'Ik ben direct, doe wat ik zeg en flap er alles uit'

Van Trinidad tot Andorra, overal in de wereld zijn Nederlandse coaches actief. In deel 2 van een serie: Ronald Gaastra, professioneel zwemtrainer in België....

Vijfendertig jaar alweer woont en werkt de in Haarlem geboren en getogen Ronald Gaastra beneden de grote rivieren. Eerst in Vught, Den Bosch en Maastricht en nu een half mensenleven in Antwerpen.

Maar denk niet dat de emigrant vastgebakken zit aan zuidelijke windstreken, denk vooral ook niet dat het leven aldaar beter te verteren is dan elders.

En maak ook niet de fout te denken dat Gaastra na al die Bourgondische jaren Belg met de Belgen is, of Vlaming met de Vlamingen. 'Ik woon in een land met gezellige mensen, maar ik ben en blijf een Nederlander', zegt hij met Hollandse nuchterheid.

Belg worden? Nooit van zijn leven. Hij kan immers overal ter wereld aarden, op de gekste plaatsen zijn werk doen. Zolang er maar het een en ander tegenover staat. Een goede werkkring, liefst ook pupillen met ambitie en een passende beloning. 'Als ik ergens anders een vet contract kan tekenen, ben ik weg. Maakt niet uit waar. Dan kan geen land of plaats me gek genoeg zijn.'

Maar zelf het initiatief nemen, solliciteren of beleefd vragen om een baan als trainer? Nee, dat nooit. Zelfs door PSV, het Eindhovense profensemble rond Pieter van den Hoogenband, zal hij gevraagd willen worden. 'Dat is beter dan solliciteren. Als je wordt gevraagd, kun je namelijk eisen stellen.'

Aan ervaring geen gebrek. Ronald Gaastra leerde in zijn jonge jaren zwemmen bij de Dommelbaarzen in Vught en ging uit liefhebberij training geven aan zijn clubgenoten zodra hij in de smiezen had dat er maar weinig talent in hem school.

Het training geven ging hem beter af, zoals ook bleek op het cios in Sittard, waar hij in hoog tempo zijn trainersdiploma verwierf. Met dat papiertje in de hand ging Gaastra in 1982 aan de slag bij BZV in Den Bosch, waar hij als assistent-trainer een aandeel had in de crawlsuccessen van wereldster Annemarie Verstappen.

Een jaar later zakte de Haarlemmer dieper naar het zuiden af, naar Maastricht, waar hij als hoofdtrainer van de plaatselijke zwem- en poloclub zo veel furore maakte dat Antwerpen naar hem lonkte. Of hij technisch directeur van de Vlaamse Zwemfederatie wilde worden.

Natuurlijk wilde Gaastra dat. Eindelijk kon hij worden wat hij altijd al wilde: zwemtrainer met een salaris waar hij een beetje redelijk, het liefst op z'n Bourgondisch, van kon leven.

De Vlamingen waren gek met hun Hollander en met zijn Hollandse aanpak die meer nuchter dan Bourgondisch was. 'Als je wat wilt bereiken in het wedstrijdzwemmen zul je moeten werken. Kilometers maken. Als je kampioen wilt worden, zul je hard moeten trainen, harder dan de rest.'

Het was niet tegen dovemansoren gezegd. Fred Deburghgraeve werd onder zijn leiding in Atlanta (1996) olympisch kampioen op de 100 meter schoolslag en twee jaar later in Perth wereldkampioen op ditzelfde koningsnummer. Vervolgens leidde hij Brigitte Becue naar de wereldtop, ook weer op de schoolslag.

Geen wonder dat het lang boterde tussen Gaastra en zijn Vlaamse werkgever. Pas na veertien jaar liep de relatie stuk. Gaastra kreeg in 2002 zijn congé, maar kwam, als de grote roerganger van het Antwerpse Brabo, een professionele zwemploeg naar het voorbeeld van PSV, sterk terug.

Wereldtoppers zijn er nog niet, daarvoor is de club te jong, maar er gloort hoop.

'We hebben een groeibriljantje in huis, een meisje van 12 met buitengewoon veel talent. Daar zal de wereld over vijf, zes jaar nog van opkijken.'

Als hij er dan nog is tenminste, daarginds in Antwerpen. Zijn Nederlandse vrienden mogen dan beweren dat hij een echte Belg is geworden, al is het alleen al om het vette Vlaamse accent, maar dat ziet hijzelf toch heel anders. 'Ik zal mijn Nederlanderschap nooit verloochenen.'

En hij is ook al niet van plan te sleutelen aan zijn Nederlandse aanpak. 'Ik ben direct, zeg wat ik denk, doe wat ik zeg en flap er alles uit. Dat wordt hier in Vlaanderen niet altijd gewaardeerd. 'Mijn pupillen hebben er geen moeite mee, de bobo's des te meer. Er zijn er die ervan gruwen en denken dat ik hautain ben.'

Martien Schurink

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden