'In Nederland bepaalt imago wie trainer wordt'

Na een voortvarende competitiestart met ADO Den Haag volgde zondag de test voor coach Zeljko Petrovic: Feyenoord. Een ongelukkige periode bij de Rotterdamse club, in 2004, achtervolgt hem al jaren.

ADODen Haag maakte het zondag niet waar in de Kuip. De ploeg van Zeljko Petrovic verloor met 3-1. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Zeljko Petrovic (50) wil eigenlijk geen interviews geven, vertelde hij drie weken geleden door de telefoon. Het door hem getrainde ADO Den Haag schoot uit de startblokken, het won de eerste drie competitiewedstrijden. 'Nee, dan zeggen ze weer: oh nu gaat hij allemaal interviews geven. Omdat het even goed gaat. Nog even wachten.'

Ze, dat zijn de analytici die hem jarenlang belachelijk hebben gemaakt. Petrovic was als voetballer van Den Bosch, RKC en PSV extreem geliefd door zijn betrokkenheid, openhartigheid en humor. Dat laatste wat geholpen door zijn Balkanaccent.

Imago

Toen hij in 2004 assistent-trainer van Ruud Gullit - 'mijn grote held' - bij Feyenoord werd, kantelde zijn imago. Plots was hij maar een druk mannetje dat altijd de mond vol had van de grote namen met wie hij werkte. In Nederland kreeg hij alleen bij zijn oude club RKC Waalwijk nog een kans als hoofdcoach.

Het duurde acht jaar tot de volgende. ADO stelde hem afgelopen zomer aan. Tussendoor was Petrovic assistent van Jol, Hiddink, Grant en Advocaat in het buitenland. 'Imago is het belangrijkste voor wie in Nederland trainer wil worden', is zijn stellige overtuiging.

Hij is twee weken later toch aangeschoven. Er is inmiddels gelijkgespeeld tegen Heracles en het interview verschijnt pas na de uitwedstrijd tegen Feyenoord. Uitgerekend Feyenoord. Petrovic onbewogen: 'Dat is een echte test.'

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Perfectionist

Voor zijn aanstelling bij ADO zat de 50-jarige trainer thuis na een gestrand avontuur bij Sunderland als assistent van Dick Advocaat. Niet kunnen trainen, is lijden voor hem. 'Petro zonder voetbal is als visje zonder kommetje,' is een gevleugelde uitspraak van de geboren Montenegrijn. In zijn huis in Rosmalen stond de hele dag voetbal op. 'Op de tv in de keuken, op de grote tv in de huiskamer en op de laptop. Ik liep dan een beetje heen en weer. Iedere andere vrouw was allang weggegaan. Lydia kent me sinds mijn vijftiende, we komen uit dezelfde straat. Ik kan niet veranderen.'

Hij keek tussendoor DWDD, Nieuwsuur en Pauw. 'Ik wil op de hoogte zijn van wat er speelt in dit land, in de wereld. Dat helpt me als trainer.'

Doorlopend legt hij de opnamerecorder en het notitieblok van de verslaggever recht. 'Alles moet netjes zijn. Ik ben een perfectionist. Mijn collega-trainers zijn nu bezig alles op mijn bureau scheef te leggen, omdat ze weten dat ik dan ontplof.' Lacht hard.

Het ambt van trainer vindt hij mooier dan dat van profvoetballer. 'Als trainer kun je een heel elftal sturen. Trainers die een sabbatical willen, geloof ik niet. Ja, als je 60 of 65 bent, misschien. Maar zelfs die zie je steeds terugkeren. Advocaat, Hiddink, Jol; je kunt voetbal niet missen.'

'Babbelzieke Joegoslaaf'

Het kommetje zit boordevol trainers. Toen Petrovic al rond was met ADO zag hij collega's 'toevallig' door het stadion lopen. 'Ik vind dat sneu. Zou ik nooit doen. Ik ga liever straten schoonmaken of achter de bar staan dan solliciteren. Wees nou een man, denk ik dan.'

Ach, zelf heeft hij ook zijn zwakke punten, voegt hij er direct aan toe. 'Als ik eerlijk ben, blijf ik er last van hebben als mensen zeggen: ik hoor uit betrouwbare bron dat Petro niet geliefd is. Of: dat Petro raar doet. Of weet ik veel wat.'

Het stamt uit zijn jaartje bij Feyenoord. Vooral voetbalcriticus Johan Derksen nam het duo Gullit-Petrovic doorlopend op de korrel. Petrovic zette hij neer als 'babbelzieke Joegoslaaf'. Petrovic: 'De clubleiding bij Feyenoord gaf geen dekking. Integendeel. We hebben daar ongelooflijk veel werk verzet. Vraag het iedereen: ik was daar van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat. En dan thuis nóg meer wedstrijden kijken. Toch had de assistent-trainer het allemaal gedaan. Heb je dat ooit gehoord over een assistent?'

Hij voelt geen rancune als hij de Kuip weer betreedt, bezweert hij. De oude machthebbers zijn verdreven, hij heeft er nog veel vrienden. Wel heeft de ervaring hem voorzichtiger gemaakt. Geeft hij het liefst zo min mogelijk interviews. 'Het gaat om dat stempeltje in Nederland, niet om wat je kunt, zelfs niet om ervaring. In het buitenland heb ik nul problemen. Pak me op feiten, niet op hoe ik praat of zo.'

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Slagen in Nederland

Hij ging naar de nonnen in Vught om van zijn accent af te komen. Hij werd weggestuurd. 'Ze zeiden: je kunt perfect praten, lezen, schrijven, je kent de Nederlandse cultuur. Maar ik weet honderd procent zeker dat ik geen kans kreeg bij Nederlandse clubs door dat accent. Bestuurders zijn misschien bang dat ik niet serieus wordt genomen door spelers of sponsors of zo. Man, ik ben superserieus! In Servië had ik in een jaar tijd mijn trainersdiploma gekregen, maar ik heb voor de lange weg in Nederland gekozen. Ik wil in Nederland slagen. Ik ben hier 25 jaar geleden gekomen. Als iemand in het buitenland raar doet over Nederlands voetbal wil ik met hem vechten. Dit is mijn thuis, als ik weer land op Schiphol voel ik me superhappy.'

Dick Advocaat, commissaris bij ADO, brak een lans voor hem. 'Ik ben Dick enorm dankbaar. Hij is als mijn tweede vader. Misschien vinden jullie dat overdreven als ik dat zeg. Als ik vertel dat Gullit mijn nier mag hebben, dan zeggen ze: hij slijmt. Waarom moet ik slijmen dan? Ik kom er altijd wel uit, hoor. Het is gewoon respect tonen. Wat is daar mis mee?'

Ooit zei hij bondscoach van Oranje te willen worden. Lachend: 'Dat zeg ik niet meer. Als ik bondscoach word, krijg je nóg tweehonderd praatprogramma's. Maar ik ben ambitieus, dat moet iedereen zijn, mijn spelers ook. Zij moeten in de top willen spelen, mijn droom is om trainer van PSV te worden.'

Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Teleurstelling

Wat stiller: 'Maar ik denk niet dat het ooit zal gebeuren. Er zijn weinig buitenlandse trainers in de eredivisie, terwijl ik me helemaal geen buitenlander voel. Dat is een beetje de maatschappij. Als je hier eindelijk een Nederlands paspoort krijgt, word je door politici nog steeds aangeduid als allochtoon. Vervolgens hoor je dat allochtonen alles gedaan hebben. Dan snap ik dat je als 'nieuwe Nederlander' denkt: bekijk het maar.'

Een kleine week later. De 'echte test' wordt een teleurstelling. ADO mag de hemel danken dat het bij rust slechts 2-0 achterstaat door treffers van Feyenoorders Kuijt en Jørgensen, in de meer gelijkwaardige tweede helft wordt het kort voor tijd via ADO-invaller Marengo nog 2-1, maar Feyenoordmiddenvelder El Ahmadi bezegelt in blessuretijd het lot van de equipe van Petrovic: 3-1.

Zo blijft de titeldroom van Feyenoord springlevend. En ADO? Petrovic uiterst kalm: 'We moeten gewoon zo snel mogelijk veertig punten hebben. Heb je die eind maart, dan kun je ergens voor vechten. Heb je ze in april, dan wordt het niet meer dan middenmoot.'

Aan een negatiever scenario denkt hij niet. Petrovic heeft de dekking van Advocaat. 'Maar dat voelt juist als dubbele druk. Ik kan mijn tweede vader toch niet teleurstellen?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden