Formule 1

In de Formule 1 is niets meer heilig, zelfs Monaco niet

De Grand Prix van Monaco werd altijd beschouwd als het kroonjuweel van de Formule 1, maar langzaam ontstaan er haarscheurtjes in die status. In de expansiedrift van de Formule 1 blijkt niets meer heilig. Zelfs Monaco niet.

Lennart Bloemhof
Monaco en de Formule 1, een twee-eenheid Beeld AFP
Monaco en de Formule 1, een twee-eenheidBeeld AFP

Veel tijd heeft ze niet als de Formule 1 er is, benadrukt Annette Ross Anderson. Toch komt ze even naar beneden in haar Stars ’n Bars, een restaurant in de jachthaven van Monaco dat dit weekeinde is geplakt tegen de F1-paddock. Zo af en toe komt er een coureur langslopen, zoals Lewis Hamilton op vrijdagochtend. Spontaan schiet een serveerster naar buiten om een foto van de zevenvoudig kampioen te maken.

Dergelijke taferelen zijn voor Anderson de normaalste zaak van de wereld. Sinds 1994 maakt ze de race mee vanuit haar restaurant. De 79ste editie van dit jaar is alleen wel aanzienlijk anders; voor het eerst in decennia duurt de GP in Monaco een dag korter.

Traditiegetrouw begon het raceweekeinde in Monaco tot vorig jaar met de eerste twee trainingen op donderdag in plaats van vrijdag. Op vrijdag gebeurde er dan niets. Die vrije dag was een erfenis uit de tijd toen er voor het eerst werd geracet door de straten van het prinsdom, in de jaren ’20 van de vorige eeuw. De wedstrijd viel gelijk met vieringen rond Hemelvaartsdag, waarbij de vrijdag de verplichte rustdag was.

Toen de wedstrijd direct in het eerste Formule 1-jaar in 1950 op de kalender kwam, werd de vrije dag in ere gehouden; de lokale horeca kon zo de voorraden weer aanvullen. Het beviel de teams ook. Naarmate de Formule 1 groeide, nam het aantal media- en sponsorverzoeken toe. Vooral in Monaco. De lege vrijdag bleek perfect voor om al die aanvragen in te willigen.

Tot vorig jaar opeens het bericht kwam van de Formule 1-organisatie: Monaco zou een ‘normaal’ weekeinde worden. De Formule 1 had het plan om een recordseizoen met 23 races te organiseren. In de zoektocht naar ademruimte voor F1- en teampersoneel op die overvolle kalender werd de extra dag van Monaco opgeofferd.

Lang was verandering ondenkbaar in Monaco. De rotspartijen in de verte, de jachten in het azuurblauwe water van Port Hercule, het casino of de befaamde tunnel; het is synoniem geworden voor de glitter en glamour die hangt rond en Monaco én de Formule 1.

Het circuit werd slechts een keer noemenswaardig aangepast, in de jaren zeventig, met de aanleg van de listige bochtencombinatie rond het openbare zwembad. Juist het gebrek aan verandering lijkt Monaco nu parten te spelen. De wedstrijd staat ver af van hoe de Amerikaanse eigenaar van de sport - mediaconglomeraat Liberty Media - tegenwoordig het liefst GP’s ziet. Dat moeten meerdaagse festivals zijn, vol vermaak op en naast de baan.

In Monaco is er voor de twintig teams alleen al amper plek, laat staat voor andere zaken. Verder is de GP al tijden een van de saaiste. Degene die vooraan start, wint zo goed als zeker. Formule 1-auto's zijn aanzienlijk groter geworden sinds 1950, maar de straten zijn net zo smal gebleven. Inhalen is daardoor vrijwel onmogelijk, wat leidt tot bloedeloze optochten.

Stukje bij beetje komt de speciale positie van Monaco in gevaar. Het is bijvoorbeeld een publiek geheim dat organisator Automobile Club de Monaco (ACM) van oudsher nagenoeg niets hoeft te betalen aan de F1 vanwege de bijzondere status. Dat is een flink contrast met andere GP’s, waar de minimum fee al snel op twintig miljoen euro per jaar ligt.

Naar verluidt zou de Formule 1 nu ook geld willen zien van Monaco. De eis zou een belangrijke reden zijn dat er nog geen overeenkomst is over verlenging van de dit jaar aflopende deal. Het is een spelletje blufpoker, waarbij de ACM gokt op het unieke van Monaco. De F1 schermt op zijn beurt met de enorme interesse in de sport.

De vraag overstelpt het aanbod, stelt F1-baas Stefano Domenicali. Kort voor de seizoenstart kwam hij indirect met een stevige waarschuwing aan het adres van Monaco. Een roemrijk verleden was volgens hem niet meer genoeg om op de kalender te blijven. ‘Je moet ook laten zien dat je met je tijd meegaat’, verkondigde hij. Ook teambazen, zoals Christian Horner (Red Bull) en Zak Brown (McLaren), toonden zich recent kritisch. Volgens hem werd het tijd om heilige huisjes, zoals het circuit, aan te passen.

Ondertussen zet Liberty Media vol in op jetsetraces in de Verenigde Staten. Dit jaar werd er voor het eerst geracet in Miami en volgend jaar trekt de sport naar Las Vegas. Die race moet een nieuwe hoogtepunt op de kalender worden. Het circuit loopt over de fameuze Strip en de raceklasse onderhandelt over de aankoop van een stuk grond ter waarde van zo’n 224 miljoen euro voor de garages en paddock.

Of de Formule 1 daarmee zijn vervanger voor Monaco al heeft? Restauranteigenaar Annette Ross Anderson denkt niet dat het zover zal komen. ‘Ik heb hier al heel veel grote veranderingen gezien’, zegt ze. ‘In 1994 gingen de coureurs nog bij ons naar de wc. Dat is nu ondenkbaar. Het is allemaal zoveel groter geworden en de Formule 1 verandert bijna ieder jaar. Maar de mystiek en de opwinding die hangt rond Monaco is altijd gebleven.

‘Uiteindelijk is hier de Formule 1 ontstaan zoals iedereen het kent. Wij zijn de moeder van alle Grand Prix. Ik kan me geen Formule 1 zonder Monaco voorstellen, of andersom. Wat er nu gebeurt, is gewoon goed onderhandelen. Ik maak me geen zorgen om Monaco.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden