In België is de spanning om te snijden

Terwijl veel Europese clubs de prijzen al nagenoeg hebben verdeeld, is de spanning in het Belgische voetbal om te snijden. Dankzij een ingenieus competitie-systeem. Dat ook nog eens sterke spelers oplevert.

Beeld Guus Dubbelman

Wild zwiept hij zijn hoofd van links naar rechts, zijn armen en vuisten bewegen al even aritmisch. In deze begeesterde pose raast Olivier Deschacht binnen acht minuten twee keer door het Constant Vanden Stock-stadion.

'Ik scoor niet vaak, en al helemaal nooit twee keer, dus dan verlies ik de controle', zal de 34-jarige houwdegen, al veertien jaar spelend in de defensie van Anderlecht, later zeggen. Het lijkt of de energie die hij in zijn Tardelliaanse gejuich stopt, overspringt op heel paars-wit. Met 5-1 komt KV Kortrijk nog goed weg uit Brussel, zo geven de bezoekers na afloop grif toe.

Fit en in vorm

Anderlecht bezit veel talent, maar heeft 'niet meer de luxe om met een glas wijn in de hand te kijken wat de rest gaat doen', weet Deschacht. De koning van de in 2009 ingevoerde play offs, de Brusselse club won vier van de vijf edities, staat dit seizoen in de schaduw bij het onverzettelijke Club Brugge, dat nog drie punten meer heeft.

Brugge stond zondag bij rust met 2-0 achter tegen AA Gent, maar kwam nog langszij (2-2).

Anderlecht oogt juist op tijd fit en in vorm. Achterin naast Deschacht heerst de door de Europese top begeerde stopper Chancel Mbemba. Middenvelder Youri Tielemans (bijna 18) verdeelt het spel soepel en snel als Wesley Sneijder in zijn beste dagen en ook voor zijn 3-1, een krul in de kruising, zou Sneijder direct tekenen. Van de ervaren Steven Defour en Gouden Schoen-winnaar Dennis Praet druipt de klasse, terwijl Andy Najar en Fabrice N'Sakala negentig minuten lang met grote passen de flanken afgrazen. De stevige spits Aleksandar Mitrovic krijgt zoveel aanvoer dat hij zonder consequenties vier van zijn vijf kansen mag missen.

Beeld Guus Dubbelman

Grandioze grasmat

Anderlecht speelt op een grandioze grasmat, speciaal aangelegd voor de play offs, het vlotte voetbal dat alle kampen in Ajax zeggen na te streven, terwijl de begroting 25 miljoen euro lager ligt. En dat na een pittig seizoen met behoorlijke resultaten in de Champions League en een verloren bekerfinale.

Als geheim van de opmars van het Belgisch voetbal wordt vaak gesproken over VO2max. Geen verdacht voedingssupplement; VO2max staat voor het maximale zuurstofopname-vermogen. Bij het selecteren van spelers is de hoogte van de VO2max misschien wel het belangrijkste criterium. 'Techniek en inzicht kun je aanleren, fris- en fitheid wordt de discriminerende factor tijdens de play offs', vat sportjournalist Hans Vandeweghe het huidige Belgische denken in zijn column in De Morgen samen.

Zware kost

De Pro League is sinds 2009 zware kost door het invoeren van een nieuwe competitieopzet (zie kader links). In totaal veertig duels voor de topzes. De laatste tien daarvan zijn door de tegenstand, de druk en de korte hersteltijd (tijdens de play offs zijn er veel doordeweekse wedstrijden) het pittigst.

'Maar ook tijdens de reguliere competitie moet je presteren, want het is voor veel clubs van enorm belang om bij de eerste zes te geraken, zodat ze in play offs 1 komen,' vertelt Mario Been, oud-trainer van RacingGenk. Dan kan het gek lopen. Het bescheiden Genk won de playoffs in 2011 en onder Been werd twee jaar later wederom lang om de titel meegedaan. 'Dit seizoen vallen ze erbuiten en dan krijg je als club een knauw. Voor play off 2 is veel minder belangstelling.'

Dat is een weeffout die van Ivan De Witte best hersteld mag worden, zolang er maar niet getornd wordt aan play off 1, want dat 'is een onmiskenbaar succes'. De Witte (thans voorzitter van AA Gent, voorheen van de Jupiler Pro League) is de bedenker van het systeem. 'Er moest iets gebeuren, want het Belgische voetbal lag op zijn gat. Er waren te veel zinloze wedstrijden van te laag niveau om het voetbal competitief en interessant te houden voor de media.'

Italië: weinig spanning, maar nog geen titel

In Italië is de spanning er allang af in de competitie. Toch slaagde Juventus er zondag nog niet in om kampioen te worden. De koploper van de Serie A verloor met 2-1 bij Torino. Pirlo zette Juventus na ruim een half uur nog wel op voorsprong uit een vrije trap, Damian maakte gelijk, Quagliarella zorgde na een klein uur spelen voor de 2-1. Nummer 2 Lazio Roma speelde thuis met 1-1 gelijk tegen Chievo Verona. Klose scoorde voor de Romeinen, Paloschi tekende een kwartier voor tijd voor de gelijkmaker. Met nog zes duels te gaan is het gat tussen Juve en Lazio 14 punten. AS Roma, dat zaterdag met 2-1 verloor van Internazionale, staat derde. één punt achter Lazio.

Beeld Guus Dubbelman

Niet helemaal eerlijk

Zijn geesteskind overlegt uitstekende rapportcijfers. De bezettingsgraad in de stadions is fors toegenomen, de tv-gelden zijn in stappen vervijfvoudigd en de kranten kunnen door de voortdurende spanningsmomenten bijna dagelijks uitpakken met forse sportbijlages, terwijl ook de weerbaarheid van de spelers lijkt verhoogd. 'Die vallen niet snel meer om', meent De Witte die op de hoofdtribune van het nieuwe stadion van zijn AA Gent almaar meer scouts van buitenlandse clubs telt.

Toch zijn er genoeg tegenstanders. En niet alleen bij de clubs uit play off2. Been: 'Je kunt in een maand tijd een geweldig seizoen vergooien. Dat voelt niet helemaal eerlijk.'

Zelfs in en rond het Vandenstock-stadion wordt dat niet ontkend. Anderlecht-supporter Wil Jacobs, paarse broek, glas bier in de hand: 'Wielrennen is ook niet helemaal zuiver, maar wat geeft dat als het spektakel oplevert? Doen we hier niet zo moeilijk over. In jullie competitie is het al klaar met de pret, is het niet? Dan liever zoals hier.'

Winnaarsformule

De Witte: 'Voetbal is opgeschoven van gezelschapsspel naar een business die slechts overleeft bij de belangstelling van media en publiek. En iedereen weet vooraf de regels, dus wat is er niet eerlijk aan?'

Anderlecht lijkt een winnaarsformule te hebben ontwikkeld. Het ging tijdens de korte winterstop naar La Manga. Niet om uit te rusten, maar om tweemaal daags te trainen. Het leek daarna wat gas terug te nemen om te kunnen pieken in het voorjaar, juist nu koploper Club Brugge, dat tijdens de play offs nog Europees voetbal speelde, dodelijk vermoeid lijkt.

Portugal: volop strijd

In Portugal heeft Benfica de strijd om de titel niet in het slot kunnen gooien. Voor het eerst in 93thuiswedstrijden lukte het de ploeg uit Lissabon niet om te scoren. De topper tegen FC Porto eindigde in 0-0. Door dit resultaat blijft Benfica vier speelroenden voor het einde koploper met drie punten voorsprong op Porto. Na afloop sloeg de vlam toch nog in de pan toen de coaches Jorge Jesus (Benfica) en Julen Lopetegui (FC Porto) elkaar dreigden aan te vliegen. De twee werden door hun assistenten bij elkaar weggehouden.

Zagevent

Club-coach Michel Preud'homme beklaagt zich er openlijk over, maar wordt door menigeen weggezet als een 'zagevent', een echte zeurpiet.

Deschacht, die kort na Anderlecht - Kortrijk nog okselfris oogt: 'Voetbal is niet mijn hobby, maar mijn werk en mijn leven. Daarom juich ik zo uitbundig. Ik verzorg mezelf uitstekend, ben nooit geblesseerd of moe. Is dat bijzonder, dan? We moeten niet doen alsof we wekelijks de marathon moeten lopen.'

De play offs halen het beste in het clubicoon naar boven. 'Heerlijk. Hier word je een kerel van.'

De Belgische competitie

Op Wikipedia zijn er 554woorden nodig om de competitieopzet van de Belgische Jupiler Pro League uit te leggen. In het kort: de topzes speelt na de reguliere competitie een mini-competitie tegen elkaar (uit en thuis) tijdens de zogeheten play off 1. De punten uit de reguliere competitie worden gehalveerd en naar boven afgerond.

De overige clubs spelen play off 2. Dat zijn twee poules van vier clubs die met nul punten beginnen en waarvan de winnaars tegen elkaar spelen. De winnaar daarvan speelt tegen de nummer vijf van play off 1 om het resterende ticket voor de voorronde Europa League. De twee staartploegen spelen een best of five om een plek in een promotie/degradatiepoule met de beste drie ploegen uit de Tweede Klasse. Dit model zal nog zeker tot 2017 van kracht zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden