Is de FIFA-hervormer zelf corrupt?

De kersverse FIFA-voorzitter Infantino predikt voor ethiek. Slechts voor de bühne, blijkt nu uit gelekte opnames. Intussen strooit ex-voorzitter Blatter geruchten over zijn wankele opvolger.

Gianni Infantino tijdens de loting voor de EUFA Cup in 2015. Hij wordt beschuldigd van manipulatie. Beeld AFP/Getty Images

De mythe van de warme balletjes is geen mythe. Sepp Blatter, de voormalig voorzitter van de wereldvoetbalbond, doorbrak het stilzwijgen. Lotingen voor grote voetbaltoernooien worden gemanipuleerd door de balletjes met daarin namen van clubs of landen vooraf op te warmen. 'Ik heb het met eigen ogen gezien', aldus Blatter. 'Bij de FIFA gebeurde het niet, maar ik ben er getuige van geweest dat het bij Europese toernooien is gelukt.'

Blatter bracht in de Argentijnse krant La Nacion de kwestie ongevraagd ter sprake. Waarom? Waarschijnlijk omdat de oude vos zijn streken niet is verleerd. Zijn woorden wezen namelijk indirect naar de huidige FIFA-voorzitter Gianni Infantino, de man die in zijn vorige functie floreerde als ceremoniemeester bij de lotingen van de UEFA.

Een trap in het kruis dus van de toch al wankelende Infantino, die verwoede pogingen doet zijn nog maar vier maanden geleden vergaarde macht te behouden. Daarbij heeft hij twee grote problemen. Waar Blatters machtsspelletjes binnenkamers bleven, heeft Infantino nog geen onverdeelde steun binnen de wereldvoetbalbond. Terwijl hij aanvallen van buitenaf tracht te pareren, wordt hij van binnenuit onderuitgeschoffeld.

Onthutsend

Zijn tweede probleem is zo mogelijk nog groter. Infantino blijkt behept met een ijdelheid van een doorgewinterde FIFA-bestuurder. Hij propageert voor de camera's transparantie en ethiek. Hij dankte er zijn aanstelling aan. Infantino zou zonder besmeurd verleden aan de grote schoonmaak kunnen beginnen.

Maar uitgelekte opnames van een in mei gehouden vergadering van het FIFA-bestuur in Mexico doen nu anders vermoeden. Daaruit rijst een onthutsend beeld over wat zich sinds de verkiezing van Infantino in februari afspeelt bij de wereldvoetbalbond.

Met donkere stem spreekt Infantino daar zijn collega-bestuurders toe, voorafgaand aan het jaarlijkse congres. Hij waarschuwt dat de vergadering wordt opgenomen, als onderdeel van de veelbesproken hervormingen die de organisatie met beide voeten op aarde moeten zetten. Juist die hervormingen zitten Infantino dwars, blijkt uit de geluidsopname:

'Tot op de dag van vandaag heb ik geen contract bij de FIFA. Ik heb het contract dat me is aangeboden door het controle- en nalevingscomité niet ondertekend. Het was een voorstel dat ik beledigend vond. Het was minder dan de helft van de 3,6 miljoen die de vorige president het afgelopen jaar verdiende.'

Cristiano Ronaldo en Gianni Infantino. Beeld REUTERS
Beeld de Volkskrant

Respectloos

Dat hij het met minder dan 2 miljoen euro per jaar moet doen, vindt hij respectloos. Sinds hij in 2009 aantrad als secretaris-generaal bij de UEFA zag hij hoe voetbalbonzen over de hele wereld slapend rijk werden. Bij de CONCACAF, de voetbalbond van Noord- en Midden-Amerika, drukten leidinggevenden tientallen miljoenen achterover. Hij reisde mee in privévliegtuigen met UEFA-voorzitter Michel Platini, die in 2011 dankzij een betaling van Blatter 1,8 miljoen euro rijker werd.

Nu Infantino zelf de baas is, bij de FIFA nog wel, mag het opeens allemaal niet meer. Het zogenoemde controle- en nalevingscomité, geleid door de Zwitser Domenico Scala, houdt streng toezicht op de nieuwe leiding. Zo kreeg Infantino een gedeclareerde rekening van de wasserette terug, vertelt hij in Mexico. 'Ik werd woedend op die FIFA-medewerker.'

Wat hem nog het meest dwarszit, is die priemende blik van Scala in zijn rug. De FIFA-voorzitter kan niets doen zonder dat de toezichthouder ervan weet. Dat Scala van hem wil weten hoe hij in Zürich een huis van 25 miljoen kan kopen terwijl hij geen loon krijgt nu hij weigert zijn contract te ondertekenen, maakt hem woedend.

'Er is een klacht tegen mij ingediend door de voorzitter van het controle- en nalevingscomité. Er is de verdenking van corruptie of witwassen.'

Probleem

In Mexico laat Infantino er geen twijfel over bestaan: Scala is een probleem geworden voor de FIFA en moet weg. Op de Engelsman David Gill na knikt iedereen gedwee. Ze beramen een plot om toezichthouder Scala uit de FIFA de werken.

De enige vraag is: hoe dat te doen, terwijl de ogen van de buitenwereld op hen zijn gericht? Door de inspanningen van FIFA-vicevoorzitter Salman uit Bahrein hebben alle zes confederaties die de FIFA vormen, een brief ondertekend waarin ze Scala vragen op te stappen. Maar dat is niet genoeg, beseft Infantino. Hij spreekt gedecideerd:

'Laten we het komende uur proberen uit te vinden of er een manier is om dit op te lossen. In het belang van FIFA! En anders gooien we hem op een kwade manier om, dan wordt het slecht. Dat kan even duren, een week of een paar weken. Maar we laten de wereld zien dat het ons menens is.'

Domenico Scala. Beeld REUTERS

Woedend

Wat hij bedoelt, wordt duidelijk bij het congres in Mexico. De 211 bij de FIFA aangesloten landen worden verrast met een statutenwijziging, die is bekokstoofd bij de bestuursvergadering. Daardoor kan het FIFA-bestuur zelf besluiten commissieleden te ontslaan. Scala voelt de bui al hangen en vertrekt woedend uit de zaal. Even later neemt hij zelf ontslag.

In een verklaring stelt hij dat de statutenwijziging de toezichthoudende organen berooft van hun onafhankelijkheid en ze tot hulpjes maakt van de personen die ze eigenlijk moeten controleren.

Infantino's plan is geslaagd. Hem rest nog een ding: hij vraagt zijn naaste medewerkers de opname van de vergadering te vernietigen. In plaats daarvan ligt de transcriptie inmiddels op straat.

List en bedrog tijdens voetballotingen. Verhalen genoeg

Complottheorieën over manipulatie bij lotingen doen al decennia de ronde in de voetbalwereld. Zo is het ellenlange gehussel van de fluwelen handjes van Sophia Loren bij de loting van het WK van 1990 tot in den treuren geanalyseerd. In een knalrode jurk stond de topactrice achter de glazen bol alsof ze een brood aan het kneden was - daar waren haar handgebaren ook naar. Maar ze was wel degelijk de lotingballetjes voor het WK door elkaar aan het roeren.

De handen van Loren bleven secondenlang in de kom. Ze zou op zoek zijn gegaan naar de koude balletjes die vlak daarvoor in de vriezer hadden gelegen. Zo zou het gegaan kunnen zijn, meende Sepp Blatter in La Nacion. 'Door de balletjes vlak voor de loting in de vriezer te leggen, kun je met de kleinste touch voelen of het een warm of koud balletje is.' Loren bezorgde gastland Italië in elk geval een droomloting met Oostenrijk, Tsjechoslowakije en de Verenigde Staten als tegenstanders in de groepsfase.

Het kan ook anders. Bij de loting van het WK van 2014 hield FIFA's secretaris-generaal Jérôme Valcke keer op keer een gladgestreken papiertje omhoog, terwijl die normaliter gekreukt zou moeten zijn als die uit een balletje komt. De handen van de Fransman zouden een aantal verdachte bewegingen onder tafel hebben gemaakt. Wellicht werd diezelfde methode gehanteerd bij de achtste finales van de Champions League in het seizoen 2013-2014, waar de proefloting exact gelijk was aan het uiteindelijke wedstrijdprogramma.

En dan is er nog Lothar Matthäus, die volgens de complotdenkers bewust een balletje op de grond liet vallen bij de WK-loting in 2006. De Duitse recordinternational pakte daarna een ander exemplaar. 'Opzet', vonden boze Italiaanse fans. Daardoor werd hun nationale voetbalploeg gekoppeld aan de Verenigde Staten, op papier de sterkst overgebleven ploeg die Italië nog kon treffen.

Blatter wast zijn handen in onschuld en houdt vol dat er met de WK-lotingen van de FIFA niets mis is geweest. Toch was hij als secretaris-generaal in 1982 betrokken bij misschien wel de grootste lotinggate uit de historie. Die vertoning begon halverwege opnieuw. De balletjes van Peru en Chili waren niet meegenomen en een balletje van een ander land werd in de enorme bingomolen vroegtijdig door midden gesplitst.

Arwin Willemsen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden