In Nederland kreeg Bloemen als profschaatser te weinig kansen; in Canada reed hij een wereldrecord

'Ik ben van nature niet de ideale topsporter'

Hij was altijd al goed, alleen kreeg Ted-Jan Bloemen zijn macht niet op het ijs. Lastige jongen ook. Nu, drie jaar na zijn overstap naar Canada, is hij na Sven Kramer de beste stayer. En wereldrecordhouder op de 10 km.

Ted-Jan Bloemen Foto epa

Er zijn dagen in de zomer waarop Ted-Jan Bloemen, geboren Nederlander, zich gedraagt als een volbloed Canadees. Dan gaat de stetson op, draagt hij een geruite bloes met een bijpassende spijkerbroek en dan is het: op naar de Stampede met vrouw Marlinde aan de arm. Samen naar het feestgedruis van rodeo, truck wagon races, bull riding, de parade van cowboys en indianen, een veertien dagen durende kermis voor Calgary en verre omstreken.

'Die hoed ligt de rest van het jaar op de kapstok. Maar met de Stampede komt-ie eraf. Iedereen uit de stad en de provincie komt naar het grote festivalterrein naast de Saddledome, het ijshockeystadion van Calgary Flames. Het is er elke dag party. En er wordt verschrikkelijk gezopen. Haha. Wij gaan een, hooguit twee keer.'

Beren in de Rocky Mountains

Het zijn de dagen dat schaatser Ted-Jan Bloemen, de wereldrecordhouder op de 10 kilometer die niemand in Canada op straat herkent, kan deelnemen aan het rijke Canadese leven. Hij krijgt daar dan de tijd voor. 'Ons trainingsschema steekt in de zomer zo in elkaar dat we een paar keer een aantal dagen vakantie kunnen vieren. Ik mag graag met mijn vrouw kamperen in de bergen, Canmore, de Spray Lakes, Kananaskis. Nee, wild kamperen doen we niet. We staan gewoon op een camping. Maar die zijn hier ruim, hè.'

Of zijn het de beren, volop aanwezig in de Rocky Mountains, die hem op een veilig terrein houden? 'Zelfs op de camping ben je niet gegarandeerd veilig. Er zijn regels: niet eten in de buurt van je tent. Daar komen ze op af. Ik heb best veel beren gezien, maar altijd op een afstand. Van de zomer een keer op de fiets. Die foto heb ik nog getwitterd. Ze kunnen heel gevaarlijk zijn. Als ze jou in de gaten krijgen en kwaad willen, dan moet je ze streng toespreken en langzaam achteruit lopen. En een spuitbus bearspray in de aanslag hebben. Maar meestal geven ze niks om mensen en eten ze besjes.'

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: met zijn vrouw Marlinde.

12.36,30

is het wereldrecord op de 10 kilometer. Ted-Jan Bloemen reed het op 21 november 2015 in Salt Lake City. De Canadees was vijf tellen sneller dan het record van Sven Kramer: 12.41,69.

Weg uit Nederland

In Nederland kreeg Bloemen als profschaatser te weinig kansen. Als hij iets wilde bereiken, moest hij iets doen met zijn tweede nationaliteit, opgedaan via zijn in Canada geboren vader. Kort voor zijn vertrek in 2014 vond Marlinde hem op de datingsite Tinder toen ze met de trein van Leeuwarden naar Zwolle reisde. Het klikte, maar Bloemen wilde toch emigreren.

'We zouden uit elkaar gaan. Maar ik heb die eerste zomer gezegd: laten we het proberen. Jij komt hier op vakantie en dan kunnen we kijken of we onze relatie willen voortzetten. Ze zei na die weken, ik wil het wel. Maar alleen als we in Sunnyside gaan wonen. Ze had dat buurtje ontdekt. Een fietsminuut van het centrum. Net over de Bow-river. Ik woonde tot dat moment bij de ouders van een schaatser. Zo is het gegaan. We zijn nadien getrouwd. Met een feest in Canada en een feest in Nederland.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: keihard trainen.
Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: een beer in Canada

Marlinde: 'Wij passen niet in dat programma Ik Vertrek. Bij ons is alles soepel gegaan.' Zij trouwde met hem om een permanente verblijfsvergunning te verkrijgen. Hij maakte eerder zijn Canadese wortels officieel.

Ted-Jan: 'Ik ben in 2014 gewoon het proces ingegaan. Officieel ben ik van mijn geboorte Canadees en Nederlander. Toen ik mijn papieren kreeg, stond er ook op dat ik sinds augustus 1986 Canadees was. Maar ik moest dat paspoort hebben om voor Canada uit te komen. Ik miste de eerste World Cup in de winter van 2014-2015. Alles was geregeld door de schaatsbonden KNSB en ISU, maar ik kon nog geen paspoort overleggen. Het heeft al met al een half jaar geduurd.'

Ted-Jan Bloemen, in de schaatswereld vaak aangesproken met zijn bijnaam TJ Flowers, heeft sinds de herfst van 2014 twee paspoorten op zak. 'Nee, ik heb geen afstand hoeven doen van mijn Nederlandse paspoort. Ik ben ook gewoon een Nederlander. Geboren zelfs. Ik kom Nederland binnen op het paspoort naar keuze. Hangt ervan af welke rij het kortste is op Schiphol.'

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: zijn schaatsen.

Geslaagde verhuizing

Zijn nieuwe leven heeft hem meer gebracht dan hij mocht verwachten. Privé is hij gelukkig in Canada. Marlinde: 'Als we op zomerse dagen de stad uitrijden, richting de bergen, denk ik: wat is het hier geweldig. Ik wil hier blijven.' Ted-Jan: 'Wat 1.000 kilometer file in Nederland? Dan blijven we toch maar hier.'

Ook in sportief opzicht is zijn verhuizing geslaagd. Bloemen is, achter Sven Kramer, intussen de stayer nummer twee van de wereld geworden. Hij is Bergsma, Blokhuijsen en Kooiman voorbij. De wereldbekers van Heerenveen en Stavanger bewezen dat. 'Ik ben een ander mens geworden. Ik had altijd een sterk geloof in mijzelf, dat ik de potentie had ver te reiken in het schaatsen. Maar dat moet je dan op een of andere manier uit jezelf halen. Ik had alleen nooit ontdekt hoe dat moest.'

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: in een waterval.

Bart Schouten

Hij werd na zijn landwissel strak begeleid door Bart Schouten, de Nederlandse coach van de Canadese schaatsploeg. Die geloofde heilig in de capaciteiten van de technisch vaardige Bloemen ('ik was altijd al een goede schaatser') die in Nederland van de ene naar de andere ploeg zwierf en nergens goed werd bevonden.

'Ik was best wel lastig in die tijd. Ik ben van nature niet de ideale topsporter. In Nederland zeggen ze dan, ondanks je talent: voor jou een ander. In Canada is de instroom veel smaller. Hier zeggen ze: we moeten het die jongen leren. Zodat we gebruik kunnen maken van zijn talent.'

Er is, zo lijkt het, een Bloemen van voor en van na het wereldrecord op de 10 kilometer dat hij in november 2015 van Sven Kramer afpakte: 12,41,69 werd 12.36,30. Hij is het daar niet mee eens. In de zomer van 2015 maakte hij al 'de transitie' door.

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: de berg op.

Uitspraak oefenen

Voor zijn record op de 10 kilometer kreeg hij de Oscar Mathisen Award. Hij ontving hem bij de wereldbekerfinale in Stavanger. Of hij nog iets wilde zeggen. Hij deed het, een kleine speech. 'Mijn Engels is natuurlijk veel beter geworden hier. Maar nog wel steeds met een Nederlands accent. Marlinde en ik praten thuis ook gewoon Nederlands met elkaar. Dromen, dat doe ik soms in het Nederlands, soms in het Engels.'

Woensdag kon hij zijn Engelse uitspraak weer oefenen door te bellen met klanten van The Dutch Store, waar zijn vrouw werkzaam is. Zij kregen van Bloemen te horen dat ze kaartjes hadden gewonnen voor de wereldbeker in Calgary. 'De winkel van Marlinde is een van mijn sponsors. Dit doe ik er dan voor terug.'

Hij bestaat van een toelage die Canadese sporters krijgen plus tal van potjes, fondsen en sponsoren. Hij zal geen grote spaarpot kunnen aanleggen voor later, voor na zijn carrière. Maar dat zijn zorgen voor morgen. Het is eerst aftellen tot de Winterspelen, waar hij de beste race van zijn leven wil rijden.

Veel regels

Marlinde had niets met schaatsen, toen ze inging op de date met Ted-Jan. Ze zegt: 'Ik ben geen echte Fries. Ik heb een hekel aan schaatsen.' Nu is het vooral een hekel aan de spanning die de sportverrichtingen van haar echtgenoot meebrengen. 'Als ik naar die races kijk, zoals naar de 10 kilometer van Ted-Jan tegen Kramer, dan denk ik: was hij maar accountant. Die spanning, ik kan er niet tegen.'

Het leven in Canada vraagt intussen de aandacht. De zomer was vergeven van de rook, van alle bosbranden die de Rockies teisterden. De eerste sneeuw viel al in augustus. Dan is het schuiven, op straffe van een boete. 'Sommigen doen het met blowers. Om zes uur in de morgen hoor je in de winter dan de buurman. Ze hebben hier veel regels, joh. Het gras mag niet hoger dan tien centimeter. Katten mogen niet buiten.'

Maar verder niets dan goed nieuws uit de oliestad in de Canadese prairie.

Een Instagramfoto van Ted-Jan Bloemen: in een winkel.
Meer over