‘Ik weet tot hoever ik kan gaan’

Wie op YouTube zoekt naar willekeurige beelden van Nigel de Jong, wordt haast automatisch meegenomen naar zijn onbeheerste charge tegen Xabi Alonso in de WK-finale tegen Spanje. De beelden worden ondersteund door de muziek van Carl Douglas, die zingt over Kung Fu fighting.

Grote kans dat de 25-jarige international ze overslaat, die beelden. Net als de columns waarin hij wordt weggezet als Karate Kid. Als er iets is dat je de controlerende middenvelder van Oranje niet hoeft uit te leggen, dan is het wel dat zijn manier van voetballen weerstand oproept.

Zijn trap tegen de borst van Alonso, het klapstuk van de ontspoorde WK-finale, eindigde zondag op de derde plaats in het programma ‘50 Most shocking moments of the World Cup’, dat BBC 3 uitzond. De eerste plaats was voor het niet toegekende doelpunt van Frank Lampard tegen Duitsland. Tweede werd Luis Suarez met zijn handsbal tegen Ghana, gevolgd door zijn euforische reactie na de gemiste strafschop van Asamoah Gyan.

Gesloten boek

Nu de kwalificatiecampagne voor het EK van 2012 is begonnen, heeft De Jong besloten dat het WK ‘een gesloten boek’ moet zijn. ‘Uiteindelijk hebben mensen er toch wel een mening over’, zegt hij. Dat had hij goed ingeschat. Zij die zich schaamden voor het vergrijp dat slechts met geel werd bestraft, terwijl rood op z’n plaats was, diepten eerdere tackles uit zijn carrière op om hem te veroordelen.

Tegenstanders van De Jong zien liever Rafael van der Vaart op zijn positie, omdat hij meer voetbal in de ploeg brengt. Maar de nieuwe aankoop van de Spurs speelde als invaller ondermaats in de halve finale tegen Uruguay, toen De Jong geschorst was. En in de finale tegen Spanje, toen hij De Jong in de 99ste minuut verving, hief Van der Vaart buitenspel op, waarna Iniesta toesloeg.

Lachen

De Jong kan wel lachen om mensen die beweren dat hij toen had moeten blijven staan, omdat het doelpunt dan waarschijnlijk niet was gevallen. ‘Het is allemaal zo dubbel.’ Met dezelfde gevoelens neemt hij de kritiek op zijn eigen spel tot zich.

Zet een rijtje recente ‘slachtoffers’ zoals de Amerikaan Holden, de Deen Jørgensen, de Japanner Nagatomo en de Italiaan Palombo achter elkaar, en het is makkelijk De Jong te veroordelen. Opvallend is wel dat hij tot zijn transfer naar Manchester City slechts twee keer geel kreeg in Oranje, terwijl hij in de laatste negentien interlands tien gele kaarten verzamelde.

‘In Engeland heb ik nooit rood gehad. Ik weet namelijk wel tot hoe ver ik kan gaan. Ik heb in mijn carrière misschien één of twee keer een rode kaart gehad. De laatste keer was vier of vijf jaar geleden bij HSV.’

Staccato

Als De Jong praat over zijn stijl van spelen, bedient hij zich van korte, staccato zinnetjes. ‘Soms krijg je een tik, soms deel je die tik uit.’ Of hij heeft het over grenzen opzoeken, maar niet overschrijden. Risico’s nemen, zonder iemand te willen blesseren. Geen been terugtrekken.

Zijn voorbeelden zijn Roy Keane, Patrick Vieira, Edgar Davids en Claude Makelele, spelers die altijd hebben uitgeblonken in het bewaken van het middenveld en ook wel eens een onsmakelijke overtreding maakten. Vieira, tevens zijn ploeggenoot bij Manchester City, hield De Jong voor dat hij zich nog wat beter moet beheersen in sommige situaties.

‘Nigel zal het moeten afleren’, zei Van Marwijk na het oefenduel tegen Amerika waarin Holden een kuitbeenbreuk opliep. ‘Zoiets kan ons het WK kosten.’ Dat besefte De Jong zelf ook. ‘Vandaag was het gewoon over de grens en daar moet ik lering uit trekken. Dit kan niet op een WK en het zal me daar ook niet gebeuren. Al weet je dat natuurlijk nooit honderd procent zeker.’ Het is een uitspraak die in retrospectief een bizar tintje heeft gekregen.

Het was zoals het was

Toch laat De Jong zich niet verleiden tot een terugblik op zijn meest gememoreerde charge, die tegen Alonso. ‘Als ik iets zeg over dat moment, help ik weer andere reacties de wereld in, en dat wil ik niet. Of ik nu zeg of het wel of niet gemeend was – uiteindelijk hebben mensen er toch een mening over. Het was zoals het was. Mijn mening erover is voor mij op dit moment niet meer relevant.’

Hoewel hij een sterk WK speelde aan de zijde van Mark van Bommel, en dat tandem behoorde tot een van de constante factoren in het elftal, is er nu vooral oog voor de slechts met een gele kaart bestrafte trap. Van Bommel nam het nog voor hem op en probeerde uit te leggen dat, hoewel het moment er ongelukkig uitzag, er geen sprake van opzet geweest kon zijn.

Rood

Maar scheidsrechter Webb, die liefst veertien gele én een rode kaart (voor Heitinga) trok in het harde finaleduel, zei recentelijk dat hij alleen De Jong rood had gegeven als hij de tijd had kunnen terugdraaien. Wat hij daarvan vond? ‘Ik begrijp dat je graag een mening van mij wilt horen, maar voor mij is het een gesloten boek. Dat hij dat zegt, is zijn goed recht.’

Dat Oranje door het ruwe spel imagoverlies leed, laat hem onverschillig. ‘Iedereen weet onderhand wel hoe Nederland voetbalt, al komt de vraag over ons spel steeds terug. Als ik eerlijk ben, interesseert dat me niet. Iedereen weet dat ik de grens opzoek en er af en toe overheen ga. Dat is waar ik voor sta. Maar uiteindelijk weet ik altijd wat ik doe.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden