IMF waarschuwt voor olympische hype

Amsterdam Landen als Nederland nemen een groot financieel risico met het organiseren van mega-evenementen als de Olympische Spelen en het WK voetbal....

Van onze verslaggever Mark van Driel

Volgens het onderzoek worden de financiële risico’s van mega-evenementen door organiserende landen structureel onderschat. Vooral voor de Olympische Spelen lopen de kostenoverschrijdingen op tot een veelvoud. Belanghebbenden zouden cijfers met opzet te rooskleurig voorstellen.

Nederland hoopt in 2018 met België het WK voetbal te organiseren en in 2028 de Olympische Spelen.

Volgens het IMF hebben de Spelen van Barcelona (1992) de Spaanse overheid 4,5 miljard euro gekost. In Athene (2004) bedroegen de overheidsinvesteringen 7,4 miljard, in Peking (2008) 29,6 miljard. De Winterspelen van Nagano (1998) leverden een schuld van 8,1 miljard euro op. Vooral de kosten van de infrastructuur werden telkens weer schromelijk onderschat.

Voor de Zomerspelen van Londen (2012) en de Winterspelen van Sotsji (2014) zijn de begrotingen al met vele miljarden aangepast. Londen is van 2,9 miljard euro gestegen naar 14 miljard, de Russische stad van 8,9 naar 24,5 miljard. De IMF-studie citeert een opmerking van de Britse minister van Olympische Zaken Tessa Jowell: ‘Zouden we ons hebben gemeld voor de organisatie van de Spelen als we toen hadden geweten wat we nu weten? Waarschijnlijk niet.’

Voor de Spelen van 2028 in Nederland wordt uitgegaan van een voorlopige begroting van 4,7 miljard euro. Daarvan zou 3,5 miljard voor rekening van de overheid komen.

Uit de schaarse onafhankelijke studies naar de economische impact van de mega-evenementen (de meeste zijn partijdig volgens het IMF) blijkt dat het organiseren nauwelijks economisch voordeel oplevert. Er wordt weinig blijvende werkgelegenheid gecreëerd en de veelal voorspelde groei van het toerisme blijft uit.

Volgens het IMF blijkt uit onderzoek dat mensen zich al na een paar jaar nauwelijks herinneren welke stad de Spelen heeft georganiseerd. Het organiseren van het WK voetbal ‘levert weinig tot geen inkomsten of werkgelegenheid op voor het gastland’, aldus het IMF.

De opbrengsten van de mega-evenementen komen vooral ten goede aan de sportfederaties, niet aan de overheden. De Zomerspelen genereren gemiddeld tussen 2,9 en 3,7 miljard euro, meent het IMF. De Winterspelen zitten op ongeveer de helft daarvan.

Volgens de studie is het vooral voor landen met een schaarste aan grond en een hoog ontwikkelde economie, zoals Nederland, financieel riskant om mega-evenementen te organiseren. Door de dure grond zijn de bouwkosten van de stadions en de infrastructuur moeilijk te beheersen.

Daarnaast bestaat het risico dat sportlocaties na de Spelen weinig worden gebruikt. In Peking en Sydney gebeurt dat bijvoorbeeld met de kostbare olympische stadions.

Het IMF ziet slechts een belangrijk voordeel van het organiseren van de mega-evenementen: het kan een land versneld tot ontwikkeling brengen doordat verhoudingsgewijs snel moderne infrastructuur en communicatiemiddelen worden aangelegd. Ook is het een signaal aan de wereld dat een land een rol wil spelen op het internationale podium, bijvoorbeeld door de economie open te stellen.

Deze factoren spelen bijvoorbeeld een rol in landen als China (Zomerspelen 2008), Zuid-Afrika (WK voetbal 2010), Brazilië (WK voetbal 2014 en Zomerspelen 2016). In het verleden is dat ook van belang geweest bij de Zomerspelen van Barcelona (1992) en Seoul (1988).

‘Voor zulke landen is het organiseren van een mega-evenement een duidelijke indicatie dat het land een overtuigd lid wil zijn van de internationale gemeenschap. De voordelen hiervan kunnen groter zijn dan de onwaarschijnlijk hoge kosten voor het gastland’, aldus het IMF.

Zonder de Nederlandse kandidatuur voor het WK voetbal en de Zomerspelen te noemen, bevat het rapport een duidelijke waarschuwing. In ontwikkelde landen waar grond schaars is en de arbeidmarkt krap, kan de organisatie van een mega-evenement leiden tot inflatie, druk op de arbeidmarkt en verkeerd gebruik van grond.

‘Neem afstand van de olympische hype’ is het advies van de IMF-onderzoekers aan landen met olympische ambities. En: ‘Kijk nog eens lang, hard en sober naar de lange termijndoelstellingen van de regio.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden