Schaatsen EK Afstanden

Jutta Leerdam is de snel rijzende ster van het schaatsen op de 1.000 meter

Jutta Leerdam in actie op de EK afstanden op de 1.000 meter. Beeld ANP

Jutta Leerdam won afgetekend de 1.000 meter op de EK afstanden. De 21-jarige schaatster is exponent van de aanstormende nieuwe sprintgeneratie en daarnaast populair op sociale media.

Met reuzenstappen springt Jutta Leerdam (21) door schaatsland. Zondag, in haar tweede jaar als senior, veroverde ze op de EK afstanden op de 1.000 meter haar eerste internationale titel. De volgende halte is de wereldtop. ‘Ik wil tijden rijden die nog nooit zijn gereden.’

In Thialf deed ze alvast een goede aanzet. Met 1.13,67 reed ze de tweede tijd die ooit in het Friese schaatsstadion was neergezet. Alleen wereldrecordhoudster Brittany Bowe uit Amerika was op hetzelfde ijs ooit sneller. Het gat met de nummer drie, de Russische titelhoudster Jekaterina Sjichova was zondag aanzienlijk (1.14,38). Alleen Daria Katsjanova, eveneens uit Rusland, kon met 1.13,90 nog in haar buurt komen.

Aanpak loont

Sterk is Leerdam (1.81 meter) altijd al geweest. Technisch gaat het ook steeds beter, vertelde ze. Bij Team Reggeborgh traint ze met haar vriend Koen Verweij, maar ook met wereldkampioen Kai Verbij en Dai Dai Ntab. Die aanpak loont. Ze trekt zich aan hen op en rijdt steeds snellere tijden.

Vorig jaar debuteerde Leerdam op het hoogste podium met een vierde plek op de EK sprint. Daarna werd ze Nederlands sprintkampioen. Sinds zondag prijkt op haar palmares nu ook een Europese titel.

En dat terwijl ze de eerste dagen van de EK afstanden nog tandenknarsend had moeten toekijken vanwege een opspelende lies. Die blessure was ontstaan bij een training voor de teamsprint, die vrijdag werd verreden. Bij een proefstart schoot het er in.

Afzegging 500 meter

Noodgedwongen moest ze afzeggen voor dat onderdeel. Een dag later, bij de 500 meter, had ze wel willen starten. Ze was zelfs al bezig aan haar warming-up, toen de medische staf haar alsnog adviseerde geen risico te nemen. ‘De ploegarts zei: de 500 meter is jouw afstand niet, richt je op de 1000.’

Leerdam gehoorzaamde. Haar afmelding kwam zo laat dat Ireen Wüst haar niet meer kon vervangen. Haar plek bleef onbezet. Spijtig, vond Leerdam. ‘Maar dit lag buiten mijn macht. Ik kon moeilijk zeggen: ik start toch. Als ik dan mijn lies had geblesseerd en mijn seizoen was voorbij geweest, had ik een groot probleem gehad.’

Zondagochtend, toen er een beslissing moest worden genomen over haar deelname aan de 1.000 meter, was ze stelliger. Er was geen vergadering met de medische staf aan te pas gekomen, zei ze. ‘Ik heb gezegd: wat jullie ook vinden, ik start gewoon vandaag.’ Een beetje onverantwoord was dat wel geweest, moest ze naderhand toegeven. ‘Het was een klein risico.’

Angst om haar lies te blesseren bij de start, had ze evenwel niet gehad. De wet van Leerdam: ‘Als je start, dan start je. Het is alles of niets.’ Het werd dat eerste. Haar lies had ze eigenlijk ook helemaal niet gevoeld tijdens haar race. Waarschijnlijk vanwege de adrenaline, vermoedde ze.

Met grote, krachtige slagen snelde ze naar de finish. Alleen toen ze bij het ingaan van de laatste bocht de speaker hoorde schreeuwen dat ze bijna een seconde boven de snelste tijd zat, raakte ze uit haar concentratie. ‘Ik dacht: het zal me toch niet gebeuren dat ik het in de laatste 50 meter laat lopen.’ Een missslag bleef zonder gevolgen, want even later reed ze stralend met een Nederlandse vlag boven haar hoofd door het ijsstadion.

Nieuwe sprintgeneratie

Met Leerdam (21), en in haar kielzog Femke Kok (19), die zaterdag bij de 500 meter vierde werd, dient zich een nieuwe sprintgeneratie aan bij de vrouwen. Leerdam was wereldkampioen bij de junioren in 2017, Kok is dat nu. Grijpen de jonkies nu de macht?

Leerdam liet zich niet verleiden tot al te brute uitspraken. ‘Zo zou ik niet over mezelf willen praten. Dat laat ik aan anderen over. Maar in zijn algemeenheid: het is toch mooi dat er schaatsmeiden zijn die snelle tijden neerzetten?’

Met meer dan 200.000 volgers op Instagram is ze veruit de populairste schaatser op sociale media. Het maakt haar ook interessant voor media buiten de sport. ‘Ik krijg veel aanvragen’, zei ze daar zondag over, ‘maar ik zie mezelf als topsporter. Schaatsen staat op 1. Met sociale media doe ik gewoon dingen omdat ik het leuk vind.’ Daarnaast studeert ze ook nog commerciële economie aan de Hanzehogeschool in Groningen.

Onvermijdelijk was de vraag wat haar prestatie voor de toekomst inhoudt. Het eerstvolgende belangrijke toernooi is de WK afstanden, volgende maand in Salt Lake City. Op de 1.000 meter is Brittany Bowe dit seizoen nagenoeg onklopbaar. Ze won alle drie de 1.000 meters bij de wereldbekerwedstrijden, ze heeft de beste seizoenstijd op haar naam staan (1.13,13) en is wereldrecordhouder (1.11,61, gereden in Salt Lake).

Aan de andere kant: Leerdams rit in Thialf was niet perfect, vanwege het haperende einde. In die zin is er perspectief. Verder weigert ze zich te druk maken over de verwachtingen. ‘Ik ga gewoon knallen in Salt Lake. Ik wil er mijn beste race ooit rijden, dan zien we vanzelf wel waar ik op uitkom.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden