interviewJohan de Wit

‘In Japan zijn ze bang voor alles. Dat komt voort uit het natuurgeweld. Dit land kan beven’

Johan de Wit, schaatscoach in Japan, ondervindt aan den lijve wat de strenge coronaregels inhouden. Naar kaartjes voor het olympisch wielrennen kan hij fluiten.

Johan de Wit: 'Regels worden hier nageleefd. Drie dagen binnen blijven is drie dagen binnen blijven.'

 Beeld Margarita Bouma / Hollandse Hoogte /
Johan de Wit: 'Regels worden hier nageleefd. Drie dagen binnen blijven is drie dagen binnen blijven.'Beeld Margarita Bouma / Hollandse Hoogte /

Zes jaar woont en werkt Johan de Wit als schaatscoach in Japan. Als westerling uit de Noord-Hollandse polder heeft hij stapje voor stapje geleerd de Japanse samenleving te doorgronden. Alles werkt anders in het land dat kreunt onder de covidpandemie nu tienduizenden buitenlanders arriveren voor de door velen ongewenste Olympische Spelen.

‘Ik ervaar nog veel weerstand. Elke dag. Nog steeds. Toyota heeft als grote olympische sponsor al zijn tv-reclames teruggetrokken. Dat heeft met sociale druk te maken. Dit land pruimt het niet. En als groot merk kun je die Spelen niet promoten. Dan kopen ze wel een Nissan’, vertelt hij uit schaatsstad Obihiro.

De Wit (42) woont op het noordelijke eiland Hokkaido met zijn vrouw Paula en twee jonge kinderen, omdat het er minder warm is dan in de regio Tokio. Hij zegt dat terwijl de thermometer 34,7 aantikt, iets boven het zomerse gemiddelde van Obihiro.

Intussen, zegt De Wit, is er berusting in het land. Het IOC en de Japanse organisatie hebben hun zin doorgedreven. The Games Must Go On, was ooit de slogan. Dat is hij opnieuw.

‘Het feest gaat door. Weinig mensen in Japan vinden dat echt geslaagd. Zeker nu de deltavariant van het virus flink om zich heen schopt. Dat het aantal besmettingen minder hoog is mogen we in Nederland misschien minder dreigend vinden, vanuit het Japanse perspectief is dat het wel degelijk. Hier wordt veel minder getest, omdat het niet gratis is, zoals in Nederland. Het percentage positieve tests is juist hoog.’

Hijzelf is pas één keer in een heel jaar getest. ‘Bij aankomst in Japan. Daarna moest ik veertien dagen in een quarantainehotel op de luchthaven. Anders kom je het land niet in. Ik probeer al anderhalf jaar Jeroen Rietveld uit Nederland als krachttrainer voor mijn ploeg in Japan te krijgen. Ik krijg hem er niet in.

‘Dennis van der Gun en ik zijn, als coaches, met een voorkeursbehandeling toegelaten. Die geldt nu voor de trainers van de ploeg voor de Zomerspelen. Er is een achterdeur, die van verblijfsvergunning. Wij krijgen dit najaar, met de Winterspelen van Peking voor de deur, weer ruimte.’

Japan zit op slot, met uitzondering van olympisch Tokio. Dat komt voort uit angst. ‘In deze cultuur zijn ze bang voor alles. Als wij op trainingskamp gaan, dan wordt allereerst gekeken naar wat er fout kan gaan. Pas dan wordt het georganiseerd. Het is risico-inschatting, maar dan een stapje verder. Het komt voort uit het natuurgeweld. Dit land, in de Ring van Vuur, kan beven.

‘We hebben een zware aardbeving meegemaakt met het epicentrum vlak bij Obihiro. Dan praat je wel anders. In de hele stad ging het licht uit. Dan voel je je klein. Dat gevoel van nietigheid zit in de volksaard.’

Voorzorg is dagelijkse kost. Wanneer een boom wordt omgezaagd in de straat staan drie of vier diensten met tien tot twaalf medewerkers klaar. ‘Mannetje vooraan met vlag en fluit, mannetje in het midden, mannetje achteraan. Geen risico. En ja, zo heeft iedereen zijn werk hier. Er is voor dit soort simpele dingen, onderhoud van de stad, de straat, de verkeerslichten, de bedrading bovengronds, enorm veel personeel nodig.’

Personeel wordt ook royaal ingezet bij het in goede banen leiden van de olympische activiteiten. In hotels noteren bewakers in speciale uniforms met opschrift Security vertrektijden van buitenlanders. Opdat ze op tijd, na vijftien minuten scherp, ook weer terug zijn in het hotel dat geldt als plek van isolatie in de eerste drie dagen. Maar als iemand zich niet aan de regels houdt, zal de Japanner er niets van zeggen. Te beleefd van aard, te veel ontzag voor de westerling.

‘Regels worden hier nageleefd, niet slim ontdoken. De noodtoestand kent veel regels die niet wettelijk maar bij verzoek zijn gesteld. Dan houdt de Japanners zich daaraan. Drie dagen binnenblijven is drie dagen binnen. Zij zijn zelf de mens er niet naar om een ander eraan te houden.

‘De huidige noodtoestand is vrijwillig. Ik ben twee dagen geleden nog in Tokio geweest. Alles is open, iedereen doet zijn ding maar houdt afstand. Het mondkapje is nu echt voor iedereen. De werking daarvan wordt hoog ingeschat. Verder merk je er weinig van.’

Het langgerekte eilandenrijk Japan neemt in de pandemie afstand van het buitenland. ‘We zijn als schaatsers een winter lang buiten competitie gehouden. We mochten het land niet uit. Ook niet naar de zo geprezen bubbel in Heerenveen. Dat heeft ons wereldtitels gekost.

‘Dit seizoen wordt het anders. Dan is de gezondheid van de sporter secundair, want we moeten naar de Olympische Winterspelen in China, met Nao Kodaira en Miho Takagi als grote favorieten. We doen alle wereldbekers: Polen, Noorwegen, VS en Canada.’

In Japan ondervindt De Wit, in 2015 bij de schaatsbond aangesteld door de huidige olympische chef Seiko Hashimoto, nog altijd de beperkingen. ‘We hadden met een huurcamper naar Fuji willen gaan voor de wielerwedstrijden. Mathieu van der Poel kijken in Izu. Baanwielrennen ook. Allemaal niet mogelijk. Kaartjes gingen per loting. Niemand kon ze mij bezorgen. En nu is alles dicht. Ik heb geen tv, dus we gaan het op de computer volgen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden