In het spoor van vader de beste zijn

Vader was kampioen van Afrika, zijn zoons willen kampioen worden. Portret van een Ghanees voetbalgezin, op de dag van de halve finale Ghana - Kameroen: Abedi Ayew, bekend als Abedi Pele, en zijn jongens André en Jordan Ayew.

Jordan Ayew, tweede van links, viert met teamgenoten zijn doelpunt tegen DR Congo in de Afrika Cup Beeld Getty Images

Wie is de beste Ayew van de drie, qua voetbal dan? Oud-international van Ghana Godwin Attram, eigenaar van een voetbalschool in Accra, twijfelt geen moment: 'Abedi, de vader. Hij was de beste van het beste, de beste met wie ik ooit heb gevoetbald.'

Maar goed: Abedi Pele (52) is dan ook een bijna onvergelijkbare grootheid in voetballend Afrika, als drievoudig Afrikaans voetballer van het jaar. Hij werd als tiener al Afrikaans kampioen in 1982 en was opnieuw finalist in 1992, toen hij in zijn gloriedagen bedwelmende soli toverde op Senegalees gras, doch geschorst was tijdens de met strafschoppen verloren finale tegen Ivoorkust.

Zijn zoons staan alvast in de halve finale van de Afrika Cup 2017, donderdag in Franceville, Gabon, met buurland Kameroen als tegenstander. André is 27 jaar, Jordan 25. André is vooral linksbenig, net als zijn vader. Jordan is beter met rechts, hoewel hij als voetballer juist meer lijkt op zijn vader.

'Jordan heeft meer talent', oordeelt opleider Attram. 'Hij kan een van de beste spelers uit de Ghanese geschiedenis worden, want hij is technisch erg begaafd. André is fysiek heel sterk en heeft een geweldige mentaliteit. Tot nog toe hebben de mensen meer van André gezien, omdat hij al jaren aan de top staat. Jordan is in opkomst.' André vertrok dit seizoen voor 25 miljoen euro van Swansea naar West Ham United, Jordan verhuisde op de laatste dag van de transferperiode voor 6 miljoen plus een speler van Aston Villa naar Swansea.

Ghana scoorde pas vier keer op de Afrika Cup en de Ayews waren bij elk doelpunt betrokken. Twee strafschoppen van André, tegen Oeganda en DR Congo. Dan een kopbal van vedette Asamoah Gyan tegen Mali, na een schitterende voorzet van Jordan. En een afstandsschot van Jordan in de kruising, de openingstreffer tegen Congo in de kwartfinales.

Abedi Pele blonk uit bij Olympique Marseille, tot in de finale van de Champions League van 1993 toe, in de laatste wedstrijd van Marco van Basten nota bene. Hoekschop Pele, kopbal Boli, 1-0.

Ongeduld in Ghana

Zijn zoons zijn geboren in Frankrijk. Ze groeiden op in weelde, in tegenstelling tot hemzelf. Ayew senior heeft overigens nog een voetballende zoon, ex-international Ibrahim, maar die heeft een andere moeder. Ibrahim speelde in het verleden bij Lierse en vertelde aan de Gazet van Antwerpen een verhaal dat past bij de analyse van Attram. André en Ibrahim voetbalden altijd, Jordan speelde vaak met computerspelletjes. Maar Jordan had het meeste talent, dat moest hij toegeven.

Ghana is tweede op de eeuwige ranglijst van de Afrika Cup, met vier eindzeges, maar het ongeduld woekert, want de winst van 1982 is de laatste. Ghana is nochtans trots op zijn voetballers en voelt zich altijd favoriet. Abedi Pele nam in 1998 in Burkina Faso afscheid van de Afrika Cup, in zijn nadagen. Rinus Israel was destijds bondscoach. 'Abedi en Anthony Yeboah waren mijn topspelers. Abedi was een echte prof, maar hij en Yeboah klikten niet. Abedi had ook geen gebrek aan zelfvertrouwen. Hij vond zichzelf geweldig. Hij had de allure van een vedette, maar ik heb de beste Abedi helaas niet meer gezien.'

Andre Ayew Beeld afp

Internationaal scout Piet de Visser kwam Abedi Pele tegen bij het toernooi in 1994, toen De Visser tijdelijk bondscoach was van Guinee. 'Hij was ongrijpbaar, een absolute ster. Maar ook eigenzinnig. Hij reisde soms afzonderlijk van zijn ploegmaats. Hij was beter dan zijn zoons, maar ook zij maken een prima loopbaan door.' Tien jaar na het afscheid van Abedi als international speelde de toen piepjonge André Ayew zijn eerste Afrika Cup.

Vader is tegenwoordig boegbeeld van het Afrikaanse voetbal. Het verschil tussen zijn loopbaan en die van zijn zoons toont zich ook op andere wijze. In Abedi's tijd was het nog bijzonder dat een Afrikaanse voetballer naar Europa ging. Zijn vader had vier vrouwen. Abedi had 23 zussen en broers, halfzussen en halfbroers. In 1998 zei hij tegen de Volkskrant: 'Mijn biologische moeder had vijf kinderen. We hadden geen geld om naar school te gaan. Ik voetbalde altijd met van alles. We maakten een bal van een opgebonden kussen of we jongleerden met een sinaasappel.'

Hoe moest hij met voetbal zijn brood verdienen? Zijn vader wilde dat hij boer werd. Tegenwoordig is het de droom van ieder Afrikaans talent om de oversteek te wagen. Tientallen Ghanezen voetballen in Europa of andere werelddelen. Acht van de spelers op de academie van Godwin Attram spelen inmiddels bij Great Olympics in de Ghanese topklasse. Een aantal talenten komt dit voorjaar naar Nederland voor toernooien, in de hoop op ontdekking.

Maar eerst de halve finale tegen Kameroen. Attram: 'Ghana speelt niet zo goed, maar ik ben ervan overtuigd dat de Black Stars de finale bereiken. Het is een echte toernooiploeg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden