In naam van de vader en het voetbal (2)

DE OUDSTE zoon van Jan van Dijk, oud-speler en momenteel trainer van FC Groningen, heet Dominique. Hij werd vernoemd naar een bekende voetballer uit de jaren tachtig, de elegante Franse international Dominique Rocheteau....

Voetballers doen dat wel vaker, vernoemen of namen overnemen. Tijdens een interview heb ik ooit met een Gian-Luca op schoot gezeten.

De jongste zoon van Van Dijk heet Gregoor, een ongewone naam die aan de kerk doet denken, en tegelijkertijd aan klei en slagregens. Van Dijk vorig jaar in Voetbal International: 'Mijn vrouw mocht toen kiezen, vandaar.'

Het wonderlijke is dat de twee zonen voetballen zoals hun namen klinken. Dominique is de speelse en creatieve van de twee, Gregoor de robuuste. De vader - wiens strijdlust fameus was - over de oudste zoon: 'Hij heeft als voetballer nu al meer capaciteiten dan ik ooit had.' En over de jongste zoon: 'Als het moet schopt hij iemand neer zonder met zijn ogen te knipperen.'

Van Dijk liet ze vorig jaar, twee maanden na elkaar, debuteren in het eerste elftal van FC Groningen. Het wantrouwen van de supporters was groot: smalend werd de clubnaam veranderd in FC Van Dijk. (Cruijff maakte iets soortgelijks mee toen hij in Barcelona zijn zoon Jordi opstelde.)

Wat is dat toch, daar in Groningen? Martin Koeman (1 interland) is de vader van Erwin (31) en Ronald Koeman (78). Het is een dynastie die er zijn mag, hoewel de zoons veel betere voetballers waren dan de vader en bovendien, vermoed ik, ook als trainer aanmerkelijk succesvoller zullen zijn.

Maar intrigerender dan alle andere Groningse vertellingen is het verhaal van Richard Vennema, een van de doelverdedigers die bij Veendam onder contract staat. Vennema (31) is geen hele goede keeper: hij speelde eerder voor Be Quick, FC Groningen, GRC en Heracles en moet aan het eind van het seizoen vertrekken bij Veendam.

De kracht van de vertelling wordt bepaald door andere aspecten, zoals een geheimzinnige vader, een gerucht dat jarenlang door Groningen trekt en een alleenstaande moeder die in de binnenstad een café had waar menig voetballer na gedane arbeid een glas kwam drinken.

Een van die voetballers was de doelman van GVAV, international Tonny van Leeuwen. Toen Richard Vennema zestien jaar was, gaf zijn moeder, Carla, hem het grote geheim prijs. Van Leeuwen was zijn (onwettige) vader.

Richard kon zich niets van hem herinneren. Van Leeuwen stierf in 1971 aan de gevolgen van een auto-ongeluk. Toen zijn vader stierf, was Richard Vennema drie jaar.

Hij droeg het geheim twaalf jaar met zich mee. Toen de last te groot werd, schakelde hij het Nieuwsblad van het Noorden in en vertelde hij wat iedereen al vermoedde. Hij noemde het, een kwart eeuw na de dood van zijn vader, een verlossing en prees zijn moeder.

Oudere Groningers hadden de vader al in de zoon herkend. Vennema heeft dezelfde trekken als Van Leeuwen en is net zo robuust als hij was.

Alsof het verhaal nog niet bijzonder genoeg is, voetbalt ook de wettige zoon van Van Leeuwen, Harold. Hij speelt bij de Drentse amateurclub Roden en staat, net zoals zijn vader en zijn halfbroer, op doel.

Genetisch voordeel is onloochenbaar, stelde het maandblad Elf vier jaar geleden vast. Daar kwam geen wetenschappelijk onderzoek aan te pas, maar opvallend is het wel dat sinds 1905 zeventien broederparen voor het Nederlands elftal zijn uitgekomen.

Zes vaders die ooit international waren, zagen hun zoon(s) in hun voetsporen treden. Kees Krijgh en Cees Krijgh speelden samen vijf interlands, evenals Jan Everse senior en junior. Jan en Youri Mulder kwamen in dertien wedstrijden van Oranje uit, Wim en René van der Gijp in veertien, Johan en Jordi Cruijff in zevenenvijftig en Martin, Erwin en Ronald Koeman in honderdtien duels.

Maar ongewoon is het geenszins. De Koeman-dynastie bijvoorbeeld kan, wat betreft het aantal interlands, niet op tegen de Deen Finn Laudrup en diens zonen Michael en Brian Laudrup. Italië vaardigt in de categorie succesvolle vaders en zonen Cesare en Paolo Maldini af, (Oost-) Duitsland Klaus en Matthias Sammer, Engeland Brian en Nigel Clough en Frankrijk Jean en Youri Djorkaeff.

Nooit kwam het bij mijn weten voor dat vader en zoon tegelijkertijd in een nationale ploeg speelden. In april 1996 zou dat in Letland gaan gebeuren. Arnar (toen 34 jaar) en Eidur (17, en speler van PSV) Gudjohnsen maakten deel uit van de selectie van IJsland. Bondscoach Olafsson stelde echter alleen Arnar op.

In de 62ste minuut werd Arnar Gudjohnsen vervangen, uitgerekend door zijn zoon. Het was een historische vergissing van de coach. Eidur Gudjohnsen raakte korte tijd later zwaar geblesseerd en werd sindsdien niet meer voor IJsland geselecteerd.

Zijn talent is door blessures in de kiem gesmoord. Vorig seizoen verliet hij PSV dat niet veel meer van hem weet dan dat hij is teruggekeerd naar IJsland. Nooit zal Eidur Gudjohnsen nog samen spelen met zijn vader.

Het voetbal was nog wreder, oneindig veel wreder zelfs, voor de familie Jongbloed. Evenals zijn vader, Jan, was Erik Jongbloed doelman. Letterlijk volgde hij het spoor van zijn vader, met fatale afloop.

In 1984 kwam Erik Jongbloed tijdens een wedstrijd om het leven toen de bliksem insloeg. Hij verdedigde op dat moment het doel van DWS, net zoals zijn vader dat twaalf jaar lang had gedaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden