NieuwsIJsbad voor topsporters

IJsbad blijkt helemaal niet goed voor herstelproces van topsporters

Een ijsbad na een intensieve training of bij min 110 graden de spieren een oplawaai geven: veel topsporters doen er alles aan om hun spieren sneller te laten herstellen. Het is maar de vraag of deze technieken daadwerkelijk werken. Sterker, het tegenovergestelde blijkt waar.

Wielrenners Fabian Wegmann en Niki Terpstra nemen een ijsbad voor de proloog van de Tour de France van 2009. Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant
Wielrenners Fabian Wegmann en Niki Terpstra nemen een ijsbad voor de proloog van de Tour de France van 2009.Beeld Klaas Jan van der Weij/de Volkskrant

Fijn is het niet, maar toch staat ­Philipp Max na een zware training of wedstrijd regelmatig halfnaakt in een vriescel bij min 110 graden. Na drie minuten in de ijzige kou met enkel een muts, korte broek en handschoenen aan voelt de linksback van PSV zich weer zo fris als een hoentje.

Max is niet de enige topsporter die zweert bij een koelcel (de zogeheten cryotherapie) of ijsbad. Vooral die laatste vorm van afkoeling is populair bij onder meer ­Nederlandse hockeyers, atleten en wielrenners. Zij dompelen hun ­ledematen geregeld in een ijskoud bad om het herstel te ­bevorderen en spierpijn tegen te gaan.

Het is maar de vraag of het daadwerkelijk werkt. Sterker, het tegenovergestelde is waar, zegt Willem-Paul Wiertz, bewegingswetenschapper en specialist topsport bij Kenniscentrum Sport & Bewegen: blootstelling aan kou na een training of wedstrijd kan op langere termijn voor minder herstel en groei van de spieren zorgen.

Wiertz verbaast zich erover dat veel sporters in de ban zijn cryotherapie en het veelgebruikte ijsbad, terwijl wetenschappelijk ­bewijs ontbreekt dat het spierpijn tegengaat en het herstel van ­spieren versnelt. ‘Als je na iedere training gaat koelen, kan het een ­negatief effect hebben op de massa en de kracht van je spieren.’

Hij legt uit dat tijdens een inspanning schade aan de spieren optreedt. Hierdoor komen signaalstoffen vrij die ervoor zorgen dat nieuw spierweefsel wordt aangemaakt, zodat het lichaam de inspanning de volgende keer beter kan verduren. De signaalstoffen komen minder goed vrij wanneer mensen in een ijskoud bad of koelcel hebben gezeten. Ook vermindert de kou de aanmaak van spiereiwitten, die ­nodig zijn voor het het herstel van de spieren.

Dat zegt ook Wouter van Marken Lichtenbelt. Als hoogleraar ecologische energetica en gezondheid is hij betrokken bij het onderzoek dat de Universiteit van Maastricht vorig jaar publiceerden naar het effect van het koudwaterbad.

Twee weken lang stak een groep sporters na een krachttraining één been in een bad met koud water (8 graden) en het ­andere been in een bad met warm water (30 graden). Het koudwaterbad verminderde de snelheid van de opbouw van ­spiereiwitten na twee weken ­gemiddeld met 12 procent. ‘Het koudwaterbad hindert de trainingsadaptatie tijdens een l­angere trainingsperiode’, zegt Van Marken Lichtenbelt.

Toch laten veel sporters zich onderdompelen in een bad vol ijsblokjes. Zo zou het koude water in het ijsbad ervoor zorgen dat de bloedsomloop in de spieren toeneemt waardoor afvalstoffen sneller worden afgevoerd, maar Wiertz zegt dat dit niet wetenschappelijk is bewezen.

Volgens de bewegingswetenschapper is sprake van het placeboeffect: sporters voelen zich ­beter door een behandeling die normaal gesproken niet hoort te werken. ‘Zij die denken dat cryotherapie goed is voor het herstel, hebben na een paar minuten bibberen automatisch ook het gevoel dat ze minder spierpijn hebben. Dat zegt echter niets over de effecten die de extreme kou op celniveau heeft.’

Daar sluit Van Marken Lichtenbelt zich bij aan. ‘Mensen voelen zich soms wel beter of hebben minder pijn, maar er is meer onderzoek nodig om te bewijzen dat het een sneller herstel bevordert.’

Wiertz denkt dat sporters elke mogelijkheid aangrijpen om ­beter te presteren. ‘Als succesvolle sporters het doen, volgt de rest al snel. Als ze zich beter voelen door een ijsbad te nemen, dan kan dat een positief effect hebben op hun prestaties. Maar als je het langere tijd ­regelmatig doet, word je minder snel sterk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden