Intuïtief ten aanval: Greg van Avermaet

Onvermoeibaar is Greg Van Avermaet op jacht naar zijn eerste zege in een grote Vlaamse wielerkoers. Talent in overvloed, maar niet koelbloedig genoeg.

Greg van Avermaet op de fiets in Qater.Beeld afp

Omloop Het Nieuwsblad, een jaar geleden: favoriet Greg Van Avermaet staat al bij de start op het Gentse Sint-Pietersplein in het middelpunt van de belangstelling. De organiserende krant heeft hem die ochtend ontmaskerd als klant van een dubieuze arts. Het zal een vage zaak blijven, eindigend in vrijspraak.

Opvallend is vooral hoe Van Avermaet in de tussenliggende periode doorgaat met koersen, alsof het allemaal van hem afglijdt. Dat is een misvatting, zegt José de Cauwer. 'Het heeft hem veel meer aangegrepen dan de buitenwereld ooit heeft geweten.' Zelf heeft De Cauwer nooit getwijfeld aan zijn onschuld. 'Als ik voor één man mijn handen in het vuur moest steken, dan voor Greg.'

De peetvader van het Belgische wielrennen heeft altijd een boontje voor Greg Van Avermaet gehad. 'De zoon die hij zelf nooit had', omschrijft tv-collega Michel Wuyts hun verhouding. Dat gaat de peetvader te ver. 'Maar ja. Toch.'

José de Cauwer is een spin in het web van het Vlaamse wielrennen en Greg Van Avermaet zit al zijn leven lang in dat web, al voor zijn geboorte eigenlijk. Wie Van Avermaet heet, is voorbestemd om wielrenner te worden. Beide grootvaders deden het, een van hen zelfs als knecht voor Fausto Coppi. Ook vader Ronald fietste professioneel.

Op diens verzoek ontfermde De Cauwer zich over zijn naar Tourwinnaar Greg Lemond vernoemde zoon. Hij boetseerde hem van een onbesuisde hardrijder tot de Flandrien die dit seizoen de toppen van zijn kunnen hoopt te bereiken.

Aanvankelijk wilde Greg Van Avermaet dat als doelman doen. Profclub Beveren onderkende zijn talent en haalde Van Avermaet op 11-jarige leeftijd weg bij VK Hamme, de club uit zijn geboortedorp. Het grote voorbeeld was Jean-Marie Pfaff, de zelfbenoemde 'El Sympatico' van het Belgisch voetbal, die ook zijn loopbaan begon bij Beveren.

Björn Vleminckx, ooit topscorer van NEC, maakte deel uit van dezelfde lichting. In het tijdschrift Knack beschrijft hij Van Avermaet als een rustige jongen. 'Soms was hij zelfs iets te rustig, vooral in de coaching van de verdediging. Maar op de training spatte de winnaarsmentaliteit er af.'

Beeld Klaas Jan van der Weij

Die mentaliteit heeft Van Avermaet nooit in de steek gelaten. Op de drempel van het echte werk gaf Beveren opeens de voorkeur aan een Portugese doelman. Hij belandde op de reservebank, geen plek voor winnaars. Greg Van Avermaet verlegde zijn koers. Met die genen kon het slechts één kant op.

Eerst beproefde Greg Van Avermaet zijn aanleg op een oude racefiets van toenmalig professional Glenn D'Hollander, de verkering van zijn zuster. Samen reden ze de Berendries op en D'Hollander kreeg zijn aanstaande zwager niet uit het wiel. Bovenop luidde de boodschap: zo snel mogelijk een licentie aanvragen.

In wedstrijden voor junioren bleek Van Avermaet met de besten mee te kunnen. De lokale kranten schreven over de doelman die het 'ook kan' als coureur. Oud-international Theo Custers, keeperstrainer bij Beveren, las het en stelde hem voor een keuze die allang bepaald was.

Zijn eerste zege

In 2004 won Van Avermaet zijn eerste koers: de GP José de Cauwer. De naamgever is nu bekend als tv-commentator, maar was in die periode bondscoach. Een jaar later nam hij Van Avermaet op in de beloftenploeg voor het WK in Madrid. Tom Boonen won bij de profs. Greg Van Avermaet gidste zijn kopman Gianni Meersman naar de zevende plaats.

José de Cauwer haalde hem vervolgens naar de profs van Lotto waar hij ploegleider was geworden. 'We sloten de eerste trainingen in Portugal vaak af met een sprintje bergop. Greg won voor mannen als Hoste en Vansummeren. En niet één keertje, hè?'

De verwachtingen waren dus meteen hooggespannen en dat is al die volgende jaren een valkuil gebleken. Het Vlaamse wielrennen heeft daarin een lange traditie. Menig potentieel ronderenner ging voortijdig ten onder bij het noemen van Eddy Merckx. Een geboren kampioen als Johan Museeuw moest tot zijn 30ste wachten om belangrijke wedstrijden te winnen.

Aan Van Avermaet kleefde vanaf het begin de naam van Tom Boonen. Niet verwonderlijk, zegt José de Cauwer. 'Greg was op die leeftijd verder dan Tom', herinnert hij zich dat eerste jaar bij Lotto.

Maar de erelijst van Greg Van Avermaet werd een bouwwerk van halffabricaten. Natuurlijk won hij ook: in 2008 al een rit in de Ronde van Spanje en Parijs-Tours in 2011. Maar in een decennium van betaald wielrennen werd Van Avermaet nooit winnaar in het Vlaamse voorjaar, de wedstrijden waarvoor hij gemaakt is.

Veelzeggend was zijn tweede plaats in Omloop Het Nieuwsblad 2014. Met de Brit Ian Stannard reed Van Avermaet onbedreigd naar de eindstreep in Gent. Een kilometer voor de finish waande hij zich al zeker van zijn zaak. Stannard zou het probleem niet worden, maar werd dat dus wel.

Een jaar later zou dezelfde Ian Stannard in dezelfde wedstrijd ook Tom Boonen de baas zijn. Maar Van Avermaet kon zichzelf destijds voor zijn kop slaan. Wéér had hij zich in de luren laten leggen.

Een mens van goede wil, dat is Greg Van Avermaet al die jaren geweest, maar niet de slimste en bevattelijk voor pech bovendien. Vorig jaar leek hij met een solo beslag te leggen op de Clasica San Sebastian totdat een motor hem onverhoeds van de sokken reed.

Intuïtief ten aanval

José de Cauwer roept de laatste Ronde van Vlaanderen in herinnering. Al op 20 kilometer voor het einde ging Van Avermaet in de aanval. Daardoor had hij niet meer de puf mee te springen met de beslissende ontsnapping van Kristoff en Terpstra. 'Greg kan zo ontzettend slordig met zijn energie omspringen.'

Tegelijkertijd is dat altijd zijn kracht geweest: intuïtief de aanval kiezen, de koers kruiden. De Cauwer: 'Hij wil zich als wielrenner bewijzen, nog steeds. Zoiets wordt op een gegeven moment ook een label. Je kunt hem om die reden verguizen, maar je merkt ook dat ze Greg meer en meer waarderen, juist daarom.'

De gedwongen samenwerking met Philippe Gilbert hoort ook bij de tegenspoed. Eerst verpieterde Van Avermaet in diens schaduw bij Lotto. En nu zit hij alweer vijf seizoenen met Gilbert opgescheept bij BMC. De Cauwer: 'Philippe is hem altijd de baas geweest. In zijn nabijheid gaat Gregs hartslag met tien omhoog.'

Aan het eind van dit seizoen eindigt beider contract. Een van de twee zal vermoedelijk opstappen. José de Cauwer zou het wel weten. 'Ik ging door met Greg. Die wordt elk jaar beter. Nu heeft hij weer een stap gemaakt in het tijdrijden. Dat gaat hem zeker nog van pas komen, met name in ontsnappingen.'

30 jaar oud is Greg Van Avermaet. Hoogste tijd voor een kentering. Mogelijk is die er al geweest met zijn ritzege in de laatste Tour. De finish in Rodez lag op een heuvel. Vanaf de voet gaf Van Avermaet vol gas met Peter Sagan in zijn wiel. 'O, jongens toch', herinnert De Cauwer zich. 'Sagan komt ernaast en toch houdt Greg het.'

Het heeft Van Avermaet mentaal gesterkt en dat geldt ook voor de pikorde in de ploeg. Tot aan de Amstel Gold Race zal hij de onbetwiste kopman zijn in de meeste koersen boven Parijs. Vandaag in Omloop Het Nieuwsblad is de jonge Nederlander Floris Gerts een van zijn hulpkrachten. Gerts doet dat graag. Van Avermaet is een voorbeeld voor hem.

Greg van Avermaet viert zijn etappezege in de Tour de France 2015.Beeld afp

'We lijken een beetje op elkaar, voor zover je nu al zoiets mag zeggen. Greg rijdt veel wedstrijden en wil daarin altijd vooraan koersen. Dat vind ik mooi. Bovendien heeft hij totaal geen vedetteneigingen. Een aardige jongen, altijd beleefd tegen iedereen. Dat maakt hem ook zo populair.'

Bijna zeshonderd leden telt de fanclub van Greg Van Avermaet. Geen andere Vlaamse wielrenner doet hem dat na. Voorzitter Tania de Mey weet wel waarom. Haar held is bescheiden en sympathiek. 'Als we onze jaarlijkse barbecue hebben, is Greg altijd van de partij. Dan gaat hij gerust drie uur apart zitten om met iedereen een babbeltje te maken.'

De vraag is dus niet of Greg Van Avermaet ooit de Ronde van Vlaanderen wint, de vraag is wanneer. De Cauwer: 'En dat kan best dit jaar zijn.' De Mey: 'Iedereen gunt het hem.' De Cauwer: 'Ja, ik mag Greg ontzettend graag.'

'Voorzichtig koersen ligt mij niet'

'Ik ben heel tevreden met mijn loopbaan.' Opeens klinkt Greg Van Avermaet buitengewoon ferm. 'Het is een droom geweest, die ik nooit had gedacht te kunnen realiseren.'

Met zijn ploeg heeft Van Avermaet kwartier gemaakt in een hotel in Roeselare. Van daaruit gaat Vlaanderen veroverd worden, om te beginnen de Omloop Het Nieuwsblad vandaag. Het is een koers die hij graag zou winnen. Waar Philippe Gilbert, de andere kopman van BMC, de openingskoers in noordelijk Europa relativeert, prijst Greg Van Avermaet de Omloop juist aan.

'Het is natuurlijk geen World Tour, maar in België wordt er altijd naar uitgekeken. Voor mijzelf heeft de koers ook extra waarde. Ik kom uit deze streek. Vroeger gingen we altijd kijken. Natuurlijk is de Ronde van Vlaanderen belangrijker, maar je daar goed wilt zijn, moet je er hier ook staan.'

Er zit voor hem ook een keerzijde aan Omloop Het Nieuwsblad. De nederlaag tegen Ian Stannard twee jaar geleden heeft er behoorlijk in gehakt. 'Daar ben ik echt kapot van geweest.' En vorig jaar verscheen hij als dopingverdachte aan de start. 'Je stapt uit de bus en dan wordt er omgeroepen: dopingverdachte Greg Van Avermaet start toch. Een nachtmerrie.'

Alle reden dus om wat zaken recht te zetten en dat is hij ook beslist van plan. 'Ik denk toch dat ik weer wat procenten beter ben geworden. De resultaten zijn tot nu toe goed geweest.'

Vrijdagochtend heeft Van Avermaet de kasseien van de koers weer gevoeld en dat deed hem goed. 'De Omloop is een koers die bijtijds geopend moet worden. En dan hoop ik met een mooi groepje naar de finish te rijden.'

Zo'n renner is Greg Van Avermaet, zo'n renner wil hij blijven. 'Ik ben geen speler die met één sjot een goal maakt. Daar zijn altijd een paar sjotten voor nodig.' Hij zegt het met een grijns, beseffend hoe de buitenwereld tegen hem aan kijkt.

De ervaring heeft Van Avermaet vooral geleerd dat zelfvertrouwen belangrijk is. 'Vroeger vloog ik erin. Daarna heb ik het een paar jaar voorzichtiger aangepakt. Maar dat werkt ook niet voor mij.'

Dat zelfvertrouwen heeft zich vorig jaar uitbetaald in de Tourrit naar Rodez. 'Gewonnen zoals ik dat graag doe. Aanvallen en dan stand houden tegen Sagan. Ik kan dat dus, ook in een grote koers.'

Daarom durft Van Avermaet ook tevreden te zijn over zijn carrière tot op heden. Niet vergeten dat hij pas 30 jaar is. Die ene grote overwinning, het liefst de Ronde van Vlaanderen, komt er heus aan. 'Ja, daar ben ik echt van overtuigd.'

Beeld Stephan Vanfleteren

Van Gent naar Luik

27-2 Omloop Het Nieuwsblad

28-2 Kuurne-Brussel-Kuurne

23-3 Dwars door Vlaanderen

25-3 E3 Harelbeke

27-3 Gent-Wevelgem

3-4 Ronde van Vlaanderen

6-4 Scheldeprijs

10-4 Parijs-Roubaix

13-4 Brabantse Pijl

17-4 Amstel Gold Race

20-4 Waalse Pijl

24-4 Luik-Bastenaken- Luik

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden