IOC wil en krijgt meer drama op het water

Protesteren is de tweede natuur van een zeiler. Dus meldde Lander Balcaen zich na zijn wedstrijd boos bij het secretariaat....

Van onze verslaggeefster Marije Randewijk

Hij was op de laatste dag in de uitslag van de Laser Radial door de computer teruggezet van de tiende naar de dertiende plaats. Maar hoe kon dat nou? Natuurlijk, hij had achteraan gedobberd en er een beetje met zijn pet naar gegooid. Maar nergens in de reglementen van de zogenoemde medalrace stond dat je daar strafpunten voor kon krijgen.

Het is ook even wennen. Medalraces zijn sinds dit seizoen een nieuw begrip in het zeilen. Ze duren nooit langer dan dertig minuten, er doen per klasse maar tien boten aan mee, de wedstrijden spelen zich vlak voor de kade af en protesteren is alleen nog maar op het water mogelijk. De toeschouwer kan tegenwoordig met eigen ogen zien wie wint.

Een slecht rapport na de Olympische Spelen van Athene dwong de zeilers twee jaar geleden tot nadenken. Het IOC concludeerde doodleuk dat de sport niet interessant genoeg meer was. De gebeurtenissen onttrokken zich volledig aan het oog van de toeschouwers, de leek begreep er niets van en de media bleven weg.

Als de hele wereld het modewoord ‘restylen’ in de mond nam, moest het zeilen niet denken dat het daarbij kon achterblijven. De olympische status stond op het spel. Het moest in de toekomst spannender, spectaculairder en sneller. Het IOC wilde drama zien.

Er moest strijd worden geleverd op het scherpst van de snede, het kaf moest veel eerder van het koren worden gescheiden. Nu leek zeilen veel te vaak op een recreatief gebeuren waaraan iedereen kon blijven meedoen, terwijl topsport zich juist kenmerkte door de afvalrace.

In het zeilen was die survival of the fittest nooit zichtbaar. ‘Soms moest de laatste wedstrijd op het water nog finishen, maar zat de winnaar op de kade al achter het bier’, verwoordde bondscoach Jaap Zielhuis de noodzaak tot verandering. Zeilers die op de slotdag voldoende voorsprong hadden op de concurrentie, namen niet meer de moeite het water op te gaan. Ze konden hun zege alleen nog maar in gevaar brengen.

Dat is nu onmogelijk geworden. De toptien van de ranglijst is verplicht deel te nemen aan de slotrace. Daarin tellen de punten dubbel. Wie eerste wordt, krijgt twee punten, op het conto van de laatste worden twintig punten bijgeschreven. En het resultaat is niet aftrekbaar.

Het Nederlandse voorstel om de winnaar van de grote finale ook tot winnaar van de klasse uit te roepen, haalde het niet. ‘Dat was te rigoureus. Toeval zou dan een te grote rol spelen’, aldus Zielhuis. ‘Een slechte start zou dan drie dagen topzeilen in een klap weg kunnen vegen. Dat wilden we ook niet.’

Nu is de invloed van de veranderde telling op de uitslag beperkt, maar is de druk groter. De zeilers zelf zijn enthousiast over de veranderingen. Ze moeten wel. ‘Als ik op straat aan iemand vertel dat ik zeil, is de reactie lauw. Als ik bedrijven bel om te vragen of ze me willen sponsoren, vinden ze zeilen maar een ingewikkelde sport’, zei Steven Le Fevre, de revelatie van dit seizoen.

De 19-jarige zeiler werd Europees en open Nederlands kampioen, en won zilver bij de WK en op het olympische water van Qingdao. ‘Je zou bijna zeggen dat die nieuwe regels in mijn voordeel zijn.’

Het moet voor de deelnemers in elk geval ook overzichtelijker worden. Normaal besloegen de wedstrijdbepalingen van de regatta’s tien pagina’s of meer. En overal ging het er weer anders aan toe, zelfs dit jaar nog. Bij het EK Yngling en Laser werden de nieuwe regels nog niet toegepast.

Er wordt gestreefd naar conformiteit. Dat is in het zeilen, dat in vier jaar tijd op olympisch niveau 55 internationale kampioenschappen telt, een tijdrovend en energieverslindend proces. Want als de sport ergens in uitblinkt, is het wel door een gebrek aan eenheid.

‘Kinderziektes’, zei Zielhuis zondag over het protest van Balcaen, dat overigens werd gehonoreerd. Het computerprogramma zal snel worden herzien. Want de medalraces zijn volgens hem niet meer weg te denken uit zijn sport. Het is slechts het begin van de grootscheepse opknapbeurt.

Dat de zeilers die zich niet plaatsten voor de medalrace zondagmiddag toch nog het IJsselmeer op mochten voor een wedstrijd, noemde Zielhuis ‘typisch Nederlands. Wij hebben altijd medelijden met de verliezers.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden