Is WK nog zeker na zwangerschap?

Zwangerschap Estavana Polman houdt handbal bezig

De zwangerschap van Estavana Polman houdt de handbalwereld bezig. 'Als mens juich ik, maar als trainer absoluut niet', zei haar clubcoach. Zonder zijn topschutter won Nederland met 38-18 van IJsland.

Topschutter Estavana Polman (links op de archieffoto), rechts haar vervangster Lois Abbingh die tegen Ijsland zeven keer scoorde. Foto Klaas Jan van der Weij

Topschutter Estavana Polman staat vandaag wegens haar zwangerschap niet op het veld, maar dat wil niet zeggen dat de Nederlandse handbalbond haar vergeten is. In de kantine van sporthal Angelslo staat een levensgrote poster van de linkeropbouwspeler. Zeker de helft van de kinderen die de oefeninterland Nederland - IJsland bezoeken noemt Estavana Polman hun favoriete speler.

Lars Frederiksen, haar coach bij de Deense club Esjberg, was minder te spreken over Polman toen hij het nieuws van haar zwangerschap vernam. 'Als mens juich ik, maar als trainer absoluut niet', zei hij op de site van de Deense profclub. 'De afwezigheid van Estavana komt op het slechtst mogelijke moment, nu we geconfronteerd worden met een zeer zwaar programma.'

De zwangerschap van Polman werd onderwerp van discussie in het Deense handbal. Jan Pytlick, befaamd coach van de Deense club Odense, wierp de vraag op of een speelster in de eerste drie maanden van een nieuw contract wel zwanger mag worden. In zijn selectie moesten drie spelers tijdens het seizoen stoppen vanwege een zwangerschap. Pytlick zwakte deze week zijn woorden af onder druk van de Deense handbalbond door te zeggen dat hij alleen een discussie op gang had willen brengen.

Ook zonder de 24-jarige Polman is vice-wereldkampioen Nederland zaterdag met 38-18 veel te sterk voor IJsland, in de sporthal in Emmen die met achttienhonderd toeschouwers uitpuilt. Lois Abbingh neemt de plaats van Polman voortreffelijk in: ze scoort zevenmaal. 'Estavana is een speler met veel handbalinzicht en ze maakt veel doelpunten', zegt zij over Polman. Abbingh neemt het Polman niet kwalijk dat ze zwanger is. 'Dat hoort bij het vrouwenhandbal.'

Estavana Polman viert het behalen van de finale na afloop van de halve finale van het Europees Kampioenschap handbal tussen Nederland en Denemarken, 2016. Foto anp

Het Nederlands team speelt de komende maanden voornamelijk oefenwedstrijden als voorbereiding op het WK in Duitsland in december 2017. Het is de vraag of Polman dat toernooi zal halen. Maandagavond zei ze in het televisieprogramma Peptalk dat ze er vanuit gaat dat ze er bij is.

Dat is allerminst zeker, blijkt uit onderzoek van sportspycholoog Kimberly Muusse. Zij bestudeerde de ervaringen van moeders die na de bevalling terugkeerden als topsporter. 'De terugkeer na een zwangerschap is zwaar', zegt ze. Voor haar onderzoek sprak Muusse twaalf anonieme moeders die op hoog niveau actief waren in de sport.

Heroveren

Van die groep lukte het twee moeders niet om op het zelfde niveau te komen als voor de geboorte van hun kind. Bij de overige tien kostte het gemiddeld 1,4 jaar voordat ze volledig terug waren. Het is niet bekend wanneer Polman zal bevallen, maar het is vermoedelijk enkele maanden voor de WK. Ze heeft dus relatief kort de tijd om haar positie in de nationale ploeg te heroveren.

Polman maakte haar zwangerschap bekend in de groepsapp aan het Nederlandse team, vertelt Nycke Groot. Ze wordt de eerste moeder in de succesvolle nationale ploeg. Wat ze terugstuurde? 'Gefeliciteerd, natuurlijk.' Zelf heeft Groot besloten pas na haar carrière over kinderen na te gaan denken. 'Ik handbal zo lang als ik kan. Dat is voor veel handbalsters ongeveer tot je 32ste. Pas daarna ga ik over andere dingen nadenken.'

De Deense bondscoach van Nederland, Helle Thomsen, gaf Polman een knuffel toen ze het eerst van de zwangerschap hoorde, al kan dat ongunstig uitpakken voor de titelkansen van Nederland bij de WK in Duitsland. 'Ik kan niet boos zijn op iemand die een kind krijgt, het is geweldig nieuws. Maar als coach denk je aan doelen, je ambities en je dromen.'

Of Polman terugkeert op haar oude niveau valt niet te voorspellen, blijkt uit het onderzoek van Muusse. Zeker niet binnen enkele maanden. Een terugkeer kan bemoeilijkt worden door fysieke ongemakken als: afgenomen spiermassa, bekkeninstabiliteit, hechtingen of een hoge bloeddruk.

Toch zijn er voorbeelden van vrouwen die extreem snel terugkeerden. Volleyballer Kim Staelens stond twaalf dagen na haar bevalling alweer op het traingsveld. Drie weken na haar bevalling speelde ze een WK in Japan. Staelens moeder fungeerde bij dat toernooi als oppas.

Volgens het onderzoek van Muusse kunnen karaktereigenschappen als 'te snel willen', 'onzeker zijn', of 'te loyaal naar het gezin zijn' een comeback belemmeren. Bovendien is er voor veel sporters een financiële en organisatorische belemmering.

Kim Staelens tijdens de warming-up, vlak na haar zwangerschap, 2010. Foto anp

Sterker

De meeste sporters uit het onderzoek van Muusse zeiden zich na de bevalling mentaal sterker te voelen. Een kind is vaak een motivatie om effectief te trainen. Eén van de respondenten: 'Ik probeer zo goed mogelijk te trainen, want als ik de trainingstijd niet goed benut, had ik net zo goed met mijn kind kunnen spelen.'

Anderen respondenten meldden minder spanning voor een wedstrijd te voelen omdat ze hun sport beter konden relativeren. Bovendien zeggen veel moeders na de bevalling hun pijngrens te hebben verlegd, wat goed van pas kan komen in de sport.

De jonge fans in Emmen zijn na de winst op IJsland alweer vergeten dat Polman niet heeft meegedaan. Pas na een half uur kunnen de spelers het veld verlaten, eerder worden ze niet met rust gelaten door de handtekeningenjagers. Femke Groeningen (14) kan de absentie van Polman wel begrijpen. 'Een kindje is echt belangrijker dan handbal.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.