Nieuws Racistische spreekkoren in Italië

Juventus in aanloop naar duel met Ajax in de ban van racisme-rel

De Italiaanse voetbalclub Juventus, volgende week in de Champions League tegenstander van Ajax, bevindt zich sinds een uitwedstrijd op Sardinië in het centrum van een internationale racismerel. Dat komt door de oerwoudgeluiden die tijdens de wedstrijd tegen Cagliari klonken zodra een zwarte speler de bal raakte.

Speler van Juventus Moise Kean liep na zijn doelpunt tegen Cagliari naar een groep fans van de tegenstander die gedurende de wedstrijd oerwoudgeluiden lieten horen Beeld AP

Maar wat nog meer effect had, was de halfbakken reactie op die oerwoudgeluiden van Juventus-speler Leonardo Bonucci. Toen de 19-jarige Juventus-aanvaller Moise Kean, wiens ouders ver voor zijn geboorte vanuit Ivoorkust naar Italië verhuisden, in de 85ste minuut scoorde, liep hij met wijd gespreide armen richting het publiek van de tegenstander en keek hij de fans strak aan. Kean ergerde zich al de hele wedstrijd aan hun oerwoudgeluiden en wilde een punt maken. Na zijn reactie namen de geluiden dusdanig toe dat de wedstrijd kortstondig gestaakt moest worden.

Schuld van Kean

Racisme is al jaren een enorm probleem in Italiaanse stadions, net als de doorgaans bagatelliserende reactie van autoriteiten op dat racisme. Clubvoorzitters wuiven de geluiden weg, scheidsrechters doen alsof ze niets horen en de bond zegt dat het allemaal wel meevalt. Tekenend was dinsdagavond dan ook de opmerking van Keans teamgenoot Leonardo Bonucci, die vlak na de wedstrijd zei dat Kean het racisme zelf had uitgelokt. ‘Ik denk dat de schuld fifty-fifty verdeeld is’, zei Bonucci. ‘Moise had anders moeten juichen en de fans hadden anders moeten reageren.’

Die opmerking schoot buiten Italië in het verkeerde keelgat. De Nederlandse aanvaller Memphis Depay zei via Twitter zwaar teleurgesteld te zijn in de reactie van Bonucci en ook spelers als Raheem Sterling, Yaya Toure en Paul Pogba spraken er schande van. De Italiaanse spits Mario Balotelli, zelf veelvuldig slachtoffer van oerwoudgeluiden op Italiaanse velden, schreef Kean: ‘zeg tegen Bonucci dat hij geluk heeft dat ik er niet was. In plaats van jou te verdedigen doet hij dit? Ik zweer dat ik geschokt ben. Ik hou van je broeder.’

Haat, racisme, xenofobie

Waar de vreemdelingenhaat in de Italiaanse samenleving pas sinds een aantal jaren naar het oppervlakte drijft – vorig jaar stelde Amnesty International in een rapport dat Italië, mede dankzij de harde toon van landelijke politieke partijen, is ‘doordrenkt raakt van haat, racisme, xenofobie en een ongefundeerde angst voor anderen’ – is die in de voetbalwereld al decennialang een gegeven.

Dat komt doordat voetbalstadions van oudsher ontmoetingsplaatsen zijn van de zogenoemde ultra’s: zeer fanatieke supportersgroepen die er vaak openlijk racistische of antisemitische sympathieën op na houden. In het Italiaans betaald voetbal zijn er naar schatting 38 van deze extreem-rechtse ultragroeperingen. Vooral berucht zijn de ultra’s van Lazio uit Rome en die van Hellas uit Verona – twee supportersgroepen die in groten getale aanwezig waren toen een groep neofascisten recentelijk de Mars op Rome herdacht, de staatsgreep van dictator Benito Mussolini en zijn zwarthemden.

‘Niets gehoord’

Hoewel de roep om verandering veelvuldig klinkt in de Italiaanse voetbalwereld, verandert er in de praktijk niets. Dat komt in de eerste plaats door de gangbare struisvogelreflex, die ook deze week subiet in werking trad. Zo was de eerste reactie van de voorzitter van Cagliari dat hij helemaal geen racistische geluiden had gehoord en ging de Italiaanse voetbalbond donderdag mee in de redenatie van Bonucci: de oerwoudgeluiden waren vooral ‘een reactie op provocaties van Kean’. De club komt er waarschijnlijk vanaf met een boete.

Ook vanuit de landelijke politiek ontbreekt al jaren de wil iets te veranderen, ongeacht de politieke kleur van de regering. Over een recent incident – waarbij fans van Inter Milan apengeluiden maakten richting Napoli-speler Kalidou Koulibaly – zei de huidige minister van binnenlandse zaken Matteo Salvini dat het helemaal geen racisme betrof. ‘Toen ik laatst in het stadion was bij de wedstrijd tussen AC Milan en Juventus, hoorde ik continu gejouw toen Bonucci aan de bal kwam’, zei Salvini. ‘Dat terwijl Bonucci heel erg wit is, heel erg goed en heel erg knap. Dus wie zegt dat dit wel racisme was? Wie bepaalt wat wel en niet door de beugel kan?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.