Judoka's Polling en Van Dijke mogen niet uitvechten wie naar de Spelen mag: dat bepaalt een commissie wel

Kim Polling (links) in gevecht met Sanne van Dijke in de finale tot 70 kg tijdens de finale van de GP-toernooi van Den Haag in november 2017. Wie van de twee mag in 2020 naar de Spelen van Tokio. Beeld Novum RegioFoto

Het is de normaalste gang van zaken in topsport: twee mannen of vrouwen strijden tegen elkaar om te bepalen wie de beste is. In het judo denken ze daar anders over. Niet een onderling duel, maar een commissie van drie beslist over het olympische lot van judoka’s.

Over twee jaar mag Nederland per gewichtsklasse maar één judoka afvaardigen naar de Zomerspelen van Tokio. De bond moet in de categorie tot 70 kilogram kiezen tussen drievoudig Europees kampioen Kim Polling (27) en regerend Europees kampioen Sanne van Dijke (22).

Op het EK judo, dat donderdag in Tel Aviv begon, werpt de olympische keuze zijn schaduw vooruit. Bij EK’en WK’s mag een land wel meerdere judoka’s per categorie laten meedoen. De resultaten wegen mee in de beslissing voor Tokio.

De kans om in een onderling gevecht uit te maken wie de beste is, krijgen de judoka’s niet. Waarom niet? ‘Het onderlinge resultaat is niet relevant’, zegt bondscoach Maarten Arens. Volgens hem gaat het er niet om hoe Polling en Van Dijke tegen elkaar judoën, maar of zij zich staande houden tegen de besten ter wereld. Wat zijn de resultaten op EK’s en WK’s? Hoe heeft iemand gepresteerd tegen mogelijke tegenstanders op de Spelen? ‘Je kiest degene met wie je denkt de meeste kans te maken op een medaille.’

In de ogen van Arens is judo niet te vergelijken met bijvoorbeeld atletiek, waar eenvoudig bepaald kan worden wie de beste is. Zo simpel als de 100 meter sprint is, zo gecompliceerd kan een gevecht op de tatami zijn. In tegenstelling tot een sprinter heeft de judoka met een tegenstander te maken. Voor de tactiek maakt het bijvoorbeeld een verschil of deze linkshandig of rechtshandig is.

De keuze tussen twee judoka’s is een terugkerend probleem in het judo. Anicka van Emden tekende in 2012 protest aan tegen het besluit niet haar, maar Elisabeth Willeboordse in de categorie tot 63 kilogram naar de Spelen van Londen te sturen. In aanloop naar de Spelen kon Van Emden bogen op betere resultaten – toch koos de bond voor de routine van Willeboordse. Een medaille leverde dat niet op.

Twee jaar geleden overkwam Guusje Steenhuis hetzelfde. Zij stond hoger op de wereldranglijst dan haar concurrent Marhinde Verkerk. Toch viel de keuze op Verkerk op basis van ervaring en betere resultaten op grote toernooien. Ook dat leverde geen medaille op: in Rio verloor de Rotterdamse zelfs haar eerste partij. Arens: ‘Soms is de keuze heel moeilijk.’

De slechte ervaringen hebben niet tot twijfel geleid bij de commissie of de judoka’s. Ook Polling en Van Dijke zijn geen voorstanders van een rechtstreeks gevecht. ‘Het ligt erg gecompliceerd. Als ik van Sanne zou winnen, maar zij presteert internationaal veel beter dan moet zij naar de Spelen’, aldus Polling. Van Dijk: ‘Als je alles wint, is er geen discussie mogelijk. De vraag is alleen hoe realistisch dat is. Het is moeilijk te zeggen wie de beste judoka ter wereld is. Je bent erg afhankelijk of je tegenstander jou wel of niet ligt.’

De twee rivalen stonden tot nu toe twee keer tegenover elkaar. Beide keren legde de vijf jaar jongere Van Dijke het af tegen de ervaren Polling. Na de finale van de grand prix in Den Haag vorig jaar maakte de Brabantse van haar hart geen moordkuil. ‘Ik wilde zo graag laten zien wie op dit moment de nummer één in onze klasse is. Je wilt natuurlijk niet verliezen van je grootste concurrent. Ik heb de eerste slag verloren, maar nog niet de oorlog’, zei ze in het Brabants Dagblad.

Polling wil niks weten van een tweestrijd. Volgens de Groningse zit Van Dijke nog niet op hetzelfde niveau als zij. ‘Ik voel de concurrentiestrijd niet. Misschien komt het in de toekomst wel. In 2012 zat ik in dezelfde positie als Sanne nu. Edith Bosch was destijds simpelweg beter dan ik. Je had mij niet naar de Spelen van Londen moeten sturen.’

Van Dijke vindt het vervelend dat ze voortdurend tegen de status van Polling moet opboksen. Volgens haar hebben mensen hun oordeel snel klaar als zij een keer minder presteert, terwijl Polling kan teren op haar reputatie. ‘Ik word altijd als de nummer twee gezien omdat ik jonger ben.’

Ze werkt zich naar eigen zeggen niet elke dag in het zweet omdat ze Polling voor zich ziet, maar om de beste versie van zichzelf te creëren. Of dat goed genoeg is voor Tokio beslist de commissie waar naast Arens ook Pascal Bakker (coördinator topsport) en directeur topsport Tjaart Kloosterboek onderdeel van uitmaken. ‘Als een talentvolle judoka goede resultaten haalt, moet je je afvragen waar de stijgende lijn de lijn van de concurrent doorkruist’, zegt Kloosterboer, die uiteindelijk de knoop doorhakt.

Opmerkelijk is het dat Arens naast bondscoach ook de trainer is van Polling, die in Italië woont en de helft van het jaar aansluit bij de trainingsgroep van haar vriend, de Italiaanse topjudoka Andrea Regis. Als ze in Nederland is, wordt ze bijgestaan door Arens. Van Dijke traint verplicht fulltime op Papendal. Haar coach Michael Bazynski maakt geen onderdeel van de keuzecommissie.

Van Dijke: ‘Ik vind het een rare situatie. Een bondscoach zou boven de andere coaches moeten staan.’ Kan het straks van invloed zijn op die keuze die wordt gemaakt? ‘Ik kan me voorstellen dat het in het voordeel van Kim zou kunnen werken. We zijn allemaal mensen.’

Het is de vraag hoe lang Arens nog de coach van Polling is. Kloosterboer erkent dat het ‘niet de ideale situatie is’. Om elke suggestie van belangenverstrengeling tegen te gaan, hoopt de bond de komende periode met een oplossing te komen.

Op het EK stappen Polling en Van Dijke vandaag de tatami op. Of ze elkaar treffen, hangt af van de loting. Polling: ‘Als Sanne realistisch is weet ze dat ze nog niet op mijn niveau zit.’ Van Dijke: ‘Als ik in alles de beste versie van mezelf ben, kan ik de beste ter wereld zijn. Het is dan bijzaak dat Kim ook Nederlander is.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden