mail. Toen ben ik naar de kamer van mijn coach (Mark Faber, red.) gelopen. Een dag later ben ik via Dubai of Doha, ik weet het echt niet meer, naar huis gevlogen. Het was goed dat de teammanager (Nick Driebergen, red.) mee was. Het viel me zo zwaar.’

Er vloeiden tranen. Ze wilde interviews geven, maar de emoties knepen de keel dicht. Ze was direct strijdbaar. ‘Op maandag ben ik al naar de Doping Autoriteit in Capelle gegaan. ‘Ik wilde me informeren. Ik heb toen al mijn persverklaring van later geschreven. Het was een kans van een op duizend dat de B-staal een negatief resultaat zou geven.’

Ze was ‘ziek’ gemeld bij het vertrek uit Hangzhou, de Chinese stad van de WK kortebaan. Het viel haar zwaar in de dagen voordat zij officieel in staat van beschuldiging was gesteld. ‘Ik kan niet liegen. Ik antwoordde mensen, die me appten, met een huilpoppetje. Konden ze het zelf invullen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.