Italië heeft weer een muur, nu met sierstenen

Pal voordat het eigen volkslied, Inno di Mameli, door het stadion schalt bouwen de Italiaanse spelers een blauwwitte muur door de armen op elkaars schouders te leggen....

Als de bal eenmaal rolt hebben de spelers elkaar niet meer vast en toch blijft de muur intact. Geen ploeg die er zo bedreven in is de opponent tegen de muur te laten lopen als Italië. Geen ploeg ook die dat zo leuk vindt: graag en opzettelijk gunt Italië de tegenstander de bal in de overtuiging dat deze zich toch wel op de muur te pletter loopt.

Nog duizelend van de hoofdpijn verlaten Roemeense spelers zaterdagavond het veld van het Koning Boudewijnstadion. Ze hebben de muur niet kunnen slechten en niet één uitgespeelde kans gecreëerd. Op momenten dat ze even de ogen toeknepen ter bestrijding van de hoofdpijn heeft Italië tweemaal toegeslagen.

Italië wint zaterdag voor de vierde achtereenvolgende keer na wéér een wedstrijd waarin de tegenstander de bal mag hebben. Zelfs als die tegenstander, zoals Roemenië zaterdag, nog maar met zijn tienen is - Hagi krijgt in de 59e minuut de rode kaart - levert Italië de bal het liefst weer zo snel mogelijk in.

Roemenië (2-0 verlies) heeft zaterdag tegen Italië 55 procent van de tijd balbezit. Eerder had Zweden (2-1 verlies) 59 procent balbezit. Datzelfde percentage scoorde Turkije (2-1 verlies) terwijl België (2-0 verlies) 56 procent van de netto speeltijd balbezit had. Van alle zestien deelnemende landen was Italië zo ongeveer het minst in balbezit.

Een van de grote wijsheden van Cruijff - 'Als je de bal niet hebt kun je niet winnen' - is helemaal letterlijk genomen waar. Maar de intentie van deze wijsheid (veelvuldig balbezit is een voorwaarde om tot winst te komen) wordt door Italianen gelogenstraft.

Goede counterploegen, zoals Russische of Oekraïense, hebben al eerder aangetoond dat er aan Cruijffs opvatting getwijfeld mag worden. Italië daarentegen is helemaal geen goede counterploeg want ontbeert het vernuft en de technische bagage om razendsnel uit te breken. Toch wint Italië, zaterdag wederom vrij eenvoudig. Feitelijk dankzij puur verdedigend spel.

Weer terug bij het catenaccio plaatst Italië zich in Brussel bij de laatste vier van Euro 2000. Onder leiding van een coach die in 1982 bijdroeg aan het grootste Italiaanse voetbalsucces uit de recente geschiedenis, toen nog als keeper. Dino Zoff (58), wereldkampioen in 1982, weet hoe lonend catenaccio kan zijn en denkt er op 2 juli de Europese titel mee te kunnen behalen.

Mocht het komende zondag in De Kuip zo ver komen dan zal Zoff zijn blijdschap weer verborgen weten te houden. Dino Zoff lacht nooit, ook zaterdagavond na plaatsing voor de kwartfinales niet. Er valt domweg niks te lachen, vindt Zoff, en in zijn geval lijkt dat ook nog terecht. 'We hebben tegen Roemenië, vooral in de eerste helft, weer niet best gespeeld.'

Zo zuinig als de bassende brombeer Zoff met woorden is, zo zuinig (en weinig onderhoudend) voetbalt zijn nationale ploeg. Mikkend op een vroeg doelpunt valt Italië alleen in de openingsfase van een wedstrijd aan om zich daarna massaal terug te trekken. Ook als de gewenste treffer uitblijft, zoals zaterdag tegen de Roemenen, wordt als vanzelfsprekend de muur opgetrokken.

Verdedigen kunnen Italianen als de besten en wat opvalt bij de huidige Squadra Azzurra is dat er vooral 'schoon' wordt verdedigd. De herinvoering van het ultra-defensieve spel is niet gepaard gegaan met het opstellen van type-houthakkers als Bergomi en Gentile, leden van de succesvolle 1982-selectie. Sierlijke verdedigers als Nesta en Cannavaro zijn nu de dragende krachten van de blauwwitte muur.

Tegen Roemenië lijkt die muur het één keer te begeven, door toedoen van doelman Toldo. In de 35e minuut rent Toldo wild en onterecht zijn doelgebied uit om Hagi de kans te bieden vanaf de zijlijn met de rechtervoet de paal te treffen. Twee minuten eerder heeft Totti aan de andere kant wél raak geschoten (niet zonder fortuin; twee ploeggenoten staan buitenspel) en acht minuten later is de wedstrijd voorbij wanneer Inzaghi profiteert van een foutje van Filipescu (vergeet buitenspel op te heffen).

De 2-0 tegen Roemenië is Zoff's twintigste interland als bondscoach. Onder Zoff's leiding verloor Italië slechts driemaal. Tweemaal in vriendschappelijke wedstrijden (tegen België en Spanje) en eenmaal in een wedstrijd waarin voor Italië alleen de eer op het spel stond (Denemarken, Italië had zich al gekwalificeerd voor Euro 2000).

Als het er werkelijk toe doet, zoals deze weken in België en Nederland, blijkt de Italiaanse muur hoogst solide. En meer en meer verstomt het gemor, ook dat van de eigen aanhang, over Zoff's aanpak. In Brussel wordt zaterdag hartstochtelijk om bankzitter Del Piero geschreeuwd maar pas nadat Italië de veilige 2-0 heeft bereikt.

Voor de beslissing van Zoff om niet artiest Del Piero maar talent Totti als tweede aanvaller op te stellen valt na vier Italiaanse wedstrijden toch wel iets te zeggen. Met Inzaghi is Del Piero de enige Italiaan die met het shirtje uit de broek speelt. Bij het dravertje Inzaghi past dat wel, bij Del Piero móet het. Omdat hij te dik is voor het nieuwe, nauwsluitende shirt van de Italianen.

De enige Italiaan is zaterdag, in offensieve zin, mooie dingen laat zien is regisseur Albertini. De zeldzame knappe counters worden vrijwel allemaal door deze middenvelder van AC Milan ingeleid.

Aandachtige toeschouwers bij Italië - Roemenië zijn de Oranje-scouts Bruins Slot en Menzo. Over de sterke punten van Nederlands volgende tegenstander zegt Bruins Slot: 'Stuk voor stuk grote persoonlijkheden. Ze hebben een bepaalde uitstraling. En het blok. Het blok. Acht mensen achter de bal.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden