REPORTAGE

Iedere wielrenner kent de pijn, asfalt is als schuurpapier

Schaafwonden Een valpartij is een bedrijfsongeluk. De meest voorkomende verwonding in het peloton is de schaafwond. Pijnlijk ook, voor even. Want je moet door.

De Eritreër Daniel Teklehaimanot is maandag op weg naar de Muur van Hoei gevallen.Beeld Klaas Jan van der Weij

Jos Benders, rondearts in de Tour de France, bladert door het medisch bulletin van de laatste etappe. Hij ziet een kneuzing staan, een breuk, maar vooral heel veel schaafwonden, de meest voorkomende kwetsuur in het wielrennen. En dus zeker ook in de Tour, waar het belang groot is, maar de ruimte op de weg beperkt.

'Onze Schepper hield kennelijk geen rekening met wielrennen', zegt Benders, een tikkeltje filosofisch. 'De huid is als een schilletje dat ons lichaam beschermt. Alleen: contact met het asfalt, dat is nou geen goede combinatie. Het asfalt wint het altijd van het schilletje.'

Neem Wilco Kelderman. De renner van Lotto-Jumbo zat al vol met schaafwonden voordat het startschot in Utrecht had geklonken. Daarna werd het er niet beter op. Op zijn knieën zitten pleisters.

En daar rijdt Daniel Teklehaimanot. De Eritreër van MTN-Qhubeka liep maandag, op weg naar Hoei, een flinke schaafwond op. De Tour is nog geen week onderweg, maar er zijn nog maar weinig renners te vinden van wie de huid nog puntgaaf is.

Wielrenner Gregory Henderson raakte tijdens de derde etappe gewond bij een zware valpartij in het Tourpeloton op zon 60 kilometer van de finish.Beeld anp

Bij een smak op de weg is het asfalt voor een renner als schuurpapier, zeker als de zon schijnt en de weg kurkdroog is. De huid blijft haken achter steentjes en verschroeit op de weg. In feite is de schaafwond een brandwond.

Sep Vanmarcke, de Belg in dienst van Lotto-Jumbo, denkt nog weleens met afschuw terug aan een val in de Ronde van België. Niet eerder had hij zo veel 'oppervlakte' verloren, vertelt hij. 'Zou je al het geschaafde huid bij elkaar hebben geveegd, dan had je een fraai hoopje vel bij elkaar gehad.'

Hij heeft in de loop der jaren geleerd om na een val even te wachten met opstaan. 'Je komt uit volle inspanning en plots lig je stil. Als je in één keer gaat staan, dan zit er nog te weinig bloed in je hersenen, waardoor je draaierig wordt. Je moet een paar secondjes bekomen.'

Valpartijen zijn bedrijfsongelukken. Liever niet, maar als je dan toch moet vallen, dan beter op een natte weg, stelt teamarts Chris Jansen van Giant-Alpecin. 'Bij een natte weg ligt er een laagje water tussen de weg en de huid. Niet voor niets glij je beter over een gladde vloer dan over schuurpapier.'

Al noemt hij ook meteen weer een nadeel van het openhalen van de huid op een nat wegdek. 'Bij slecht weer loop je de kans dat er water en viezigheid in de wond komt. Neem Spanje en Italië: daar liggen dode honden langs de weg. Bij regen spoelt het water door het peloton, als in een wasmachine. Als er dan water in een wond komt, is dat niet prettig.'

In het begin van de koers een schaafwond oplopen is beter dan in de finale, zo veel is zeker. Jansen: 'Een renner stapt weer op zijn fiets en de spieren worden weer doorbloed. In de sprint zit je daarentegen maximaal in de verzuring. Renners die in de sprint zijn gevallen, laten we ook meestal nog op de rollers rijden om de doorbloeding weer op gang te laten komen.'

Jos Benders is als rondearts verantwoordelijk voor alle medische handelingen tijdens de koers. Daarna brengt hij verslag uit aan de teamartsen van de ploeg. De behandeling van een schaafwond kent grofweg drie elementen: schoonmaken, desinfecteren en bloed stelpen. Daarna kan het genezingsproces beginnen.

Wielrenner Michael Matthews komt over de finish op de Muur van Hoei.Beeld anp

Het meest pijnlijke onderdeel: het schoonmaken van de schaafwond. Voor de eerste hulp heeft rondearts Benders steevast een plantenspuitbus met Badedas en water als eerste hulp-attribuut bij zich, in de cabrio die achter het peloton rijdt. Maar het echte schoonmaken begint bij terugkomst in het hotel. Met een borstel, en soms met pincet om de grindsteentjes uit de wond te halen. Een pijnlijke bezigheid.

Slapen met open wonden is evenmin een feest. Het wondvocht plakt aan de lakens vast. Vanmarcke: 'Vaak kun je eigenlijk nog maar op één kant slapen, maar je gaat toch draaien. Dan word je telkens wakker.'

Koen de Kort van Giant-Alpecin haalde zich bij een val tijdens de E3 Prijs, twee jaar terug, open aan de rechterkant. De schaafwonden deden zo veel pijn, dat hij niet goed werd. 'Ik kon niet naar huis, want als ik ook maar wilde opstaan om te gaan eten of om mijn schoenen aan te doen, moest ik weer naar bed.'

'Alle energie gaat naar de genezing. Het zuigt je accu leeg', verklaart Jansen.

Maar schaafwond of niet, een renner gaat altijd door. 'Natuurlijk kent hij pijn, net als jij en ik', zegt Jansen. 'Maar het verschil is: zij zijn topsporters die de hele dag tegen hun fysieke limiet aanzitten. Een schaafwond is dan relatief. Het doet even pijn, maar het gaat ook weer vanzelf over.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden