Analyse Europese Spelen Minsk

Keurige Europese Spelen maken hoge ambities niet waar

Groots en meeslepend moesten ze worden, maar de Europese Spelen zijn verre van populair.

Harrie Lavreysen behaalt keirin-goud op de Europese Spelen. Beeld BSR Agency

Op straat, in de bus, langs het veld en in de stadions, iedere Wit-Rus straalde deze week. Je gunde het de inwoners van het door dictator Loekasjenko geregeerde land dat slechts 81ste staat op de wereldranglijst van gelukkigste naties. De wereld keek eindelijk naar Minsk, waar de tweede editie van de Europese Spelen werd gehouden.

Het waren keurige en feestelijke Spelen, maar niet zoals de verzamelde Europese Olympische Comités (EOC) het in 2013 bedoeld hebben. De Europese Spelen moesten groots en meeslepend worden. Elke sport in Europa diende voortaan daar op het hoogste niveau te duelleren. De vijftig landen, aangekondigd als de landen met de grootste medailleoogst aan medailles bij de ‘grote’ Spelen.

Al in Bakoe in 2015, bij editie nummer 1, was duidelijk dat de grote Europese federaties, zoals die in atletiek en zwemmen, weinig zagen in het door de Ier Patrick Hickey bedachte evenement. Zij stuurden jeugd- en C-teams. Slechts judo, niet toevallig de sport die EOC-baas Hickey voorzat, was bereid om heuse Europese titels te strijden.

Diezelfde Hickey, een jaar later als kaartenzwendelaar vastgezet in de zwaarste gevangenis van Rio, kreeg Nederland zo ver om zich te kandideren voor de volgende editie, die van 2019. Het werd een fiasco. Het gretige Nederland, oftewel de door voorzitter Bolhuis en directeur Dielessen warm gemaakte sportkoepel NOCNSF, moest binnen een maand de net gegunde Spelen weer teruggeven.

Minister van Sport Edith Schippers (VVD), wilde de rekening niet betalen, steden trokken zich schielijk terug. Zelfs de goedkoopste aanpak, alleen bestaande accommodaties over het hele land benutten, volstond niet. Het budget van net meer dan 100 miljoen euro bleek niet te financieren. Want ja, wat waren die Europese Spelen eigenlijk? Een B-evenement in de toch al volle sportkalender? Een speeltje waarmee de Nederlandse olympische bazen hun rol in Europa wensten te onderstrepen?

In de Europese sport brak even later een stammenstrijd uit. De grote sporten kondigden voor 2018 de gecombineerde Europese kampioenschappen aan: een eigen evenement in Glasgow en Berlijn, in zeven grote sporten, waaronder atletiek, zwemmen en turnen. Roeien, triatlon, wielrennen en golf sloten aan. De EBU, de vereniging van Europese tv-omroepen, haalde de rechten binnen.

In dat klimaat moest Minsk om de aandacht van Europa vragen. De nieuwe EOC-voorzitter Janez Kocijancic, opvolger van Hickey, sprak deze week trots van enorme mediacijfers. Van een tv-bereik van 800- à 900 miljoen kijkers, in 190 landen uitgezonden. Het leek op het opkloppen van ontbrekende belangstelling. Alleen in Rusland zal stevig zijn gekeken, want dat domineerde de ranglijst met liefst 109 medailles.

Nederland, vijfde op die ranking, haalde 29 plakken, maar slechts het judotoernooi, met weer als inzet de Europese titels, werd door rechtenhouder NOS uitgezonden. Het toernooi duurde ditmaal tien dagen, zeven dagen korter dan de eerste editie in Bakoe. Toen deden zesduizend sporters mee, in Minsk 3.667.

Europese titels

Lang werd gedacht dat de Europese Spelen aan gewicht zouden winnen als er om Europese titels zou worden gestreden. Die opvatting is inmiddels verlaten. Kocijancic van EOC, een Sloveense skibestuurder op jaren (78), liet al blijken een ander pad te gaan bewandelen. Hij sprak daarover met de Nederlander Ronald Kramer, voorzitter van de Europese Tafeltennisfederatie (ETTU). Kramer is overtuigd van de potentie van de Europese Spelen als er olympische kwalificaties aan verbonden zijn, zoals in Minsk bij het tafeltennis is gebeurd.

Kramer, in het verleden werkzaam voor NOCNSF als directeur breedtesport: ‘Zet in voor 2023, bij de volgende Europese Spelen in Krakau, puur in op de kwalificatie voor Parijs 2024, de Olympische Spelen. Laat zoveel mogelijk Europese sportbonden hun mondiale federaties overtuigen van het nut. Wij hebben het ook voor elkaar gekregen. Pas dan gaat de bal rollen.’

Kramer liet weten in 2022 ook graag aan te sluiten bij de gecombineerde EK’s, die vrijwel zeker in München worden gehouden. Hij sprak al met de EBU, die met zijn tv-kracht een sleutelrol speelt in de Europese sport.

De Nederlandse bestuurder schaakt graag op twee borden. Hij lobbyde bij collega’s van kano, badminton en turnen om zich aan te sluiten bij zijn idee van een Europees olympisch kwalificatietoernooi. Hij deed dat ook namens Kocijancic, die deze week bij een bloedeloze receptie nog eens zijn spijt betuigde dat de editie 2019 niet in dat ‘mooie, rijke Nederland’ was gehouden. Hij zag het nog steeds als een gemiste kans.

De Spelen sloten af met Thomas Bach, de Duitse IOC-voorzitter die zondag de sluitingsceremonie bijwoonde aan de zijde van de sportadept Vladimir Poetin. Dat politiek gekleurde beeld van de Europese Spelen in Wit-Rusland zal de eerder geleverde prestaties in tien dagen sport denkelijk overschaduwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden