Column Paul Onkenhout

Jaap Stam is nog geen trainer, hij spéélt een trainer

En in het middelpunt van de mistroostige Rotterdamse woestenij probeert een man die in zijn loopbaan de Rots van Kampen, The Dutch Destroyer, The Beast en The Bald Slayer werd genoemd, Jaap Stam, als trainer het vege lijf te redden. Dat zal niet meevallen.

Donderdag speelde Feyenoord in de Europa League een wedstrijd tegen Young Boys, in Bern. Vooraf had Stam gezegd dat hij een ‘ontwikkeling’ zag bij zijn ploeg en dat in voetbal alles mogelijk was, want Feyenoord had per slot van rekening ook van FC Porto gewonnen.

Het ging in de voorbeschouwing ook over de kritiek op zijn elftal, en op hem. Toen zei Jaap Stam dat hij bij Manchester United van Alex Ferguson had geleerd dat je geen kranten moest lezen. Want: ‘Today’s news is tomorrow’s fish-and-chips papers.’ Wat vandaag nieuws is, wilde hij maar zeggen, ligt morgen in de kattenbak.

Dit soort gespeelde nonchalance zie je vaker bij beginnende trainers. Ze willen zich pantseren en proberen indruk te maken met stoere praatjes. Helaas verdwijnt het slechte nieuws niet als de kranten worden gebruikt om patat en vis uit te eten of de kattenbak te vullen.

Jaap Stam tijdens de Europa League-wedstrijd tegen Young Boys, 24 oktober in Bern. Beeld Getty Images

Feyenoord presteert waardeloos. De ondergrens is totaal verdwenen en de kritiek richt zich in toenemende mate op Stam, het geweldige paard dat een ruiter werd en na Ajax 2, Reading (ontslagen) en een halfjaartje PEC Zwolle uit vrije wil belandde in de grootste leeuwenkuil van allemaal: Feyenoord, de Kuip.

Feyenoord verloor de wedstrijd in Bern met 2-0. Dat kan natuurlijk gebeuren, maar het spel gaf aanleiding voor ongekend zwartgallige bespiegelingen. Dit kon toch geen echt voetbalelftal zijn, verzuchtte de Volkskrant.

‘Dit was toch geen ploeg van profs die elke maand betaald krijgen voor hun sportbeoefening.’ Uiteindelijk werd een verklaring gevonden. Dit was Feyenoord niet, dit was een ploeg bedriegers die Feyenoord als pseudoniem gebruikten.

Stam: ‘We speelden goed en domineerden de wedstrijd.’

Daar ga je al. Er zijn verzachtende omstandigheden: blessures, de directie die plotseling verdween, geldgebrek. Maar je ontkomt er niet aan om terug te denken aan het rommelige begin van het trainerschap van Stam. In 2014 stopte hij plotseling met de opleiding Coach Betaald Voetbal. Het is niks voor mij om in de schoolbanken te zitten, legde hij uit. Hij zat er tegenaan te hikken en dat kon de bedoeling niet zijn.

Een van de cursusleiders was Co Adriaanse. Ineens was Stam er niet meer, zei Adriaanse – ik mis hem – destijds in Studio Voetbal. Volgens hem leed Stam aan ‘klaslokaalangst’.

Ik had daar nog nooit van gehoord. Het leek me ook moeilijk te rijmen met al die optredens van Stam in volle voetbalstadions waarin hij in opperste concentratie de beste aanvallers ter wereld frustreerde, jarenlang. Een klaslokaal is lang zo intimiderend niet, maar de KNVB schoot hem te hulp. Stam kreeg een voorkeursbehandeling. Hij hoefde niet meer naar school.

In een uitgebreid interview met Voetbal International zei Stam er deze week weer iets over. Hij stopte destijds met de cursus omdat hij zichzelf niet de hele dag in een klaslokaal zag zitten. ‘Ik vind nog steeds dat je op die manier het vak niet leert.’

Het hele interview is één lange manifestatie van onzekerheid. Stam probeert zichzelf de rol aan te meten van de trainer die geheel buiten zijn eigen schuld de ene zeperd na de andere oploopt, een slachtoffer van een reeks onvoorziene omstandigheden. Solidariteit met de spelersgroep is ver te zoeken. Aan het trainerschap lijkt hij geen greintje plezier te ontlenen. Hij doet het om de tijd te doden, hij heeft geen andere hobby’s.

Jaap Stam is nog geen trainer. Zijn opleiding is onvoltooid. Hij speelt een trainer. En hoe het precies moet, dat weet hij niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden