DENKSPORTSchaken

Jammer dat Boris Spassky nog altijd geen schaakboek heeft geschreven

De meeste Sovjet-topspelers hebben zich gehouden aan de strenge stelregel van Michail Botwinnik dat een grootmeester de plicht heeft boeken te schrijven. Een opvallende uitzondering is Boris Spassky, van wie ik tot voor kort nooit een door hem ­becommentarieerde partij, laat staan een uitgebreid toernooiverslag had gezien. Zijn aangekondigde autobiografie is helaas in goede bedoelingen blijven steken.

Uit het blog Soviet Chess History van de Schotse historicus Douglas Griffin blijkt dat Spassky in het begin van zijn carrière wel degelijk artikelen heeft geschreven die om onduidelijke redenen nooit eerder zijn vertaald. Toekomstige ­biografen van de 83-jarige oud-wereldkampioen zullen er dankbaar gebruik van maken.

Bijzonder actief als auteur was Spassky in 1960, een jaar waarin voorspoed en ­tegenslag elkaar afwisselden. Een groot succes was de met Bobby Fischer gedeelde toernooizege in Mar del Plata met de imposante score van 13,5 uit 15. Maar een teleurstelling volgde enkele maanden later in de studentenolympiade in Leningrad. Tot afgrijzen van het Sovjet-sportcomité moest de door Spassky aangevoerde nationale ploeg genoegen nemen met de tweede plaats achter de Verenigde Staten.

Spassky, die met 10 uit 12 lang niet slecht had gescoord, werd aangewezen als hoofdschuldige van het debacle omdat hij in de onderlinge wedstrijd tegen de aartsrivaal zijn partij aan het eerste bord had verloren van William Lombardy. De straf was zwaar. Pas twee jaar later mocht hij weer een toernooi in het buitenland spelen.

Met zijn trainer Bondarevsky annoteerde Spassky de fatale nederlaag nadat zij eerst hadden verklaard dat de zege van het Amerikaanse team verdiend was geweest.

Spassky – Lombardy

Leningrad 1960

1.e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Lg5 Pbd7 7. Lc4 Da5 8. Dd2 e6 9. 0-0 Le7 10. a3

‘Te bescheiden’, schrijft Spassky. Sterker is 10. Tae1.

10 ... h6 11. Le3 Pe5 12. La2 Dc7 13. De2 b5 14. f4 Peg4

Vooral niet 14 ... Pc4 15. Pdxb5 axb5 16. Pxb5 Db7 17. Dxc4.

15. h3 Pxe3 16. Dxe3 0-0

Diagram links

17. Tae1

Een kritiek moment. 17. e5 levert niets op na 17 ... dxe5 18. fxe5 Pd7, maar sterker is volgens Spassky 17. Kh1, zo mogelijk gevolgd door 18. Tad1 en 19. f5.

17 ... e5! 18. Pf5 Lxf5 19. exf5 d5 20. Dxe5

Sterker is 20. Kh2 (20 ... d4 21. Dxe5 Dxe5 22. Txe5 Ld6 23. Pe2).

20 ... Ld6 21. De2 Lxa3 22. Pd1?

Na 22. Pxd5 Pxd5 23. Lxd5 Dc5+ 24. Kh2 Dxd5 25. bxa3 Dxf5 26. c4 staat het gelijk. De tekstzet is een misplaatste poging de stelling te compliceren.

22 ... Tae8 23. Df3 Lc5+ 24. Kh1 Txe1 25. Txe1

Diagram rechts

25 ... Da5

Deze zet zag wit te laat aankomen.

26. Pc3 b4 27. Pxd5 Dxa2 28. Pxf6+ gxf6 29. Dc6 Dc4

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden