Nieuws Houston Astros

Houston Astros betrapt op illegaal afkijken honkbalgebaren

De Houston Astros zijn ernstig in verlegenheid gebracht door een spionageschandaal. De verliezend finalist van de World Series en Amerikaans honkbalkampioen van 2017 zou illegaal opnamen hebben gemaakt van de handgebaren waarmee de catchers en werpers van hun tegenstanders communiceren.

De Houston Astros vieren de winst na het verslaan van de LA Dodgers. Beeld EPA

De gebruikte methode van de Astros was ingenieus in zijn eenvoud. Bij thuiswedstrijden in Minute Maid Park installeerde de club een camera in het buitenveld. Die zoomde in op de catcher van de tegenpartij. In de catacomben, vlak achter de dugout, bekeken stafleden de beelden. Wanneer zij de handgebaren hadden ontcijferd en wisten welk type worp zou komen, ramden ze op de deksels van vuilnisbakken, zodat de slagman het buiten kon horen. Die wist daarmee wat hij kon verwachten.

Een kwalijke reputatie hadden de Astros al. Vlak voor het ingaan van de World Series, de jaarlijkse finale van het Amerikaanse honkbalseizoen, besloten de Washington Nationals hun handgebaren al aan te passen. Verdenkingen van illegale afkijkpraktijken zijn talrijk in de Major League Baseball (MLB), een competitie waarin paranoia regeert, maar wantrouwen jegens de Astros is een sentiment dat veel clubs met elkaar delen. Bij Washington, de latere kampioen, nam men het zekere voor het onzekere.

Eerder deze maand, kort na World Series, publiceerde sportwebsite The Athletic over het vals spel bij de Astros. Drie anonieme bronnen en werper Mike Fiers, van 2015 tot 2017 in dienst van de Astros, onthulden dat Houston zich in het kampioensjaar 2017 schuldig zou hebben gemaakt aan spionage. In de nasleep van de onthullingen heeft de MLB een onderzoek geopend naar de vermeende praktijken van de Astros. Onduidelijk is of de methoden naast het reguliere seizoen ook in de playoffs van 2017 gebruikt zijn, wie er binnen de club van op de hoogte waren en of het vals spelen tot de afgelopen World Series heeft aangehouden.

Het gebruik van technische hulpmiddelen mag dan verboden zijn door de MLB, het ‘stelen’ van gebaren is onderdeel van de honkbalsport, zolang het binnen de grenzen van het spel gebeurt. Coaches en spelers die bij of op de honken staan, proberen tijdens wedstrijden een glimp van de handgebaren van de gehurkte catcher op te vangen. Om dat te voorkomen schermt die de signalen - gegeven met één hand, vlak voor zijn kruis - af met zijn knieën en handschoen. Maar zelfs de voorzichtigste catcher is weerloos tegen het oog van een camera.

‘Je kun er als club behoorlijk je voordeel mee doen’, zegt Martijn Nijhoff, talentcoach bij de Nederlandse honkbalbond en adviseur voor MLB-club Pittsburgh Pirates. ‘Als slagman moet je in 0,4 seconden zien wat voor bal er komt. Als je dat van tevoren weet, kun je je daar op instellen.’ Niet elke speler wil gebruik maken van de informatie, zo blijkt ook uit de verslaggeving over de Astros. ‘Sommigen gaan er teveel van nadenken.’

Nijhoff is bekend met de argwaan richting de Astros. ‘Ik heb van de Pirates gehoord dat coaches daar geen besprekingen in de kleedkamer willen houden’, zegt hij. ‘Omdat ze denken dat ze worden afgeluisterd.’

Dat de Astros zich momenteel in het middelpunt van de controverse begeven, wil niet zeggen dat de club de enige is die zich schuldig maakte aan vals spel. In 2017 werden de Boston Red Sox beboet door de MLB: via een Apple Watch kregen coaches in de dugout informatie van ‘spionnen’. De New York Mets gebruikten in 1997 al camera’s, en in 2011 bleek dat de Philadelphia Phillies verrekijkers hadden ingezet.

Voorafgaand aan het afgelopen seizoen besloot de MLB de regels omtrent spionage aan te scherpen. Scouts die achter de schermen herhalingen kijken om een challenge te kunnen aanvragen, worden op de vingers gekeken door vertegenwoordigers van de competitie. Overal in het stadion is beeld van de wedstrijd acht seconden vertraagd. Wie valsspeelt, kan rekenen op zware straffen, liet MLB-baas Rob Manfred eerder deze week weten. Het onderzoek dat loopt richt zich volgens hem vooralsnog uitsluitend op Houston.

Gebarentaal 

Om af te stemmen welke worp een catcher kan verwachten, gebruikt die handgebaren om te communiceren met zijn werper. Doorgaans maken teams gebruik van vier basissignalen, variërend in het aantal vingers dat de catcher tussen zijn benen naar beneden steekt:

1 vinger: een fastball (een harde, rechte bal)

2 vingers: een curveball (een boogbal met veel effect)

3 vingers: een slider (na de fastball de hardste worp, die laat in de vlucht van richting verandert)

4 bewegende vingers: change-up (een worp met lagere snelheid)

Welke vingers de catcher gebruikt kan op de locatie van de bal duiden. Bijvoorbeeld: een pink is de buitenkant van de slagplaat, een duim de binnenkant. Zijn de honken leeg, dan houdt een catcher het meestal bij een enkel gebaar, maar kijkt een loper op het tweede honk mee over de schouder van de werper, dan worden meerdere gebaren op rij gebruikt om hem te misleiden. Over welk daarvan daadwerkelijk gebruikt wordt, maakt een team afspraken. Een willekeurig voorbeeld: het aantal tegenstanders dat is uitgegooid kan bepalen welk gebaar in de reeks gebruikt wordt. Is dat er één, dan wordt het eerste genomen, bij twee het tweede gebaar, enzovoort. Enzovoort. Teams die denken dat de code is gekraakt, stappen over op een ander systeem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden