'Ik ben een volwassen jongeman, vind ik zelf'

Hij heeft genoeg talentvolle voetballers zien wegvallen omdat ze het straatleven niet konden laten. Zelf kwam Memphis Depay (20) op tijd tot inkeer. Nu is hij een van de beste voetballers in de eredivisie.

Memphis Depay: 'We gaan dit jaar kampioen worden en dan zien we wel weer.' Beeld Guus Dubbelman

Een van zijn metaforen is treffend: het leven als een boot vol vrienden, liftend op zijn succes. Memphis Depay praat ingetogen, rustig en beslist. 'Ik heb jongens gezien die van de boot zijn gegaan. De boot wordt steeds lichter, de cirkel wordt kleiner. Ik ben een degelijke gozer, die vrienden meeneemt uit eten. Als blijkt dat ze dat niet meer waarderen, is het op een gegeven moment klaar. Dan ga je van de boot.

'Het is druk geweest op de boot. Als je eenzaam bent, ben je sneller geneigd mensen toe te laten. Nu is het rustig op de boot. Hij vaart supersnel en stuurt licht.'

Memphis Depay. Memphis bij voorkeur, de achternaam van zijn vader gebruikt hij liever niet. Een aardige jongen. Stil van binnen, expressief van de buitenkant, dol op uiterlijk vertoon. Zelfverzekerd in het veld, kwetsbaar daarbuiten. Hij spreekt openhartig tijdens een interview in tweeën. Eerst op trainingscomplex De Herdgang. Daarna is de onthulling van een foto in het stadion van PSV, met drie WK-gangers: Wijnaldum, Arias en hijzelf.

Memphis leest het bijschrift hardop: dat hij op zijn 17de debuteerde in het eerste elftal. 'Te laat. Ik was allang ready', concludeert hij. Technisch directeur Marcel Brands, met een grap: 'Man, je bent nu nog niet ready.'

Hij is verguld met foto's van het WK, gekregen van de fotograaf van de Volkskrant. Een en al spieren. Zijn getatoeëerde bast. Actiefoto's van een schitterend toernooi. Na zijn doelpunt tegen Australië zit hij op de knieën. Hij wijst naar de hemel. 'Dat was een bijzondere dag. Scoren op een WK en beslissend zijn, dat zal ik nooit vergeten.

'Ik wijs naar boven vanwege mijn opa. Ik weet dat er iets is boven, zo ben ik opgevoed. Ik denk dat er iemand is die mij in het leven heeft geroepen met een bepaald doel. Wat mijn pad zal zijn, weet ik niet, maar met wat ik nu al meemaak, ben ik dankbaar.

'Bij Oranje, tijdens het WK in Brazilië, heb ik mijn hoogste niveau gehaald. Op de trainingen en in de wedstrijden. Dat niveau, dat moet ik nu weer verbeteren. Ik ben tevreden met hoe het gaat, maar het kan vele malen beter. En als ik weet dat het erin zit, komt het eruit. Mijn medespelers, mijn management en ikzelf hebben daar vertrouwen in.'

Memphis Depay in oktober na zijn Europa League-doelpunt tegen Panathinaikos. Beeld Guus Dubbelman

Dat is de voetballer Memphis. Ongecompliceerd. Ogenschijnlijk nonchalant. Buiten het veld is hij kwetsbaar, vanwege zijn verleden, zijn instabiele jeugd. Voetbal was een baken in de onrust. 'Toen ik een jaar of 5 was, wist ik dat voetbal mijn doel was. Daar dacht ik niet bij na. Toen ik 6 was, had ik snel in de gaten dat ik beter was dan andere jongetjes. Ik heb nooit stilgestaan bij de vraag: wat als ik geen voetballer word? Ik weet dat je je schooldiploma moet halen en aan de langere termijn moet denken, maar dat heb ik nooit gedaan. Ik neem dat risico. Ik heb mijn schooldiploma niet gehaald. Ik zat gewoon te wachten totdat het busje van PSV me kwam ophalen.'

Sinds 2006 voetbalt Memphis in Eindhoven. Daarvoor speelde hij drie seizoenen bij Sparta en daarvoor drie seizoenen bij VV Moordrecht, zijn geboorteplaats. 'De open dag in De Kuip, daar ging ik naartoe met mijn moeder. Ik vond Feyenoord een mooie club. Nog steeds. Met spelers van het eerste ging ik op de foto: Van Hooijdonk, Van Persie, Bosvelt. Ik wilde altijd voetballen. Ik mocht ook in huis voetballen. Mijn moeder wist dat het geen zin had me af te remmen. Ze bracht me overal naartoe en cijferde zich weg voor mij. Ze is een trotse moeder, soms te trots. Dan vertelt ze dingen aan anderen, dat ik denk: waarom vertel je dat nou tegen hem? Je kent hem helemaal niet zo goed.'

Eerst PSV kampioen maken

Memphis Depay tekende aan het begin het seizoen een contract dat hem tot medio 2018 aan PSV bindt. Hij deed dat in navolging van collega-international en ploeggenoot Georginio Wijnaldum. Ze willen PSV samen kampioen maken. Wijnaldum: 'We hebben het er samen over gehad om te blijven en PSV dit jaar kampioen te maken. Toen zei Memphis: 'Ja, maar jij lijkt me typisch zo'n mannetje dat er vlak voor de transferdeadline nog tussenuit knijpt.' Terwijl ik toch als eerste had getekend.'

Redding

Voetbal is in zekere zin zijn redding geweest. 'Ik denk dat het me van de straat hield. Ik heb dingen gedaan die niet mogen, meer dan kattekwaad. Daarover wil ik het niet hebben. Op een gegeven moment ga je nadenken. Als je gepakt wordt, is de consequentie misschien dat je niet meer kunt voetballen. Ik heb genoeg jonge jongens zien afvallen. Ze konden het straatleven niet laten. Dat heb ik wel gekund. Het voetbal heeft ervoor gezorgd dat ik ben waar ik nu ben. Niet alleen financieel, maar ook als persoon heb ik stappen gemaakt.

'Ik spreek andere mensen. Ik schud de hand van de koning in de kleedkamer na de wedstrijd tegen Australië. Dat maakt me tot een andere persoon. Toen ik jong was, was ik naïef. Ik dacht niet na over de gevolgen van acties. Daarin heb ik stappen gemaakt.'

Ook op het veld. Hij verontschuldigt zich bij zijn ploeggenoten na zo'n slordige penalty tegen Dordrecht. Hij denkt na. Hij huurt mensen in om hem te begeleiden en te behoeden voor onheil. 'Ik word gezien als een groot talent. De club heeft me beloond met een mooi contract. Ik moet het waarmaken. De ogen zijn op mij gericht. De kritiek binnen de club is bedoeld om me bij te sturen.'

Depay maakt de winnende 3-2 tegen Australië. Hij gaf ook een assist. Beeld AFP

Memphis is populair. Kinderen kopen zijn shirt. Hij is een mooie speler met onverwachte acties, met een ziedend schot en met een rafelrandje. Jongens willen hem zijn, meisjes bieden zich aan. 'Ik maak leuke en nare dingen mee. Soms is het moeilijk. Nee, niet met geld. Daarvoor heb ik mijn management. Anders was het misschien wel moeilijk geweest.

'Met de dames is het af en toe lastig. Ik zie genoeg dingen gebeuren bij sporters, dat ze gewoon in de maling worden genomen. Als ik wat met een meisje afspreek, weet ik niet waarvoor ze komt, tenzij ik haar al beter ken. Vroeger leerde ik een meisje kennen in de kroeg. Nu kan ik niet relaxt een drankje doen in de kroeg. Natuurlijk wil ik weleens uit. Ik moet dat goed organiseren. Met vrienden om me heen, zodat ze niet zomaar bij me kunnen komen. Er kunnen gewoon vervelende dingen gebeuren.

'Als ik uit wil, huur ik een tafel in een club of zo. Dan zorg ik dat ik plezier heb met vrienden in een kleine cirkel. Als ik uit ben met vrienden, dan wil ik even niet op de foto. Maar als je dat niet wilt, ben je gelijk een arrogante flikker. Zo gaat dat.' Het is de verzengende invloed van sociale media op het leven van bekende mensen. Iedereen heeft een fototoestel mee.

'Ik zit liever met vrienden thuis, muziekje aan, hond erbij, lekker lachen, zelf zingen, kaarten. Pesten. Dat doe ik liever dan dat ik uitga en te horen krijg: je was vandaag kut. Mijn vrienden gaan dat niet accepteren, dan wordt het vervelend. Een tijdje terug was ik met vrienden naar de kermis. Toen had ik vooraf afgesproken: vandaag geen foto's, we gaan gewoon leuke dingen doen. Als ik er met één op de foto ga, komen er honderd. Dat is niet overdreven. Je kunt niet tegen de één 'ja' zeggen en tegen de ander 'nee'. Toen ik nee zei tegen een man, riep hij: 'Je moet je schamen.' Waarom? Ik kan toch een keer geen zin hebben?'

Debuut

Memphis Depay debuteerde op 15 oktober 2013 in het Nederlands elftal. Hij viel een minuut voor tijd in voor Jeremain Lens tijdens het WK-kwalificatieduel met Turkije (2-0). Hij scoorde tijdens het WK in Brazilië twee keer en werd samen met Paul Pogba en Raphaël Varane genomineerd voor de titel 'talent van het WK'. Pogba won.

Af en toe een normale jongen van 20 jaar zijn, dat is best moeilijk.

Op het voetbalveld is hij vrij. 'Ik denk dat ik meer rendement heb dan vorig jaar. Ik heb nu al even vaak gescoord als vorig seizoen. Als buitenspeler meer doelpunten maken, dat was een doel. Ik moet beter mijn kansen afmaken. Ik wil koelbloediger worden. Dat ene moment rust creëren. Af en toe ben ik te gehaast, wil ik te hard schieten, terwijl ik het geplaatst moet doen. Alles moet op doel zijn.

'Een keeper pakt mijn schoten bijna nooit klem. Vraag maar aan Jeroen Zoet en Remco Pasveer (de keepers van PSV, red.). Of er zit een raar effect aan, of het is hard. Als de bal op doel gaat, kan het gevaarlijk zijn. Dan is het zonde als ik over ga schieten. Het kan allemaal wel mooi in de kruising, maar de bal moet op doel. Dat probeer ik van mezelf te eisen. Ik weet of ik ergens goed in ben of eraan moet werken. Als je zelfbeeld niet goed is, gaat het ook met jou niet goed. Ik wil alles verbeteren. Sneller worden ook.

'Ik kan nonchalant ogen in het veld, dat hoor ik soms ook van mijn manager. Ik kan boos kijken, terwijl ik dat niet ben. Ik vind mezelf nog niet de beste van Nederland. Ik vind Wijnaldum een goede, belangrijke speler. We gaan dit jaar samen kampioen worden en dan zien we wel weer. Misschien speel ik volgend seizoen wel Champions League met PSV. Misschien ga ik naar een andere mooie club. Ik plan niets. Ik wil gewoon stappen zetten in mijn carrière.'

Depay gemaskerd tegen Roda JC dit voorjaar, vanwege een barst in zijn oogkas. Beeld ANP Pro Shots

Memphis streeft naar perfectie. Rustig blijven, geconcentreerd zijn. Hij volgt een dieet. Zijn management begeleidt hem in bijna alles. 'Ik heb geen vader die mijn bankrekening in de gaten houdt. Mijn moeder doet dat ook niet. Kees Ploegsma doet mijn zaken. Hij is ook een vriend van mij. Datzelfde geldt voor Joost Leenders (een prestatiecoach, red.). We houden alles in de gaten. Daarom heb ik geen financiële problemen. Ik loop niet met mijn geld te strooien. Ik ben wel een jongen die van mooie dingen houdt. In Nederland mag je geen dure auto rijden, anders denk je dat je het hebt gemaakt. Hoezo zou ik dat denken? Ik heb daar toch voor gewerkt?'

Hij bespreekt dure aankopen met zijn management. 'En ik krijg veel verzoeken. Dan zeggen ze: wil je dit promoten, dan krijg je van ons een PlayStation. Over zulke dingen overleg ik. Ik ben gewoon een voetballer, maar misschien dat de Memphis om het voetbal heen ook interessant is voor de mensen. Daaraan moet ik wennen, daarbij heb ik als jonge jongen gewoon een manager nodig.

'Vlak na het WK werd ik overal herkend. Dat was bizar. Ik reed door de P.C. Hooftstraat in Amsterdam en mensen filmden me stiekem. Vrouwen op leeftijd. Gewoon, normale moeders. Familie van mijn vaders kant zocht contact met mij. Dat gebeurt als je bekend wordt en meer succes krijgt.'

Memphis Depay debuteerde op 21 september 2011 voor PSV, in het bekerduel met VVSB. Hij scoorde twee keer. Zijn eerste wedstrijd in de eredivisie was PSV-Feyenoord, op 26 februari 2012. Hij viel in de 90ste minuut in voor Zakaria Labyad. Zijn eerste competitiedoelpunt maakte hij op 18 maart van dat jaar, in zijn tweede eredivisieduel, tegen Heerenveen.

Over zijn vader praat hij normaal niet. Hij is vrijwel uit zijn leven verdwenen. 'Mijn moeder kwam ermee dat mijn vader ziek was en zo. Of ik mijn vader wil zien? Daarover twijfel ik. Niet per se ja of nee. Waarom zou ik hem willen zien? Mijn pa is niet zo'n prater. Wat moet ik met hem doen dan? Het gevoel van 'hij blijft toch je vader' is bij mij een beetje uitgeschakeld. Ik weet niet eens of hij ziek is of dood. Ik spreek hem niet. Hij woont in de Bijlmer.

'Ik vind het vooral vervelend voor mijn moeder, zij heeft er last van. Zij heeft het contact. Ik heb ook een halfbroer, die zit al bijna zijn halve leven vast. Hij is volbloed Ghanees, van mijn vader en een andere moeder. Ik weet niet waar hij nu zit. Maar ik hoor soms dat hij mij wil spreken, dat hij me zoekt.

'Toen hij vrij was gekomen, heb ik hem geholpen. Geld helpt alleen niet. Misschien zit er iets in zijn systeem niet goed. Als ik alleen met hem ben, is hij cool, maar hij gaat steeds de mist in. Wat hij doet, weet ik niet. Ook dan moet ik op een gegeven moment keuzen maken.'

10 doelpunten scoorde Depay in deze competitie. Hij staat achter Uth en Kramer derde op de topscorerslijst.

Geld

'Hij is toch mijn broer. Hij heeft vroeger bij mij en mijn moeder gewoond. Wat moet ik dan doen als hij plots op straat staat en zegt: 'Memphis, ik wil bij jou komen slapen.' Maar broer, ik zit midden in mijn seizoen, man. Ik zit in mijn focus. Je kunt niet bij mij thuis slapen, man. Ga je bij mij thuis hangen en dan? Oké, ik maak wat geld over en dan ga je lekker in een hotel slapen en dan ga je begeleid wonen. Zorg er eerst voor dat je jouw dingen op orde krijgt. Dan kan ik je misschien stapje voor stapje helpen. Nou, dat geld is binnen drie dagen op. Geld waar een normaal gezin een maand van kan leven. Wat moet ik dan doen als jong broertje? Zo is het al bijna mijn hele leven gegaan. Ik was altijd degene die opstond en hem meenam.

'Mijn vader heeft mij één keer zien spelen, bij Sparta, in de D1. Toen was het contact redelijk. Dan kwam ik bij hem als ik ruzie had met mijn moeder. Hij woonde toen in Gouda. Was het weer goed met mijn moeder, dan ging ik weer terug naar haar. Als ik bij mijn vader was, speelde ik vaak buiten. Was ik binnen, dan was hij negen van de tien keer weg.'

Hij vertelt de moeilijke verhalen uit zijn jeugd op rustige, welbespraakte manier. Hij beseft dat de problemen hem hebben geholpen als voetballer. Voetbal leidde af, voetbal gaf richting. 'Ik ben een volwassen jongeman, vind ik zelf. Dat komt daardoor. Omdat ik niet van mijn vader meekreeg hoe het hoort. Ik heb het zelf een beetje uitgevonden. Ik ben vaak gecorrigeerd. Daarvan heb ik het nodige opgestoken.

'Ik vertrouw niet snel iemand. Het is moeilijk een leuke vrouw te ontmoeten als je bekend bent. Ik heb het liefst een vrouw die niet weet wie ik ben. Altijd hou ik in mijn achterhoofd: weet wat je doet Memphis. Ik heb geen vaste vriendin. Ik heb nog niet de ideale vrouw gevonden. Ik heb nog nooit een lange relatie gehad, maar ik ken heel mooie vrouwen.'

De theorie dat voetballers beter jong kunnen trouwen, om rust in hun leven te vinden, is niet aan Memphis besteed. 'Ik ken genoeg voetballers die hoofdpijn hebben van het feit dat ze getrouwd zijn. Ik zou best een leuke vriendin willen, maar misschien ben ik bang me te binden. Ik wil gewoon dat het meteen goed zit. Dat ik een vrouw ontmoet en dat we dan bij elkaar blijven. Wat heb je aan een relatie van een jaar en dan is het klaar? Dan heb je een leuke tijd gehad, maar wat ben je ermee opgeschoten? Ik wacht op de ware.

'Ik ben ook niet zo'n makkelijke jongen om mee te gaan. Ik kan lief zijn, maar ook stil, als ik geen zin heb om te praten. Ik merk dat meisjes soms verlegen zijn als ik met ze date, of een soort druk voelen omdat ze met mij zijn. En dat ze dan misschien niet zichzelf zijn. Dan is het dus niet de ideale vrouw, want ik heb een beetje tegenstrijd nodig.'

Depay in juli op het WK, tegen Costa Rica. Beeld Guus Dubbelman

104 titels heeft Depay op zijn naam. Hij won de KNVB-beker en de Johan Cruijff Schaal in 2012. In 2011 won hij met Oranje onder de 17 jaar het EK door in de finale Duitsland met 5-2 te verslaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden