Icoon van de Nederlandse velden Hans Kraaij sr. op 81-jarige leeftijd overleden

Hans Kraaij senior is vrijdag op 81-jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn familie bekend. Kraaij speelde in de jaren vijftig en zestig voor DOS en Feyenoord. Hij kwam acht keer uit voor het Nederlands elftal.

Beeld ANP

Voor de jonge generatie is Hans Kraaij sr. alleen de vader van Hans Kraaij jr. Maar Kraaij sr. was niet alleen een veel grotere voetballer (hij speelde in het sterke Feyenoord van de jaren zestig), maar ook een veel grotere trainer (hij was naast Ronald Koeman de enige die bij alle drie de topclubs werkte). Hij was waarschijnlijk ook een betere, en zeker minder banale analist dan zijn nu zo bekende zoon.

Kraaij zou uiteindelijk de bedenker kunnen worden genoemd van functies als technisch directeur, voetbalanalist en voetbalgoeroe. Beroemd is de foto van het met een tulband bedekte bebloede hoofd van de robuuste verdediger tijdens de legendarische veldslag van Feyenoord tegen Real Madrid in de Kuip in de eerste ronde van de Europacup in 1965, waarin hij het winnende doelpunt maakte.

Van de Thorbeckelaan naar de Kuip

Kraaij werd geboren in de wijk Zuilen in Utrecht. Van 1953 tot 1960 voetbalde hij voor DOS, waaruit later door een fusie met twee stadsgenoten het huidige FC Utrecht zou ontstaan. Hij maakte als 16-jarige zijn debuut in het eerste elftal van de 'gele kanaries' zoals de bijnaam toen luidde.

In 1958 werd Kraaij als 21-jarige kampioen met DOS in een team waar ook Tonny van der Linden en keeper Frans de Munck deel van uitmaakte. 'Ik ben geen type dat zich aan nostalgie bezondigt. Je moet het verleden niet idealiseren. Maar dat elftal had zo'n perfecte balans, we waren voor niemand bang', zei hij daar later over.

Vanaf 1960 was hij een van de verdedigers van Feyenoord, waarmee hij ook twee keer kampioen werd en een keer de beker won. Het was het team van de vele k's (Kerkum, Klaassens en Kreyermaat) die golden als symbool van de Rotterdamse onverzettelijkheid.

Hij maakte in 1963 deel uit van het team dat vergezeld door twee schepen met fans naar Lissabon reisde voor de halve finale in de Europacup 1 tegen Benfica. Deze wedstrijd werd ondanks de nederlaag wel de geboorte van het Feyenoord-legioen genoemd.

In de latere jaren werd hij veelvuldig geteisterd door een reeks van blessures aan liezen en andere lichaamsdelen. Ook zijn enorme wenkbrauwen bleken nogal kwetsbaar te zijn in de vele kopduels. 'Eerst wilde hij spoedig stoppen maar toen kwamen de twijfels', kopte de Volkskrant. 'Tot aan het eind van deze week wist hij het nog zeker: 'Dit seizoen is het laatste.' Maar sinds enkele dagen is die beslissing aan het wankelen. Een definitieve beslissing zal zodoende voorlopig uitblijven.'

Met bebloed hoofd in Madrid in 1965. Beeld anp
Als speler van Feyenoord Beeld anp

Trainer

Als speler was Kraaij al zo slim een opleiding tot fysiotherapeut te volgen, de academie voor lichamelijke opvoeding te voltooien. Kraaij ging in 1968 weer terug naar DOS. Tegelijkertijd werd hij trainer van DFC, de club waar later FC Dordrecht uit zou voortkomen. Later trainde hij de amateurs van VV Benschop en Go Ahead.

In 1973 werd hij trainer van Ajax als opvolger van George Knobel die had geroepen dat de club kapot ging aan drank en vrouwen. Maar ook Kraaij had moeite met de goudhaantjes die daarvoor nog drie keer de Europa Cup hadden gewonnen. Hij nam plaats op de tribune en liet het werk op het veld veelvuldig over aan zijn assistent Bobby Haarms. 'Ik leid wel de tactische bespreking, maar tijdens de wedstrijd zit ik op de tribune en is Haarms volledig autonoom', verklaarde hij. Dat werkte niet en Kraaij werd de laan uitgestuurd.

Als algemeen directeur met trainer Rinus Israels aan zijn zijde. Beeld anp

Perfecte dictie en ernstige blik

Daarna werd hij manager van AZ (hij wint de beker), Sparta, FC Den Haag, Feyenoord en PSV. Bij de laatste club was hij nog in 1986/1987 technisch directeur, terwijl Guus Hiddink de training leidde.

Maar toen Gullit in een interview in Nieuwe Revu roeptoeterde dat hij zich door Kraaij 'niet als een hoer laat behandelen', was dit het einde van zijn werk als trainer/manager/technisch directeur. Hij had de successen niet op elkaar gestapeld, maar verbaal had hij zich verbazend goed ontwikkeld. 'Als de 'enige gentleman van de Nederlandse voetbalwereld' weet hij zich gesteund door de prachtige volzinnen waarmee hij het persvolk van kant-en-klare kopij voorziet', schreef De Groene over hem.

Hij kon over voetbal vertellen en schrijven (hij had zelfs enige tijd een column in deze krant) als geen ander. Hij was jarenlang verslaggever bij het radioprogramma Langs de Lijn en werd daarna een van de allereerste voetbalanalisten van Studio Sport. In driedelig grijs, met ernstige blik en met een perfecte dictie.

Toen zijn naam echter in 2002 opdook op de lijst van Pim Fortuyns LPF, besloot Studio Sport een einde aan de samenwerking te maken. Vervolgens trad hij ook op bij andere voetbalprogramma's op RTL om zijn mening te geven. Uiteindelijk betekende een ruzie met Johan Derksen in 2004 het einde van zijn analistenloopbaan.

Kraaij was jarenlang verslaggever bij het radioprogramma Langs de Lijn en werd daarna een van de allereerste voetbalanalisten van Studio Sport Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.