Column Tom Vennink

Is Poetin de winnaar van dit sfeervolle WK?

Een mensenrechtenactivist vertelde mij in Moskou hoe zij dit WK beleeft. Met Russische vrienden had ze aangezien hoe Rusland, tot hun diepe teleurstelling, oprukte tot de kwartfinales. Haar vrienden zijn dan wel Russen, legde ze uit, maar critici van het Kremlin. Een sfeervol WK en Russisch voetbalsucces zien zij als een overwinning voor Poetin, die daardoor nog populairder zou worden onder de bevolking.

Is dat zo? Zelden heb ik Russen zo weinig over Poetin gehoord als tijdens dit WK. In de speelsteden, die ik voor en tijdens het toernooi bezocht, hadden mensen het over de uitschakeling van Messi, de aanstellerij van Neymar en het sterke Belgische team.

Ging het over het Russische team, dan spraken ze over de fabuleuze treffer van Denis Tsjerisjev, de beslissende redding van Igor Akinfejev tegen Spanje en de tranen van Artjom Dzjoeba na de uitschakeling.

Poetin was één keer in beeld. Tijdens de openingswedstrijd, een maand geleden. Hij gaf een korte toespraak en kreeg een applausje van een seconde of tien. Sindsdien heeft hij zich niet meer vertoond tussen de fans of in een voetbalstadion.

Hij was zelfs niet aanwezig bij de kwartfinale in Sotsji, de grootste prestatie ooit van het Russische voetbalteam. De gelijkmaker vlak voor het eind van de verlenging was een moment dat veel Russen nooit zullen vergeten. Ik ook niet. Nooit heb ik Russen zo uitgelaten gezien.

Sommige politicologen stellen dat Poetin de wedstrijden van het nationale team niet bijwoonde, omdat hij, net als de meeste mensen, van tevoren rekende op een nederlaag. En Poetin associeert zich nu eenmaal met triomfen, niet met nederlagen. In de enige wedstrijd die hij bezocht, speelde Rusland tegen de zwakste tegenstander van het WK, Saoedi-Arabië.

(Van links naar rechts) - Voormalig voetballer Lothar Matthaus (Duitsland), FIFA voorzitter Gianni Infantino, Russische President Vladimir Poetin, voormalig vice-voorzitter van de Russische voetbalbond Nikita Simoyan en voetballer Jorge Campos (Mexico). Foto AFP

Voor Russen in de straten en stadions was iedere wedstrijd van Rusland een triomf. Zelfs de verloren kwartfinale. Het volk vierde feest, genegeerd door de president.

Het nationalisme dat Poetin wil, is niet het nationalisme dat ik op straat zag. In Poetins versie voelt de bevolking zich omsingeld door buitenlanders die het op Rusland gemunt hebben. Zo waarschuwde een parlementariër de bevolking voor het toernooi nog om niet het bed in te duiken met buitenlanders om zo het Russische ras te beschermen.

Maar de mensen die geloven in dit soort vormen van nationalisme, zoals de Don-Kozakken die ik sprak in speelstad Rostov aan de Don, zijn in de minderheid. In het nationalisme van het WK dansen Russen met buitenlanders om de gewonnen wedstrijd te vieren. Of gewoon, omdat het samen zo gezellig is. Dus Poetin als winnaar uitroepen van dit WK, lijkt me te veel eer voor de president.

Meer over