Kan een rugbyer het maken in American football?

Alsof hockeyer Robert van der Horst - de aanvoerder van het Nederlands team - plots verhuist naar Canada om daar een ijshockeycarrière te starten. Daarmee is de overstap van de Australische toprugbyer Jarryd Hayne te vergelijken. De 27-jarige Hayne is sinds maart American footballspeler. Hij wil het maken in de Amerikaanse topcompetitie NFL. Hoe groot is zijn kans?

Jarryd Hayne (rechts) in actie voor de San Francisco 49ers. Beeld afp

Zaterdag debuteerde Hayne voor zijn club San Francisco 49ers in een oefenduel tegen Houston Texans. De tweede keer toen hij de bal kreeg, rende hij bijna het halve speelveld over voordat een verdediger hem kon afstoppen. Dat maakte indruk. Zijn teamgenoten praten al maanden vol lof over wat de Australiër laat zien tijdens trainingen. Quarterback Colin Kaepernick noemde hem 'een fenomenale atleet'. Anderen zeggen dat Hayne 'nog maar weinig hoeft bij te leren'.

Voorgangers

Maar of Hayne ook op een plek kan rekenen in de definitieve selectie van de 49ers, is de vraag. Hij is niet de eerste rugbyer die het probeert te maken in het American football.

Er zijn spelers met een rugbyachtergrond die later NFL-sterren zijn geworden. Voorbeelden zijn Steve Tasker (twaalf NFL-seizoenen) en Haloti Ngata (winnaar van de Super Bowl in 2013). Zij stonden in hun leven alleen relatief kort op een rugbyveld, vaak als kleine jongetjes. Ze stapten al snel over naar American football. Spelers die niet vroeg overstapten, verdwenen vaak snel weer uit de competitie.

Hayne is ook niet de eerste rugbyende Australiër die het wil maken in de NFL. De eerste die daadwerkelijk wedstrijden speelde in de competitie was Colin Scotts in 1987. Hij verdween na een jaar bij Arizona Cardinals alweer uit de competitie.

In 2012 stapte een andere rugbyende Australiër, Hayden Smith, over naar de NFL. Voor die tijd was hij rugbyprof in Engeland. Ook zijn NFL-carrière duurde niet lang. In 2012 speelde hij vijf wedstrijden voor New York Jets, waarin hij één keer een bal ving. Een jaar later werd hij ontslagen, waarna Smith weer terugkeerde naar het rugby.

Hayne (links) tijdens een training van de 49ers. Beeld afp

Verschillen

Het onderstreept: de switch van rugby naar American football is lang niet zo makkelijk. Ja, in beide sporten is de bal ovaalvormig en speelt fysieke kracht een belangrijke rol. En ook het scoren van punten gaat op een zelfde soort manier, door de bal in het verdedigingsvak van de tegenstander te krijgen. In rugby heet dit een try, in American football een touchdown.

Ook kan in beide sporten gescoord worden door de bal tussen de verticale palen in het verdedigingsgebied te schieten. Een spelhervatting heet in het rugby een scrum en in het American football een snap en begint allebei met twee teams die tegenover elkaar staan, met de bal tussen hen in.

Verder zijn er vooral verschillen. Neem bijvoorbeeld het veld. Een rugbyveld is 100 meter lang en 70 meter breed. Een American footballveld is 110 meter lang, 50 meter breed en opgedeeld in yards. Rugbyteams bestaan uit vijftien spelers, of dertien als het gaat om de variant Rugby League. Bij American footballteams staan er elf spelers in het veld die constant worden gewisseld, afhankelijk van of het team moet verdedigen, aanvallen of als er een aftrap is.

American footballwedstrijden tellen vier periodes van een kwartier. Als het spel stil ligt, dan staat de klok ook stil. Dat gebeurt regelmatig. In het rugby bestaat een wedstrijd uit twee keer veertig minuten en wordt de klok alleen stilgelegd bij zware blessures.

Misschien wel het belangrijkste verschil tussen de twee sporten is dat de bal in het rugby niet naar voren mag worden gegooid. In American football mag dat wel. De gooiende speler in American football is de zogeheten quarterback. Hij is de spelverdeler en daarmee belangrijkste speler van het team.

Hayne (links) als rugbyer. Beeld afp
Hayne (rechts) tijdens een training van de 49ers. Beeld afp

Wennen

Het zijn allemaal zaken waar rugbyer Hayne aan zal moeten wennen. John Mahnen is een American footballkenner. Hij werd in de VS geboren, is al jaren woonachtig in Nederland en was in de jaren negentig betrokken bij de oprichting van de Nederlandse American footballclub Amsterdam Admirals.

Hij verwacht dat Hayne het lastig gaat krijgen om de definitieve selectie van de San Francisco 49ers te halen, voornamelijk omdat hij zo lang heeft gerugbyd. 'Normaal gesproken is die overstap erg moeilijk', zegt Mahnen.

'De jongens waartegen hij strijdt om een plekje, spelen American football al sinds hun vijfde. Daar komt bij dat alles in de NFL zo gespecialiseerd is. Je moet honderdduizend keer iets hebben gedaan, voordat je ervaren bent. Dat geldt vooral voor de positie van Hayne, de running back-positie. Hij moet kunnen rennen met de bal, maar ook tegenstanders kunnen afblokken of ballen kunnen vangen. Er zijn wel uitzonderingen hoor, maar het is gewoon lastig.'

Hayne tijdens een rugbyduel. Beeld afp

Pantser

Daar komen nog een aantal onverwachte hindernissen bij. Als voorbeeld noemt Maynen het spelen met American football-uitrusting. In rugby houdt het op dat gebied op met een bitje en wat zachte lichaamsbeschermers. American footballspelers zien eruit als bepantserde gladiatoren.

'Je draagt onder meer een helm en schouderbeschermers. Dat beperkt je in je mobiliteit en zicht', legt Mahnen uit. Verder is het fysieke contact in American football ook anders dan in rugby door al die bescherming. Mahnen: 'In de NFL worden tackles gemaakt die je niet kan maken in rugby. Dan ligt je schouder uit de kom. Spelers stormen vol op elkaar af.'

Een andere horde voor Hayne is de rol van tactiek in American football. Omdat het spel zo vaak stil ligt, proberen teams elkaar voortdurend op allerlei manieren te verrassen. Het tactiekboek van een team is vaak honderden pagina's dik. In rugby ligt een duel minder vaak stil en verloopt het spel vloeiender, wat minder dikke handleidingen vereist.

Of, zoals Mahnen het omschrijft: 'In de NFL hebben we een laserprinter nodig om het spelboek te printen. In rugby volstaat een inkjetcardridge'.

Opgelucht

Toch zijn de teamgenoten van Hayne overtuigd dat de Australië de definitieve selectie met 53 spelers van de 49ers zal halen.

Mahnen is sceptischer en denkt dat een plek in het team waartegen de selectie spart eerder lonkt. Kansloos acht hij Hayne alleen niet. Mahnen: 'Hij is namelijk wel een natuurlijk talent: hij bezit de basis en snelheid. Dat zijn jongens die in potentie alles zouden kunnen worden, ook bijvoorbeeld honkballer of atleet.'

Hayne zelf was vooral opgelucht na zijn eerste optreden als NFL-speler. 'Ik heb het gevoel dat er een last van mijn schouders is gevallen. Ik wilde als een NFL-speler spelen en voelen. Ik denk dat me dat is gelukt.' Nu is het voor hem hopen dat hij zich op 10 september ook nog zo voelt. Dan begint het reguliere NFL-seizoen.

Hayne in 49ers-tenue. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.