'Ik wil de jeugd juist inspireren, niet imponeren'

Trinko Keen..

AMSTERDAM Enkele dagen voor de Europese Top 12 tafeltennis heeft Trinko Keen zijn rol als coach van titelverdediger Li Jiao nauwkeurig omschreven. ‘Ik probeer me in te leven in het gevecht dat Jiao levert achter de tafel. Ik werk graag met zelfstandige spelers. Jiao weet wat ze wil. Ze heeft ruimte nodig, dat herken ik bij mezelf. Het is de kunst haar op subtiele wijze bij te sturen. Jiao moet denken: dit antwoord zocht ik.’

Het antwoord in de Wachter Castello in Düsseldorf was pijnlijk eenvoudig. ‘Jiao heeft een nieuwe uitdaging nodig’, vertelt Keen, een dag nadat de nummer 1 van Nederland in de kwartfinale is uitgeschakeld door de Oostenrijkse Liu Jia. Onbewust was de verzadiging ingetreden bij de tweevoudige winnares van de Top 12, die vorig jaar ook al afstand had gedaan van haar Europese titel.

Blijmoedig analyseert de 37-jarige Keen de zegeningen van een nederlaag. ‘Jiao vond die uitdaging al in haar partij tegen Liu Jia, de enige speelster in Europa van wie ze nog nooit heeft gewonnen. Jiao zat niet lekker in haar vel, stond met 3-1 in games achter en kwam toch terug tot 3-3. Op 10-9 in de zevende game kreeg Jiao zelfs een matchpoint en ze dacht het punt al te hebben gemaakt.

‘Bij winst had Jiao opnieuw uitzicht gehad op de titel. Nu resteert de wetenschap dat ze een nieuwe start moet maken. Daarmee was Jiao al meteen na de wedstrijd bezig. Daarom zie ik het niet zo somber in. De scherpte moet terug, Maar het is juist haar kracht dat ze ook op 36-jarige leeftijd bereid is om haar spel te moderniseren.’

Die kracht heeft Keen als speler allang niet meer. Bij de EK in St.-Petersburg beëindigde hij aan de zijde van oud-wereldkampioen Werner Schlager zijn internationale carrière met een zilveren medaille in het dubbelspel. Na dit seizoen stopt Keen ook bij zijn Duitse club Werder Bremen. ‘Ik zie het spelen meer als een hobby dan als een beroep. Nu probeer ik een club te vinden die bij dat gevoel past.’

DTK uit Klazienaveen zou met Keen graag voor de landstitel willen spelen. Maar coach Jan Vlieg moet een hereniging met zijn voormalige pupil voorlopig uit zijn hoofd zetten. Keen: ‘De Duitse Bundesliga en de Nederlandse competitie zijn twee verschillende werelden. Mentaal zie ik me nog niet op zaterdagmiddag in Hattem een balletje slaan.’

Keen wist het al langer. ‘Diep van binnen ben ik een bestuurder.’ Die bestuurder maakte zich tijdens de Europese Top 12 zorgen over de enorme kloof tussen Europa en China. ‘Bij de vrouwen stonden vier Chinese speelsters in de halve finales. Tweede garnituur Chinezen klinkt misschien te negatief. Maar het zijn wel speelsters uit de B- of C-selectie in China die nu het Europese tafeltennis domineren.’

Keen constateerde in Düsseldorf tevens een stagnatie bij de mannen, want de 42-jarige Jörgen Persson handhaaft zich nog moeiteloos aan de top. ‘Ik heb bij Plüderhausen nog met Persson gespeeld. Met zijn fitheid en een fantastische techniek is Jörgen een uitzondering. Maar ook bij de mannen kan het Europese tafeltennis een frisse impuls gebruiken.’

Keen prijst het initiatief van zijn Oostenrijkse dubbelspelpartner Schlager. ‘Hij laat voor 43 miljoen euro in Wenen een Europees trainingscentrum bouwen. Je kunt lokaal de faciliteiten verbeteren, maar kleine landen zullen problemen houden om topspelers op te leiden. In Wenen worden straks de krachten gebundeld om beter te kunnen concurreren met China.’

Als voorzitter van de atletencommissie van sportkoepel NOC*NSF evalueert Keen de verscherpte normen en limieten voor deelname aan de Spelen van Peking, waarvan hij zelf het slachtoffer werd. Tennisser Robin Haase en badmintonster Yao Jie moesten eveneens thuisblijven, hoewel ze zich volgens de normen van hun internationale federaties hadden gekwalificeerd voor de Spelen.

Toch begrijpt Keen waarom de drie bonden hun protestzaken tegen NOC*NSF hebben verloren. ‘Nu is de tijd om te praten over de normen en limieten voor de Spelen van Londen. De discussie over uitzending naar Peking had vier jaar eerder moeten worden gevoerd. Je kunt halverwege de wedstrijd niet plotseling de spelregels veranderen. Ook de badmintonbond heeft het convenant met NOC*NSF getekend. Dan accepteer je het risico dat iemand van het niveau Yao Jie niet meedoet.’

Ook in de strijd tegen doping laat Keen namens de atletencommissie een genuanceerd geluid horen. Keen: ‘We kunnen de whereabouts voor atleten belachelijk vinden, maar we moeten in de pas lopen bij de mondiale regelgeving. Niemand wil een maatschappij, waarin de camera’s 24 uur op je gericht zijn. Maar juist omdat wielrenners ook op Kerstavond kunnen worden gecontroleerd, zijn er zo veel dopinggebruikers gepakt.

‘Ik pleit voor een sociologische discussie om de balans te vinden. Je moet in de strijd tegen doping ook de juiste gradatie aanbrengen. Hoeveel wereldkampioenen tafeltennis zijn op doping betrapt? En hoeveel winnaars van de Tour de France? Dat moet gevolgen hebben voor het beleid.

‘We vroegen de atletencommissie van het IOC om een standpunt. Dan krijg je de standaardantwoorden: we zijn tegen doping en voor een harde aanpak. Over ethiek wordt niet gesproken.’

Keen zou ook graag het conservatieve bolwerk van de internationale tafeltennisfederatie (ITTF) willen hervormen. ‘Om meer begrip te kweken tussen spelers en bestuurders.’ En met zijn stichting organiseerde hij vorige maand in Rotterdam bij de Europese Top 10 voor jeugdspelers zijn ‘rondje om de tafel’ om kinderen te winnen voor het tafeltennis.

Maar is de jeugd nog wel bereid zes uur per dag achter de tafel te staan om de top te bereiken? Keen ziet ook op Papendal dat de drang om het beste uit jezelf te halen niet vanzelfsprekend is. ‘Ik dacht vroeger dat ik goed met mijn sport bezig was, tot ik in Charleroi met de Kroaat Primorac mocht trainen.

‘Als ik één bal minder goed terugspeelde, kreeg ik hem om mijn oren. Ik doe dat nu met de Nederlandse talenten. Ze staan bij mij voortdurend onder druk. Niet om die jongens te imponeren, maar juist om ze te inspireren. Elke rally zo intens mogelijk spelen, dat moet hun referentiekader zijn.’

Keen werd in die visie bevestigd, toen hij onlangs een concert van gitarist Harry Sacksioni bezocht. ‘Mensen vroegen hem hoe hij zijn drive had behouden. Hij antwoordde: ik zocht van jongs-af-aan dingen die ik eigenlijk niet kon. Zo dwong ik mezelf om me te blijven verbeteren. Dat deed ik ook. De beste zijn in Nederland was niet goed genoeg. Ik probeerde telkens mijn grenzen te verleggen.’

Het leidde tot een monomaan bestaan in gehuchten als het Duitse Jülich, waar Keen niet de moeite nam om zijn kamer in te richten. ‘Ik deed niet eens een poging om me daar thuis te voelen. In Charleroi sliep ik in een soort betonnen bunker. Gezelligheid telde niet. Ik leefde in de trainingszaal.’

Trinko en zijn zus Gerdie Keen realiseerden de droom van hun veel te vroeg overleden vader Bertus. ‘Hij was een pionier die het internationale toptennis niet kende’, zegt Trinko. ‘Maar zijn nieuwsgierigheid is me altijd bijgebleven. Het was vroeger gebruikelijk dat je alleen blokte met je backhand, Bertus wilde al dat ik met meer topspin speelde.

‘Hij stippelde voor mij de weg uit naar de wereldtop. Ik ben in dat proces blijven hangen, want ik ben geen Europees of wereldkampioen geworden. Maar ik schurkte zeker op het EK in ’98, waar ik alleen van Samsonov verloor, wel tegen dat niveau aan. Bertus heeft het helaas niet mogen meemaken.’

Sinds hij vorig jaar vader werd van een zoon, komen de beelden van Bertus vaker terug. ‘Ik draag de nagedachtenis aan mijn vader altijd bij me. Ik realiseer me nu dat we elkaar nooit als gelijkwaardige mensen hebben leren kennen.

‘Als vader en zoon botsten we uiteraard. Hij droeg aan, ik voerde uit. Ik heb mijn zoon naar Bertus vernoemd. Nu schuift hij nog op zijn kontje door de kamer. Ooit zal onze relatie confronterend zijn. Het lijkt me pijnlijk als je je zwakke kanten in je zoon terugziet. Dan zal ik misschien net zo streng reageren als Bertus vroeger.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden