Jonkheer van 17 zet dynastie met schaaktitel voort

Schaken NK

Ruim honderd jaar na het bewind van zijn verre voorvaderen heeft Jorden van Foreest hun voorbeeld gevolgd. In het Tropentheater in Amsterdam veroverde de 17-jarige Groningse jonkheer met gedurfd en fantasierijk spel de nationale schaaktitel na een spannende tweestrijd met oud-kampioen Loek van Wely.

Jorden van Foreest. Beeld HH

Van Foreest is een adellijke naam die telt in de Nederlandse schaakgeschiedenis. Jordens betovergrootvader Arnold en zijn broer Dirk werden in de periode 1885-1902 ieder driemaal landskampioen. Over Dirk, de sterkere van de twee, schreef Max Euwe eens dat hij 'met wat meer en geregelder praktijk' tot de 19de eeuwse wereldtop zou hebben behoord.

Of de opvolger van de twee broers wel tot het hoogste niveau zal reiken, moet worden afgewacht. Aan een onvoldoende 'geregelde praktijk' zal het niet liggen, want Van Foreest speelt veel en graag. Vorig jaar maakte hij het zelfs te bont door in een toernooi in Duitsland 's ochtends in een tienkamp met geïnviteerde grootmeesters te spelen om daarna 's middags aan te schuiven in de open amateurgroep. Na het toernooi moest hij vaststellen dat alle 's ochtends gewonnen ratingpunten 's middags weer verloren waren gegaan.

Dergelijke dwaasheden permitteert Van Foreest zich niet meer sinds hij vorig jaar september tot grootmeester werd benoemd. Hij koestert zijn internationale rating, die inmiddels ruim boven de belangrijke grens van 2.600 punten is gestegen. De kwaliteit van zijn partijen ging in het afgelopen jaar met sprongen vooruit, al faalde hij soms op belangrijke momenten. Onlangs nog, in de slotronde van het zomertoernooi in Vlissingen, vergooide hij de tweede prijs door een kansloze nederlaag met de witte stukken.

Hoofd koel gehouden

Maar in Amsterdam hield hij het hoofd koel. Hij begon flitsend met een serie van drie overwinningen en liet zich niet uit het veld slaan door een nederlaag tegen Reinderman. Met een winstpartij van hoog niveau tegen Ernst pakte hij de draad weer op, waarna hij in de voorlaatste ronde in de gewichtigste partij van het toernooi overeind moest zien te blijven tegen rivaal Van Wely, die hem in het klassement volgde op een half punt.

Dat gevecht werd voor Van Foreest een barre overlevingstocht. Na een mislukte opening keek hij aan tegen een volstrekt passieve stand, waarin hij niets kon ondernemen en slechts kon wachten op de onaangenaamheden die zouden komen. Van Foreest gaf geen krimp en incasseerde mede dankzij enig stellingsgeluk na 59 zetten een kostbaar half punt.

Alsof die ontsnapping hem immuun voor nervositeit had gemaakt, overspeelde Van Foreest in de slotronde zijn Groningse stadgenoot Werle volkomen. Die vijfde winstpartij was noodzakelijk om de titel veilig te stellen, want ook Van Wely maakte geen fout in zijn slotpartij tegen Van den Doel.

Met 5,5 punt uit 7 partijen evenaarde Van Foreest de score die Anish Giri vorig jaar behaalde. De aftredende kampioen, die het toernooi op afstand volgde, had alle waardering voor het ondernemende spel van Van Foreest, die na hem de op een na jongste Nederlandse kampioen uit de geschiedenis is. Giri zou zelfs iets kunnen opsteken van zijn opvolger. Zoals commentator Hans Böhm het uitdrukte: 'Je zou hopen dat Giri in zijn spel iets meer van de bravoure van Van Foreest had.'

Het is mogelijk dat de door de broers Arnold en Dirk gevestigde dynastie een eeuw later een vervolg zal krijgen. Jorden komt uit een schaakgezin, waarin aan talent geen gebrek is. Zijn 15-jarige broer Lucas is dichtbij de grootmeestertitel en zijn 9-jarige zus Machteld werd in 2014 meisjeskampioen in de categorie tot 10 jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.