Is Mathieu van der Poel klaar voor het grote werk?

Wat goed is, komt snel. Maar kan wat goed is ook te snel komen? Het is een vraag die actueel is geworden door wielrenner Mathieu van der Poel. Pas 19 jaar oud doet hij eind deze maand een gooi naar de wereldtitel in het veldrijden.

Mathieu van der Poel tijdens het NK veldrijden afgelopen weekeinde dat hij won. Beeld Jiri Büller

Genoeg voorbeelden van talenten die het niet hebben gered. Tennisser Thiemo de Bakker leek op 21-jarige leeftijd de stap naar de top te zetten. Op het tennistoernooi van Parijs reikte hij in 2010 bijna tot de achtste finale. Vijf jaar later bivakkeert De Bakker aan de zijlijn van het toptennis, zelden goed genoeg voor een groot toernooi.

Het voetbal zou zelfs een kerkhof kunnen aanleggen van gesneuvelde talenten. Een recent voorbeeld is PSV-speler Zakkaria Bakkali. Op 17-jarige leeftijd was hij in de zomer van 2013 hard op weg de sensatie van de eredivisie te worden. België, zijn vaderland, voegde hem meteen toe aan de selectie met het oog op het WK in Brazilië. Zo snel als zijn ster rees, zo diep is Bakkali gevallen. In de coulissen bij PSV kan hij nu slechts hopen dat een andere club hem nog wil hebben.

Misschien zijn dat de voorbeelden die Adrie van der Poel zijn zoon en veldrijder Mathieu voor houdt. Waarom niet even wachten om de overstap te maken van de beloften naar de elite? Wordt de druk niet te groot? Branden ze hem niet op door nu al het allerhoogste te eisen?

Adrie van der Poel is niet zomaar een bezorgde vader. Als oud-prof hakte met hetzelfde bijltje. Maar vader heeft zoon niet kunnen overtuigen. Na het succesvolle NK in Veldhoven besloot Mathieu Van der Poel deze week op het hoogste niveau aan het WK deel te nemen.

Insiders in het proces van talentontwikkeling hameren vooral op de noodzaak van uitdaging. Als talenten zich niet langer uitgedaagd voelen in hun eigen leeftijdscategorie moeten ze een stap hogerop zetten.

Peter Kolder werkte als schaatscoach met de junior Sven Kramer. 'Sporters raken gefrustreerd als je ze afremt in hun ambities', aldus vat hij zijn ervaringen samen. Kramer was op z'n negentiende al goed voor zilver op de Spelen in Turijn. Nu bivakkeert hij al een decennium aan de top in het langebaanschaatsen.

PSV-speler Zakkaria Bakkali. Beeld Kay int Veen

Toch gaat die wijsheid niet voor iedereen op. Marco Hoogerland van De Talentenacademie in Den Bosch heeft de ervaring dat je het per geval moet bekijken. Uitdagingen zijn gezond, maar een sporter moet ze wel aan kunnen. Hoogerland: 'Het is net als een leerling die een klas overslaat. Het kind kan daarvoor wel intelligent genoeg zijn, maar dat zegt niet alles.'

Gesteld voor een geval als Van der Poel zou hij als talentencoach alle partijen bij elkaar brengen: trainers, ouders, school, maar ook de fysiotherapeut. 'De laatste is heel belangrijk, want dat is ook de vraag: kan de sporter het lichamelijk allemaal aan?'

Daarnaast moet er ook een onderscheid worden gemaakt tussen teamsporten en individuele sporten. In een teamsport kan een talent zich geruggesteund voelen door ervaren ploeggenoten. Maar het team kan net zo goed een valkuil zijn. Zijn er oudere spelers die hun plaats dreigen te verliezen? Hoe gaan ze daarmee om? Hoogerland: 'En waarover gaat het in de kleedkamer? Kan een 16-jarige dat al aan?'

Het wielrennen springt van oudsher voorzichtig om met zijn talenten. Wilco Kelderman rijdt deze zomer voor het eerst de Tour en moest daarvoor de afgelopen jaren proefdraaien in Vuelta en Giro. Bondscoach Johan Lammerts vindt dat vanzelfsprekend. 'Ik was zelf pas 22 jaar in mijn eerste Tour. Dat was een aanslag. De Tour is onvergelijkbaar veel zwaarder dan andere wedstrijden, in alle opzichten.'

Daarbij vergeleken is veldrijden een tamelijk marginale uitoefening van wielrennen. Alleen in België geldt het als een topsport. Lammerts voorziet zelf dan ook geen enkel probleem. 'Ik ben zelf niet zo van het afremmen en Mathieu heeft vaak genoeg bewezen dat hij het aan kan.'

De bezorgde vader is daarin zelf nota bene de doorslaggevende factor. 'Adrie is gepokt en gemazeld in het wielrennen. Dat heeft hij wel overgebracht op zijn zonen.' Schaatscoach Kolder had dezelfde ervaring met Sven Kramer: 'Sven wist als junior al precies wat er van hem werd verlangd doordat zijn vader Yep ook schaatser was. Sven hoefde je echt niets te vertellen.'

Adrie van der Poel. Beeld ANP / Ed Oudenaarden
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden