‘Kein Geloel, beter kon vader het niet zeggen’

Zijn vader kijkt van boven naar het EK. ‘Zoals Van Basten wisselde, had hij het ook gedaan.’..

De zoon heeft net zo weinig woorden nodig als zijn legendarische vader. Zwijgend had Ernst Happel jr. de eerste tien minuten bekeken van het EK-duel tussen Nederland en Italië. Toen wist hij genoeg. ‘Finale.’

De gelijkenis is verbluffend. Voor het Museumquartier in Wenen staat het 53-jarige evenbeeld van de Oostenrijkse trainer die Feyenoord in 1970 de Europa Cup 1 bezorgde en naar wie het stadion in Wenen is vernoemd. Happel jr. is net zo’n kettingroker als zijn in 1992 overleden vader.

‘Het roken hoorde voor mijn vader net zo bij het leven als voetbal. Ik heb het automatisch van hem overgenomen. Ik geloof ook niet dat mijn vader zonder die sigaretten langer had geleefd. Het was misschien te kort, maar hij heeft er alles uitgehaald.’

Zakenman Happel jr heeft aan zijn verblijf in Nederland een sappig Haags accent overgehouden. Dertig jaar nadat Happel sr met Oranje de WK-finale bereikte, ziet zijn zoon bij het EK eindelijk weer een Nederlandse coach met lef.

Happel jr: ‘Vader kijkt heus wel mee, boven heeft hij ook niets anders dan voetbal. Hij zal genieten van het Nederlands elftal. Toen Van Basten tegen Frankrijk twee aanvallers inbracht, heeft vader vast goedkeurend geknikt. Zo had hij het ook gedaan.’

Finale dus voor Oranje, zegt Happel. ‘Wie speelt bij het EK zo gedurfd als Nederland? Hoezo won Nederland 2 van Roemenië? Portugal verloor met een B-ploeg van Zwitserland. Nederland speelde tegen de Roemenen met zijn tweede A-ploeg, dat is het verschil.’

In zijn columns in het Duitse Bild heeft Happel het al uitgelegd. ‘Ballack is nergens tegen Kroatië en het Duitse spel is ontregeld. Hij schiet er tegen de Oostenrijkers een vrije trap in en Duitsland zit in de kwartfinales. Leven of dood, het hangt bij de Mannschaft van één man af. Van Basten heeft zoveel opties, ik zie eigenlijk niet hoe het nog mis kan gaan.’

In de ‘woonkamer van mijn vader’, het Ernst Happel Stadion, zag Ernst jr de Oostenrijkse ploeg bij het EK roemloos onderuit gaan. Hij keek naar boven en hoorde zijn vader brommen. ‘Oostenrijk speelde bepaald niet zoals mijn vader het had gewild. Hij had er na de vlotte achterstand tegen Kroatië een verdediger afgehaald. Hij was een agerende coach. En als vader moest reageren deed hij dat ook sneller dan zijn tegenstander.’

Zijn vader staat synoniem voor succes, zegt Happel jr. ‘Voetbal was zijn leven, ik ben ermee opgegroeid. Als we met vakantie naar Oostenrijk gingen, stond hij weer ergens bij een wedstrijd te kijken.

‘Het was altijd voetbal bij vader, maar ik heb nooit het idee gehad dat ik iets heb gemist. Vader was er ook voor mij.’ Grijnzend: ‘Als er niet gevoetbald werd.’

Happel jr was overal bij. ‘Ik zat in San Siro, toen Feyenoord in 1970 de Europa Cupfinale tegen Celtic won. Ik reisde mee naar Argentinië voor de wereldbeker tegen Estudiantes. Het was een tijd om nooit te vergeten. Mijn vader had bij Feyenoord een haatliefde verhouding met Willem van Hanegem. Vader en Willem waren grote persoonlijkheden, ze moesten wel botsen. Maar ik weet ook wie stond te huilen bij vaders graf.’

Ernst Happel hoefde als coach niet veel te zeggen, aldus zijn zoon. ‘Je hebt trainers die een uur praten voor de wedstrijd en niks zeggen. Vader had aan een paar woorden genoeg, daarmee raakte hij de kern. Kein Geloel, Fussball spielen, mooier kon vader het toch niet verwoorden? Er wordt nu in het voetbal veel te veel geluld.’

Hard en compromisloos was Happel, ook voor zichzelf. ‘Hij vocht tegen kanker, maar bleef de Oostenrijkse ploeg coachen tot het niet meer ging. Die man moet helse pijnen hebben gehad. Maar zijn innerlijke kracht is ongebroken gebleven. Vader was bikkelhard, Oostenrijk moest naar het EK. Zijn ziekte was er ondergeschikt aan.’

Een vooroordeel over Happel moet nu definitief de wereld uit, zegt zijn zoon. ‘Ik heb begrepen dat Jan Zwartkruis in zijn biografie weer heeft gezegd dat vader tijdens het WK in 1978 na de groepsfase niet langer eindverantwoordelijk was voor Oranje. Wie is Zwartkruis? Wat heeft hij gewonnen? Laat die man maar dromen. Er waren in die tijd twee grote trainers, Michels en Happel. Zonder mijn vader had Oranje in Argentinië nooit de finale gehaald.

‘René van de Kerkhof had vanwege een polsbreuk al twee wedstrijden met een manchet gespeeld. Toen dat in de finale niet mocht van de scheidsrechter, zei mijn vader doodleuk: Sag der Joker dat we zonder René anderhalf uur later beginnen. Dan moet ik namelijk een nieuwe tactiek uitstippelen. Vader kon als geen ander tegen de druk en natuurlijk mocht René spelen. Denk je dat Zwartkruis zoiets tegen de scheidsrechter had durven zeggen?’

Feilloos imiteert Happel jr. zijn vader. ‘Kein Geloel.’ En hij steekt nog een sigaret op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden