‘Ik probeerde te bewegen en dacht: fok, dit is niet goed’

In de derde etappe van de Volvo Ocean Race werd Gerd Jan Poortman over het dek geslingerd. De voordekker gunt zich geen tijd om te herstellen....

Van onze verslaggever Mark Misérus

De foto’s zijn gruwelijk en lijken gemaakt in de operatiekamer van een ziekenhuis. Het is alsof het slachtoffer van een roofoverval is binnengebracht. Onder het rechteroog van de jongeman die meewarig de camera in staart, trekt een grote rode schaafwond de aandacht. Het gelaat is met bloedige vegen besmeurd.

Moeizaam, maar monter beweegt Gerd Jan Poortman zich enkele weken later door het flatje van zijn zus in Breda. Een eigen huis heeft hij niet, want de profzeiler brengt het grootste deel van zijn tijd op zee door. Maar nu dus even niet. Hij herstelt van zijn verwondingen, die hij heeft opgelopen in de Volvo Ocean Race.

De teleurstelling is van zijn gezicht te scheppen. Hij reageert geprikkeld op de vraag of het erger had gekund. ‘Het kan altijd erger. Voor hetzelfde geld breek ik mijn rug en heb ik een dwarslaesie of een interne bloeding. Dan moet ik per helikopter van de boot af.’

Maar het had ook minder gekund en voor een ‘als-verhaal’ koopt hij niets. Hij is er niet goed van afgekomen. Hij zit tandenknarsend thuis en niet op de boot.

We moeten er geen drama van maken, zegt hij. Maar de frustraties knagen. ‘Alle lange etappes zijn voorbij als ik weer aan boord mag. Ik doe mee aan een vaartocht rond de wereld, maar ik mis een groot deel van de wedstrijd. En hoe mooi de race ook wordt, die schade haal ik nooit meer in.’

Het gebeurt in de derde etappe. De ABN Amro II heeft net de baai bij Australië verlaten en vaart richting Tasmanië. Door de straffe wind rollen de toch al onstuimige, korte golven uit de Zuidelijke Oceaan nog enthousiaster binnen. De opleidingsboot van de bank wordt over de ene golf gelanceerd en duikt met de neus onder de volgende. Daardoor slaan grote hoeveelheden water over het dek.

Voordekker Poortman wil de opgelopen schade controleren. Het is zijn taak. Omdat de boot uit het roer is gelopen, vermoedt hij dat enkele paaltjes zijn verbogen. Hij schuift, om risico’s te vermijden, op zijn knieën naar voren. Naar de ‘rode zone’, zoals hij zijn territorium, het gevaarlijkste gedeelte van de boot, noemt.

‘Ik dacht dat het kon’, kijkt hij terug. Het blijkt een verkeerde keus. Een enorme golf grijpt Poortman en smijt hem naar het achterdek. Hij stoot zijn hoofd en een van de zijzwaarden komt tussen zijn benen. ‘Ik probeerde te bewegen en dacht: fok, dit is niet goed.’

De Franse schipper Josse merkt als eerste het gehavende bemanningslid op. De medici George en Simon dragen hem naar beneden, naar zijn bunk. Poortman moet er dagen het bed houden en wordt op gezette tijden gewekt. ‘Gelukkig was het een korte etappe. Na vijf dagen waren we weer aan wal.’

In Wellington wordt geconstateerd dat zijn staartbeen is verschoven en een hoekje is afgebroken van zijn ruggenwervel. Hij weet dat hij niet hoeft te hopen dat hij de volgende etappe naar Rio de Janeiro kan meemaken. Twee dagen hersteltijd is te weinig.

Na bemiddeling van sportarts Peter Vergouwen (‘die man heeft echt stad en land afgebeld voor een professor die me kon helpen’) is Poortman aan de beterende hand. Al moet hij tijdens het gesprek meerdere keren gaan verzitten.

Op zijn laptop zijn de boten in een felle strijd verwikkeld. Poortman (29) volgt de verrichtingen van zijn team minutieus. Het lijkt zelfkastijding, die wordt ingegeven door nieuwsgierigheid.

Hij zoomt in en uit op de wereldkaart. ‘De jongens zijn nu op de Zuidelijke Oceaan. Dat is het gevaarlijkste stuk water ter wereld. Als voordekker ben je daar onwijs belangrijk. Het team mist mij en ik mis de jongens. Dat is moeilijk.’

Hij wil zijn rol niet belangrijker maken dan hij is. Maar hij kent zijn atletische kwaliteiten en kan buigen op een lange loopbaan op het water. En als voordekker heeft hij de meest risicovolle taak. Als er iets loos is met de zeilen, moet hij de mast in. ‘Je krijgt de klappen daar het makkelijkst.’

Vandaag vliegt hij naar Rio de Janeiro. Zijn lichaam is nog niet hersteld, maar dat deert hem niet. Hij heeft al te veel gemist van de wereldreis waarmee hij zich zo nauw verbonden voelt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden