Is dit Federers laatste kans op een perfecte carrière?

In de prijzenkast van de Zwitser Roger Federer ontbreekt de Davis Cup. Juist nu die bokaal lonkt, vrijdag begint de finale tegen Frankrijk, heeft hij last van zijn rug en 'ruzie' met Stan Wawrinka.

Robèrt Misset
Roger Federer speelde een wedstrijd tegen Stanislas Wawrinka, tijdens halve finale van de ATP World Tour Finals. Beeld epa
Roger Federer speelde een wedstrijd tegen Stanislas Wawrinka, tijdens halve finale van de ATP World Tour Finals.Beeld epa

Het tot een tennishal verbouwde voetbalstadion Pierre Mauroy in Lille mag dan volgens de Zwitsers 'stinken als een koeienstal'; in die arena hoopt Roger Federer fit genoeg te zijn om in de Davis Cupfinale tegen Frankrijk een laatste droom te realiseren. Zijn relatie met de Davis Cup verliep als een stormachtig huwelijk. Vanaf vrijdag krijgt de beste tennisser aller tijden wellicht een laatste kans om het landentoernooi te winnen. Dan is zijn oeuvre compleet.

Het pokeren met de opstelling is begonnen, want het lijkt uitgesloten dat Federer met zijn kwetsbare rug drie partijen kan spelen tegen de Fransen. Nadat de 33-jarige Zwitser zich zondag terugtrok voor het sluitstuk van de ATP World Tour Finals tegen Novak Djokovic heeft hij nog geen trainingsbal geslagen in Stade Pierre Mauroy, waar het grasveld van voetbalclub Lille voor de helft is opgeklapt.

IJskoud

Die constructie veroorzaakt niet alleen een penetrante lucht, omdat de onderkant van de grasmat is vrijgekomen. De Franse tennisbond overweegt zelfs dekens uit te delen aan de 27 duizend bezoekers en kachels te plaatsen, omdat het overdekte stadion niet warm te stoken is. Al even kil zou de sfeer in het Zwitserse team zijn na de botsing tussen Federer en zijn teamgenoot Stan Wawrinka in Londen.

Dinsdag ontkenden de nummers 2 en 4 van de wereld dat de vrouw van Federer een fikse ruzie tussen hen had veroorzaakt. Het Britse dagblad The Guardian zette zelfs videobeelden online om te bewijzen dat Wawrinka door Mirka Vavrinec een 'huilbaby' werd genoemd. Federer overleefde tegen zijn landgenoot vier matchpoints en Wawrinka ergerde zich aan het gedrag van Vavrinec, die haar echtgenoot tussen twee opslagen op 5-5 en deuce in de derde set aanmoedigde.

Ze hadden het incident meteen uitgepraat, verzekerde Federer. Tot zijn ergernis had umpire Mourier de omerta voor scheidsrechters doorbroken met een interview, waarin hij bevestigde dat Wawrinka zich bij hem had beklaagd over de opmerking van Vavrinec. Federer in de lappenmand, Wawrinka beledigd en mentaal gewond na een pijnlijke nederlaag tegen zijn vriend; veel slechter had de voorbereiding van Zwitserland niet kunnen zijn.

Federer schudt handen met zijn tegenstander en landgenoot Stanislas Wawrinka na het winnen van de halve finale in de ATP World Tour Finals. Beeld epa
Federer schudt handen met zijn tegenstander en landgenoot Stanislas Wawrinka na het winnen van de halve finale in de ATP World Tour Finals.Beeld epa

Eenmansbedrijf Federer

Met een geforceerd charmeoffensief trachtten de Zwitsers de schade dinsdag te beperken. En met diverse 'selfies' op Twitter benadrukte Wawrinka dat hij nog altijd de trouwe meesterknecht is van de Zwitserse tenniskoning. Het had jaren geduurd om Federer en Wawrinka samen te laten schitteren in Zwitserse dienst. Die broze harmonie mocht niet worden ondermijnd door een relletje in de O2 Arena in Londen.

De Franse oud-prof en Davis Cupcaptain Arnaud Clement kan kiezen uit het kwartet Tsonga, Monfils, Gasquet en Benneteau. Zwitserland is de tandem Federer-Wawrinka en in het laatste decennium veelal een eenmansbedrijf. Tot 2005 miste Federer geen Davis Cupduel, sinds zijn debuut als jochie van 17 jaar in 1999. Sindsdien heeft hij de landenwedstrijden geregeld aan Wawrinka overgelaten.

Ongeschikt als leider

In de Zwitserse Tages Anzeiger vertelde Federer deze week aan zijn biograaf Rene Stauffer dat hij zijn eerste zege in de Davis Cup tegen de Italiaan Sanguinetti als een hoogtepunt in zijn carrière beschouwt. 'Ik had absoluut een liefdesrelatie met de Davis Cup', aldus Federer. Hij moest het al snel alleen doen in het Zwitserse team. In 2001 bepaalde Federer op 19-jarige leeftijd dat Jacob Hlasek, finalist met Zwitserland in 1992, ongeschikt was als captain.

Enkele jaren later werd ook Marc Rosset, lange tijd de mentor van Federer in het Zwitserse team, aan de kant geschoven als captain. 'Ongeschikt als leider', oordeelde de Zwitserse bond, lees Federer, die zijn ploeg in 2003 in de Gelredome nog langs het Nederlandse team had geloodst. Zijn liefde voor de Davis Cup was toen al flink bekoeld.

'De Davis Cup werd een loden last', aldus Federer. 'Er waren altijd problemen. Met de internationale federatie, met de Davis Cupcaptains, met de spelers, met de intensiteit in het team. En vroeger ook met de Zwitserse bond.'

Grand slamtitels en wereldranglijst

Vanaf 2005 concentreerde Federer zich vooral op het behalen van grandslamtitels en het verdedigen van zijn eerste plaats op de wereldranglijst. Toch schoot hij Zwitserland meestal te hulp als de positie in de wereldgroep op het spel stond. Zo vernederde hij in 2012 in Amsterdam Thiemo de Bakker en Robin Haase, waardoor Nederland degradeerde. Opvallend: ook toen verloor Federer het dubbel met Wawrinka.

Dit jaar besloot Federer zich pas op het laatste moment beschikbaar te stellen voor de eerste ronde van de Davis Cup. Zonder kopman Djokovic was Servië kansloos tegen de Zwitsers, die vervolgens optimaal profiteerden van de loting. In een fantastische ambiance tijdens thuiswedstrijden tegen Kazachstan en Italië was Federer gids en verlosser. In 14 jaar won hij 35 van zijn 38 enkelpartijen in de Davis Cup.

Verouderd concept

Toch is het gekkenwerk voor toppers als Federer, een landenwedstrijd met partijen om drie gewonnen sets na de US Open en de World Tour Finals. Nu moeten Federer en Wawrinka omschakelen van traag hardcourt in Londen naar een indoor gravel in Lille. De Davis Cup laat zich altijd moeilijk programmeren, zei Federer in de Tages Anzeiger.

Zijn aanklacht: 'Het concept is hopeloos verouderd, maar je kunt er met de bestuurders van de ITF niet over discussiëren. De Davis Cup zit vast in een verstarde bureaucratie.' Federer beseft dat hij medeschuldig is aan de verbleekte status van het landentoernooi. 'Het heeft zeker niet geholpen dat ik niet altijd speelde. Als de besten ontbreken, verliest de Davis Cup zijn waarde.'

Vrijdag strijdt Federer voor Zwitserland tegen Frankrijk om de Davis Cup. Beeld afp
Vrijdag strijdt Federer voor Zwitserland tegen Frankrijk om de Davis Cup.Beeld afp
De successen van Roger Federer. Beeld de Volkskrant
De successen van Roger Federer.Beeld de Volkskrant

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden