Jeugd moet de pleintjes op en trainers moeten creativiteit en lef stimuleren

Het gaat niet goed met het Nederlandse voetbal. De Volkskrant zoekt tot het WK voetbal naar een weg uit de misère in een wekelijkse serie.

Oussama Assaidi (r) laat Morten Thorsby van Heerenveen na een passeeractie de hielen zien. Beeld Hollandse Hoogte / VI Images (2)

Oussama Assaidi is niet alleen de koning van de passeeractie in Nederland, zijn motoriek kan zo worden opgenomen in het kabinet van vreemde loopjes. Alsof zijn hoofd sneller wil dan de rest van zijn lijf en zijn nek moeite heeft de boel bij elkaar te houden.

Het is door de jaren heen wat erger geworden, dat kromme loopje. 'Topsport is niet gezond', zegt de 29-jarige, in Marokko geboren en in Amsterdam opgegroeide vormgever van FC Twente. Zeker als je in je jeugd een jaar of vijftien dag en nacht op pleintjes hebt gevoetbald zonder naar deugdelijk schoeisel te talen. 'Ik voetbalde bij wijze van spreken zelfs op slippers. Mijn honger naar de bal was zo groot. Straatvoetbal was alles voor me.'

Zijn betoog: de jeugd moet terug naar de pleintjes. Alleen op die manier krijgt deze onder de knie wat Assaidi als een van de weinigen in de eredivisie nog beheerst: de passeerbeweging uit stilstand.

Waarom dat zo belangrijk is? Het is de makkelijkste weg naar een numerieke meerderheid tegen steeds beter georganiseerde en getrainde tegenstanders. Of zoals Assaidi het zelf zegt: 'Ga jij iemand voorbij, dan staat er altijd iemand vrij.'

Hoewel zijn passeerrepertoire uitgebreid is, beperkt de 17-voudig Marokkaans international zich in een wedstrijd meestal tot één of twee specifieke bewegingen. Na enig aandringen ('de tegenstander leest mee') geeft hij ze prijs. 'Ik doe vaak de stop-ren-beweging. Je stopt en je rent en eventueel herhaal je dat. Soms in combinatie met een klein akkaatje (de bal razendsnel van de binnenkant via de punt naar de buitenkant van de voet brengen, red.) of schaartje (het ene been over de bal zwiepen en dan met het andere de bal meenemen, red.). Je moet ervan profiteren dat je tegenstander niet weet wanneer je versnelt of vertraagt.'

Het probleem en de oplossing

Het probleem
Passeren uit stilstand gebeurt bijna niet meer op de Nederlandse voetbalvelden.

De oplossing
De jeugd moet weer de pleintjes op en trainers moeten creativiteit en lef stimuleren.

Pleintjes

Het zijn in de eredivisie louter andere, op straat gevormde spelers (Frenkie de Jong, Hakim Ziyech, Youness Mokhtar, Bilal Ould-Chikh) die de gave verstaan langs een tegenstander te glippen. Toch is de stijl van Assaidi uniek. 'In de eredivisie zie ik niet iemand die het echt vanuit stilstand doet.'

Ja, er wordt gepasseerd op snelheid. Maar in volle ren is het lastiger om de juiste vervolgactie uit te voeren. Assaidi: 'Wie passeert uit stilstand heeft meer overzicht. Het is ook verrassend. Nederland heeft toch een beetje een passing-cultuur.'

Assaidi was zijn eigen leermeester op straat. 'Op het plein gaat het meer om vernederen dan om winnen. Passeren gaf status. Je leerde jezelf nieuwe bewegingen aan.'

Zijn specifieke kwaliteit bracht hem rijkdom. Assaidi tekende goede contracten bij Liverpool (2012-2015) en Al Ahly (2015-2016), al slaagde hij er als voetballer niet. Hij maakte wellicht te jong de overstap, maar hoeft nooit meer te werken en zijn familie ook niet.

Assaidi in actie namens Heerenveen in 2011. Beeld anp

Juist armoede maakte dat Assaidi veel langer op het Zwarte Plein in de Amsterdamse Indische buurt voetbalde dan leeftijdgenoten. Zijn ouders hadden geen geld voor contributie en vonden bovendien dat hij beter zijn best moest doen op school. Uiteindelijk mocht hij op zijn twaalfde voor niets aanhaken bij amateurclub Fortius, na te zijn opgevallen bij een voetbaltoernooi.

Voordat hij definitief doorbrak bij Heerenveen in 2009 ging hij heen en weer tussen de profs en de amateurs. 'Ik volhardde in mijn stijl. Dat was soms een strijd. Veel trainers eisen dat je mee terugloopt met je tegenstander. Maar daardoor heb je minder energie om acties te maken. Je moet vertrouwen krijgen, trainers moeten het lef hebben om zo'n speler op te stellen.'

Hij prijst zich gelukkig met zijn huidige club FC Twente, dat hem oppikte nadat zijn avontuur bij Al-Ahly niet van de grond was gekomen. 'De trainer (Gertjan Verbeek, red.) zegt tegen me: als je geen acties maakt, dan kom je naast me op de bank zitten. Dat is heerlijk.'

Lef

Iedereen kan leren wat Assaidi kan, in die zin dat lenigheid geen vereiste is. 'Ik ben nooit lenig geweest, word zelfs steeds strammer. Maar die bewegingen zitten zo in mijn lijf vastgeroest, die raak ik nooit meer kwijt.'

Lef is wel essentieel. 'Als het niet lukt om iemand te passeren, ziet het er knullig uit. Dan krijg je ook vaak een reactie van het publiek: 'Speel gewoon af.' Daar moet je schijt aan hebben.'

In het begin bij Twente worstelde hij met blessures, voelde zich daardoor ook niet vrij in zijn hoofd. 'Dan lukt het passeren niet. Maar ik had altijd het vertrouwen dat ik op een gegeven moment zou opbloeien.'

Vooral de laatste maanden is hij bij de Tukkers op dreef. Zelfs koploper PSV had de grootste moeite om het eenmansleger 'Oussi' af te stoppen. Knap, want FC Twente is al het hele seizoen in een degradatiegevecht verwikkeld. Assaidi, op papier aanvaller, komt de bal vaak op de middenlijn halen. 'Spelers als Hazard, Salah en Neymar staan na een geslaagde actie bij het strafschopgebied. Ik moet veel meer mensen voorbij.'

Zelfs in de Premier League (namens Liverpool in 2012) komt zijn op de pleintjes in Amsterdam-Oost ontwikkelde techniek goed van pas. Beeld afp

Vlakbij zijn appartement is een prachtig aangeharkt voetbalpleintje waar hij geregeld met zijn 4-jarige zoontje voetbalt. 'De pleintjes zijn steeds mooier geworden, maar je ziet er niemand meer. Vroeger moest je vechten om te mogen spelen. Al die jonge gasten spelen nu Fifa op de PlayStation. Dan doen ze of ze Neymar zijn, laten ze hem de mooiste trucs doen. Ik vind dat zo jammer. Ga die trucs gewoon zelf leren.'

Is het niets voor hem om de jeugd te stimuleren? 'Misschien wel. Na mijn carrière.'

Hij wil eerst naar het wereldkampioenschap voetbal met Marokko. En wie weet wat er dan nog voor hem in zit. Assaidi heeft in elk geval een zekerheid: van zijn type zijn er op de velden niet veel meer te vinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.