IJsvrij voor de Siberische beer: schaatskoorts stijgt tot grote hoogte

Nederland stort zich juichend op het natuurijs

In Friesland geldt al een vaarverbod om de ijsgroei niet te hinderen; wie moet werken, kijkt of hij ijsvrij kan krijgen en wintersporters zouden liefst hun reis cancellen. Nederland stort zich juichend op het natuurijs.

IJzers scherpen Schoenmaker Jos Bloemberg in Boven-Leeuwen slijpt sinds dinsdag zo'n 50 paar schaatsen per dag. Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Terwijl natuurminnend Nederland nog in de ban is van de Duitse wolf, zijn de schaatsliefhebbers in blijde verwachting van de 'Siberische beer', het koufront dat vanaf zaterdagavond het weer in Nederland zal gaan bepalen. Met nachtvorst tussen de 5 en 10 graden en vanaf maandag ook overdag temperaturen onder het vriespunt. Opvallend stellig wisten de weermannen afgelopen dinsdag al te melden dat de arctische lucht tegen het einde van de week voor ijsdikten tot wel 10 centimeter zal zorgen.

Dat het menens is, bewijst het vaarverbod dat sinds vrijdag in Friesland is ingesteld. Ook de gemalen zijn stilgelegd om de ijsgroei niet te hinderen. En weerman Gerrit Hiemstra bracht elfstedendromers het hoofd op hol met een foto van 'ijsgroei in de Luts', het riviertje dat zo vaak spelbreker is op de route van de Tocht der Tochten.

Gekte

Bij schoenmakerij Bloemberg in Boven-Leeuwen is de gekte dinsdag al begonnen. Al 43 jaar verkopen en onderhouden Jos (73) en Corrie (67) Bloemberg de schaatsen in het dorp. Sinds woensdag scherpt Jos Bloemberg (73) zo'n vijftig paar ijzers per dag. Wanneer er precies geschaatst kan worden, durft Corrie niet te zeggen. 'We hebben het te druk om het weer goed te volgen. Maar veel van mijn klanten denken zaterdag en dan willen ze de schaatsen in huis hebben.'

In het Land van Maas en Waal bij Boven-Leeuwen zal er vooral op de ondergelopen stukjes land bij de dorpen worden geschaatst, verwacht Bloemberg. De meeste uiterwaarden liggen droog, dus tochten zijn er niet bij. 'Wij verkopen nu ook vooral ijshockeyschaatsen.'

Jan Wullink, een ijsverkenner uit Enschede, verwacht dat het bij hem in de buurt hard zal gaan de komende dagen. 'Die kou komt immers hier het land binnen.' Wullink behoort tot het selecte groepje schaatsers dat dit jaar al op Nederlands natuurijs stond. 'Twee weken geleden was het hier even dik genoeg, toen heb ik twee ochtenden op een ondiep ven prachtige rondjes gemaakt.'

Mede door die eerdere koude periode, heeft Wullink grote verwachtingen voor de komende week. 'Ik ben vandaag even langs een prachtig ven gereden, een 'ijsmeester' had daar een briefje op het hek geplaatst dat het ijs door de harde wind erg onbetrouwbaar is. Maar zondag wordt de wind zwakker. Ik verwacht dat we hier vanaf maandag los kunnen.'

Jos Werkhoven houdt het weer goed in de gaten: 'Als het meezit, kunnen we eind volgende week de eerste toertochten zien.' Foto Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Krassen

Waar hij zelf precies zijn krassen gaat zetten, laat Wullink liever in het midden. 'Anders staan daar maandag ineens duizenden mensen op het ijs.' Hij wil wel vertellen dat hij aanstaande woensdag al tussen de rietlanden bij Giethoorn hoopt te schaatsen. 'Daar is het ondiep en beschut. Ik ben ervan overtuigd dat dat na drie goede vriesdagen moet kunnen.'

Ook in het westen van het land zullen veel ondiepe wateren vanaf woensdag begaanbaar zijn, verwacht Jos Werkhoven uit Kortenhoef. Via de website van zijn 'Weerstation de Arend' is Werkhoven een belangrijke informatiebron voor liefhebbers van de Ankeveense plassen, tussen Utrecht en Amsterdam. 'De stelregel is dat je bij 5 graden vorst 1 centimeter ijs per nacht hebt, bij 10 graden is het 2 centimeter. Als het meezit, kunnen we eind volgende week de eerste toertochten zien.'

De onverwachte ijsweek komt voor velen op een geweldig moment. Het grootste deel van Nederland viert krokusvakantie zodat er veel tijd is om met kinderen de ijsbaantjes op te gaan en later in de week dus op de plassen.

Minder blij zijn de schaatsliefhebbers onder de honderdduizenden Nederlanders die vrijdag en vandaag juist richting de zon en de pistes vertrokken. Het schaatsadagium luidt: 'bij ijs laat je alles uit je handen vallen, behalve je schaatsen.' Maar een gezinsvakantie afbreken om in eigen land de ijzers onder te binden, wordt niet in elk reisgezelschap gewaardeerd.

Dat geldt bijvoorbeeld voor Eert Moonen uit Amsterdam. Hij vertrekt zaterdag met zijn vriendin en een groep vrienden naar een huisje in Normandië. 'Ik had er nooit rekening mee gehouden dat er begin maart nog geschaatst zou worden. Als ik naar die voorspellingen kijk, voel me nu net als in 2012, toen ik was uitgeloot voor de Elfstedentocht en die dreigde door te gaan.'

Afzeggen van de trip kan Moonen niet maken, vindt hij. Maar hij heeft zijn reisgenoten er wel op voorbereid dat hij misschien een dagje eerder teruggaat als de vorst inderdaad zo goed uitpakt als de ijsmeesters voorspellen.

Op basis van de huidige vooruitzichten geeft Jos Werkhoven van Weerstation de Arend Moonen een goede kans dat de Siberische beer zich inderdaad ook na komende week nog laat gelden. 'Maar dat is wel ver weg en het is nu eenmaal zo met weersvoorspellingen: ze blijven onzeker. Dat maakt het ook zo leuk.'


Houd het weer goed in de gaten

Gaat het echt zo hard vriezen dat we weer kunnen schaatsen? En komt de Elfstedentocht dit jaar dan toch? Lees komende dagen hier de weerberichten.