REPORTAGE

'Ik pleit voor positief coachen, dat is mijn grondhouding'

Na de succesvolle Spelen in Sotsji trok schaatscoach Kemkers zich tijdelijk terug uit de sport. Hij mist het niet, bleek in Hoorn.

Gerard Kemkers.Beeld ANP

Al zes maanden verkeert hij in de heerlijke anonimiteit. Gerard Kemkers, een gelouterde schaatscoach met een ongelooflijk gevulde prijzenkast, zou het best zo willen houden. Tijdens zijn sabbatical heeft hij een nieuw huis gebouwd, zijn kinderen als een 'echte vader' naar school gebracht en met spreekbeurten allerlei soorten toehoorders opgepept.

Deze avond staat hij, de gewezen trainer van de opgeheven schaatsploeg TVM, plotseling tegenover een gehoor van honderd enthousiaste schaatstrainers. 'Dat doe ik normaal nooit. Ik deed zulke dingen hooguit voor mijn schaatsers.'

Kemkers is op uitnodiging van de manager van zijn ex-pupil Jan Blokhuijsen naar Hoorn gekomen. De kantine van kunstijsbaan De Westfries puilt uit. De aangekondigde spreker is een grote naam, iemand van wie velen alles willen weten.

'Had ik maar meer tijd, dan zou ik heel wat dieper op de materie kunnen ingaan', is zijn verzuchting als hij begint aan een voordracht van 35 minuten. Hij doet het graag, zegt-ie. Zoals het hele leven hem nu bevalt. 'Ik heb veel tijd voor mijn gezin en ik ga het land in om te spreken. Het is echt een fijne tijd. Mijn huis is klaar, de Harley Davidson staat voor in de schuur geparkeerd. Ik mis het schaatsen nog niet. Ik denk dat het nu de juiste keuze is.'

Gezin

Er is veel aan hem getrokken de afgelopen tijd, zeker toen in april bleek dat er geen doorstart mogelijk was van de TVM-schaatsploeg. Hij heeft alles 'afgehouden', zegt hij. 'Buitenlandse bonden hebben me gebeld. Vijf in totaal. Ik heb ze verwezen naar mijn zaakwaarnemer. Met vier aanbiedingen was het snel klaar, over eentje is langer beraadslaagd. Er is dan een manier: vraag echt heel veel geld. Als ze dan toch willen, kun je tickets voor je vrouw en kinderen bedingen. Zo kun je elkaar vaak zien. Ik was bij TVM 235 nachten per jaar van huis. Leefde in hotels. Ik wilde meer thuis zijn, bij het gezin.'

Hij hield domicilie in Drenthe, in Peize, waar hij een nieuw huis liet bouwen. De momenten dat hij op afstand meedacht met de aannemer en de architect waren prettige onderbrekingen in een veeleisend laatste seizoen, waarin hij Sven Kramer en Ireen Wüst olympisch goud zag winnen in Sotsji en Koen Verweij zag stranden op vierduizendste van de zege op de 1.500 meter.

Het seizoen van Sotsji 2014 noemt hij 'misschien wel mijn mooiste jaar bij TVM'. 'We hadden een ploeg met balans. Er waren lessen getrokken uit het verleden. Dit team was een team.'

Sven Kramer wordt aangemoedigd door Gerard Kemkers.Beeld anp

Voorbereiding

Kemkers vertelt zijn gehoor over zijn jaarplan, dat hij op onleesbare grootte op een scherm toont. De zomer is training, de winter is 'racing'. 'In dat opzicht is schaatsen uniek in de wereld van de topsport. Er zijn weinig sporten waar je je zo lang, zes maanden, kunt voorbereiden op het wedstrijdseizoen. En toch klagen we nog.'

Hij praat nog als trainer, niet als iemand die afstand aan het nemen is. Soms spreekt hij in de onvoltooid tegenwoordige tijd over TVM. Alsof hij er nog werkt.

Het vak coach benadert hij het liefst als leraar: Kemkers wil sporters iets leren. Het vak is hem lief, maar hij heeft, zo betoogt hij, flinke concessies moeten doen aan zijn positieve natuur. 'Coachen is in zichzelf een negatief vak. Wij coaches kijken altijd naar de fouten. De schaatser die de baan rondrijdt verwacht van ons dat we hem wijzen op zijn fouten. Wij zijn getraind op het bespeuren van fouten.'

Kemkers laat een foto zien van Sven Kramer, negentienvoudig wereldkampioen. 'Als ik jullie vraag om hem op de schaal van 100 te beoordelen, dan zeggen jullie: 95. Zo goed is hij. Maar bijna 100 procent van de tijd heb ik aan die 5 ontbrekende procenten van Sven besteed. Dat is normaal, maar het stuit me tegen de borst. We zijn aldoor bezig met de dingen die fout gaan. Ik pleit voor positief coachen, dat is mijn grondhouding.'

Zijn sabbatical had op 1 oktober ten einde moeten komen. Hij zou dan weer aan de slag gaan, ergens in de sportwereld, eventueel in het schaatsen. 'Maar ik heb dat einde een beetje opgeschoven. Deze maand gaan we eerst met de kinderen naar de Verenigde Staten. We gaan in Milwaukee kijken, waar ik jarenlang heb gewoond. Ik kan me daar geweldig op verheugen.'

De ideale coach volgens Kemkers

1 zoekt nieuwe informatie, blijft niet steken in wat hij heeft gedaan, durft zich te ontwikkelen.

2 is motivator en inspirator, laat zijn passie voor schaatsen en coachen zien, geeft het goede voorbeeld.

3 communiceert effectief, luistert goed, legt helder uit en vernedert anderen niet.

4 heeft een positieve grondhouding, acht plezier van groot belang en noemt een probleem altijd een uitdaging.

5 hanteert variatie als sleutel in zijn werk, monotonie is dodelijk, zijn training is afwisselend.

6 maakt onderscheid tussen doel en middel en werkt ook aan de ontwikkeling van de mens achter de sporter.

7 is een kameleon, stelt zichzelf niet centraal, vindt een manier om iedereen te bereiken.

8 is zich bewust van zijn maatschappelijke positie, weet dat via de sport veel te bewerkstelligen is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden