In een adem met Senna en Schumi

Max Verstappen stond al bekend als een eigenzinnig coureur, maar sinds zijn regenshow op het circuit van Interlagos weet hij alle ogen op zich gericht. De vergelijking met de topcoureurs Ayrton Senna en Michael Schumacher wordt vaak gemaakt. Terecht?

Max Verstappen. Beeld afp

Het grootste compliment dat een Formule-1-coureur kan krijgen? Vergeleken worden met Ayrton Senna en Michael Schumacher. De Braziliaanse drievoudig wereldkampioen (tussen 1984-1994) was de geboren racer. De Duitser is met zeven wereldtitels (tussen 1991 en 2012) de succesvolste kampioen die de sport heeft gekend.

Kan Max Verstappen de vergelijking doorstaan? Ze zien het allemaal, die vleugjes Senna en Schumacher in de Limburger. Oud-coureurs die tegen hen streden op het circuit. Journalisten die al decennia rondlopen in de Formule 1. Teambazen, monteurs en technici die met de mannen werkten. De meerderheid was twee weken geleden om, na de spectaculaire inhaalrace van Verstappen in Brazilië.

Op een kletsnat Interlagos-circuit stoomde hij in de laatste zestien ronden op van plaats zestien naar plek drie. Het was zo'n race waarmee een toekomstige superster zich meldt aan het front, schreef oud-coureur Allan McNish bij de BBC. Iets dat eens in de tien jaar voorkomt: 'Het laatste stukje bewijs dat Verstappen iets heel speciaals kan worden.'

In Abu Dhabi, een emiraat in het Midden-Oosten, wordt zondag de laatste Grote Prijs van het seizoen verreden. Iedereen wil spreken met Verstappen. Na Brazilië verdubbelde de aandacht met mediaverzoeken vanuit de gehele wereld, zegt de Red Bull-persvoorlichter die de Nederlander begeleidt in Abu Dhabi. Donderdag zat hij in totaal drie uur naast hem bij mediagesprekken. In een normaal raceweekeinde is dat een uur.

Tal van verzoeken zijn afgewezen. Als Verstappen vrijdag rond 11.00 uur aankomt bij het circuit voor de eerste vrije trainingen, wacht een bataljon fotografen hem op. De Nederlander lacht ontspannen. Verstappen houdt zich in al die uren op de vlakte als de vergelijkingen ter sprake komem. Zijn credo: hij focust zich vooral op zichzelf.

Laat hem maar racen, al het andere kan hem gestolen worden. Juist die eigengereidheid stimuleert de vergelijkingen met Senna en Schumacher. De twee kampioenen kozen altijd hun eigen weg.

Er zijn ook feitelijke overeenkomsten. Ze wonnen alle drie hun eerste race in hun tweede seizoen en kregen allemaal kritiek van de gevestigde orde op hun rijstijl, Verstappen dit jaar met name vanwege zijn felle verdedigen. 'Maar andere coureurs boos maken, is iets wat exceptionele coureurs doen', schreef voormalig Formule 1-coureur David Coulthard in zijn column in The Daily Telegraph in juli.

Verder begon hun raceloopbaan extreem vroeg in een kart en zaten ze in die kart dankzij hun vader. Maar hun weg naar de Formule 1 was anders en de sport zelf was dat toen ook.

Het vergelijken van Formule 1-coureurs is link werk. De autosportklasse is zo veranderlijk als het weer. Ieder F1-decennium verschilt van het vorige. Regels worden voortdurend gewijzigd wegens technologische innovaties of om een veranderend publiek te prikkelen. En er is geen sport oneerlijker. De beste coureur wordt laatste in de slechtste auto.

Vier Britse statistiekwetenschappers poogden dit jaar met een onderzoek naar de beste Formule 1-coureur aller tijden die verschillen proberen te nivelleren. Ze onderzochten alle races tussen 1950 en 2014 met een eigen rekenmethode, waarin ze onder meer rekening hielden met hoe krachtig een auto was, hoe vaak een coureur zijn teamgenoot versloeg en wisselende weersomstandigheden.

Juan Manuel Fangio staat in het lijstje van de Britten bovenaan. De Argentijn maakte in de jaren vijftig furore met vijf wereldtitels. Schumacher en Senna staan respectievelijk op plaats drie en vijf. Christian Fittipaldi, een coureur die nooit op het podium stond in drie F1-seizoenen, stond op plaats elf. Drievoudig wereldkampioen Niki Lauda staat op plaats 142.

Lauda excelleerde volgens de onderzoekers alleen in topauto's. In subjectieve lijstjes staat hij nooit ver van de eerste plaats. Het blijkt: de supersterren maken het verschil met een rijstijl en mentaliteit die tijdperken overstijgen en niet in cijfers te vatten zijn. Hoe zit dat bij Senna en Schumacher, vergeleken met Verstappen?


Mentaliteit aanvallen, eeuwig en altijd

Senna sprak in 1991 in een tv-interview met race-icoon Jackie Stewart de fameuze woorden: 'Als je een gat ziet en je duikt er niet in, ben je geen coureur.' Schumacher zei in 2006 tegen de Daily Mail bij de aankondiging van zijn eerste afscheid: 'Het was nooit mijn ambitie een middelmatige coureur te zijn'.

Wat Verstappen deelt met Senna en Schumacher is de ongebreidelde drang de beste te zijn. Ze rijden op de grens. Als het nodig is, gaan ze erover. Bij de GP van Japan in 1990 ramde Senna zijn rivaal en laatst overgebleven titelconcurrent Alain Prost met 270 kilometer per uur van het circuit. Het leverde hem de wereldtitel op.

Schumacher presteerde iets soortgelijks twee keer. In 1994 werd hij wereldkampioen na een botsing met Damon Hill. Drie jaar later poogde hij het trucje te herhalen bij Jacques Villeneuve. Schumacher werd gestraft en als eerste en enige coureur ooit geschrapt uit de WK-ranglijst.

Dat rauwe randje van Verstappen was te zien in België. Bij zijn thuisrace vertrok hij van de tweede plaats met uitzicht op misschien wel een zege. In de eerste bocht werd hij klemgereden door de twee Ferrari's en liep hij schade op. Maar de Nederlander was niet van zins ook maar een Ferrari voorbij te laten tijdens de race, zoals hij liet zien met zijn agressieve wijze van verdedigen.

Het ging op Spa alleen niet om de wereldtitel en zelfs niet om de racewinst. Het is daarom de vraag of Senna en Schumacher hetzelfde hadden gedaan. Alles draaide om die eerste plek en voortdurend waren ze op zoek naar manieren om beter te worden. Senna en Schumacher waren voorlopers als het ging om het werken aan hun fysiek en het trainen van hun nekspieren. De voorbereiding op de race was voor hun net zo belangrijk als de race zelf.

Verstappen koestert diezelfde racepassie. Hij arriveert het liefst als eerste op een circuit en gaat als laatste weer weg. Voor zijn Formule 1-debuut moest vader Jos hem regelmatig uit de kantoortjes van de technici slepen omdat hij anders te weinig slaap zou krijgen. Die beleving maakt van een goede coureur een topcoureur.

Die passie ontluikt bij tegenwind of in onconventionele acties. Senna zette eens de snelste ronde van een race neer door de pitstraat - waar nog geen snelheidslimiet was - te gebruiken. Schumacher werd tweede in 1994 in Spanje, terwijl hij alleen nog een vijfde versnelling had. Verstappen zet zijn beste prestatie neer in de race waarin omstandigheden dit seizoen het zwaarst waren.

Oud-coureur Martin Brundle reed zowel in het tijdperk-Senna als tijdens de Schumacher-hegemonie. Hij moet even nadenken als hem wordt gevraagd of waarin het optreden van Verstappen uniek is. 'Hij heeft een gevoel voor remmen dat hem een soort finesse geeft bij het inhalen, waarin hij misschien wel beter is dan die twee', zegt Brundle.

Hij benadrukt dat alle grote coureurs waartegen hij reed, leken te beschikken over extra hersencapaciteit, die gereserveerd was voor strategieën en acties die anderen niet kunnen bedenken. Hij ziet het bij Verstappen. Brundle interviewde Verstappen donderdag nog. 'Ik was opnieuw onder de indruk van hoe goed hij situaties herinnert en van zijn ruimtelijk inzicht.'


Rijstijl compleet andere racelijn

Hij had het nog nooit eerder gedaan, zei de Oostenrijkse oud-coureur Gerhard Berger. Een coureur vergelijken met zijn voormalige teamgenoot Ayrton Senna. Nooit kwam iemand in de buurt. Na het optreden van Verstappen in Brazilië 'was het moeilijk om het niet te doen', aldus Berger.

Net als Verstappen kregen Senna en Schumacher met een uitmuntende regenrace vroeg in hun carrière de schijnwerpers op zich gericht. Schumacher demonstreerde het in 1996 tijdens de GP van Spanje, zijn eerste zege voor Ferrari. De Duitser zette op de top-3 na iedereen tijdens die race op een rondje.

Senna begon in zijn debuutjaar in 1984 in een nat Monaco vanaf de dertiende plaats en stoomde tijdens de race op tot de tweede plaats. Toen werd de race afgevlagd wegens te gevaarlijke omstandigheden. Goed presteren in regenraces telt zwaar in de Formule 1. Op nat asfalt kunnen coureurs zich niet verschuilen.

Durf, inventiviteit, autokennis, circuitkennis, ervaring, op de limiet rijden. Alles komt samen. Verstappen liet het in Brazilië zien door voor een heel andere racelijn te kiezen, speurend naar grip op het doorweekte asfalt.

Michael Schumacher won 7 keer de wereldtitel. Beeld afp

Senna had het vermoedelijk gewaardeerd. In 1993 op het Britse Donington reed hij in de regen wat in de Formule 1 als 'beste ronde ooit' wordt gezien: in de eerste ronde stoomde hij op van de vijfde naar de eerste plaats. Daarnaast blonk hij altijd uit in Monaco, het smalle stratencircuit dat als meesterproef voor het stuurmanschap wordt gezien.

Senna won er een recordaantal van zes Grote Prijzen, Schumacher vijf. De kwalificatieronde waarmee Senna in 1988 rivaal Alain Prost op anderhalve seconde zette, een eeuwigheid in Monaco, is lesmateriaal voor beginnende coureurs. De Braziliaan rijdt op centimeters van de muur, volledig op de limiet en glijdt als een slang door de bochten.

Verstappen reed in Monaco de twee minste races van zijn nog jonge loopbaan. Vorig jaar ervoer hij er zijn zwaarste crash tot nu toe nadat een inhaalactie was mislukt en hij frontaal tegen een muur reed. Dit jaar botste hij tegen de muur tijdens een vrije training, de kwalificatie en de race.

Oud-wereldkampioen Jacques Villeneuve, die in de jaren negentig streed tegen Schumacher, toonde zich de afgelopen twee jaar de grootste criticus van Verstappen. Allereerst bij zijn debuut, toen hij Verstappen te jong vond. Dit jaar betitelde hij het verdedigen van Verstappen bij de Grote Prijs van België als levensgevaarlijk.

In Abu Dhabi is Villeneuve aanwezig als analist. Wat hij vindt van de vergelijkingen tussen Senna, Schumacher en Verstappen? 'Lastig, er zijn zo veel coureurs goed in hun eerste twee jaar. De potentie is er. Nu kijken of hij het waar kan maken', zegt de Canadees. 'Hij moet meer races laten zien zoals in Sao Paulo.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden