Interview Jacco Verhaeren

Hoofdcoach zwemmen Australië Jacco Verhaeren terug naar Nederland: ‘Ik heb nog geen idee wat ik ga doen’

In 2013 kreeg Jacco Verhaeren de leiding over het Australische zwemmen. Na de Spelen van Tokio keert hij terug naar Nederland. Welke rol ambieert hij?

Jacco Verhaeren geeft een zwemtraining in Japan. Beeld Getty Images

Na zijn zeven jaar als hoofdcoach van de Australische zwembond keert Jacco ­Verhaeren terug naar Nederland. Na de Olympische Spelen van Tokio houdt de internationaal vermaarde coach het voor gezien in het land dat zwemmen als nationale sport beschouwd.

Zijn vertrek heeft geen sportieve ­reden. Hij heeft zijn familie voorrang. Zijn zoons worden volgend jaar 14 en 16 jaar. ‘Als we nog terug willen naar Europa, dan zal het volgend jaar ­moeten gebeuren.’

Verhaeren heeft nog ‘geen idee’ wat hij bij terugkeer in Nederland gaat doen. Maar de voormalige coach van olympisch kampioenen Pieter van den Hoogenband, Inge de Bruijn en Ranomi Kromowidjojo geldt als kandidaat voor een topbaan in de olympische sport. Vakblad NL Coach speculeerde al over Verhaerens komst naar Papendal. Daar zou hij de opvolger van Maurits Hendriks moeten worden, de nieuwe technisch directeur van NOCNSF. Hij zou gesecondeerd worden door zijn vriend Pieter van den Hoogenband, die voor Tokio de rol van chef de mission op zich heeft genomen.

Verhaeren (50) lacht om de suggestie, maar lacht het idee ook niet weg. ‘Zou leuk zijn, maar er zit nog een stap tussen. Er zit nog iemand en die doet het heel goed. Plus, dan zou ik de juiste kandidaat moeten zijn. Nederland heeft echt een paar geweldenaren op dat gebied.’

Kantoorbaan

Verhaeren zegt niet eens precies te weten wat de technische directie van de nationale sportkoepel inhoudt. Het is na de Spelen van Rio een kantoorbaan geworden, met vooral veel beleidstechnisch werk vanachter een bureau. ‘Ik zou niet eens weten wat de baan van Hendriks behelst. Daarom is het ook moeilijk te zeggen dat ik zou willen of niet zou willen. Ik weet wel dat het iets heel anders is dan wat ik nu doe.’

In Australië is Verhaeren verder van de sporters komen te staan. Aan de badrand staat hij als hoofdcoach nauwelijks. ‘Ik reis veel als hoofdcoach door Australië. Ik coach de coaches. Als ik iets zie aan de techniek van een zwemmer, dan zeg ik dat tegen diens coach. Nooit tegen de zwemmer zelf. Bij de grote toernooien, zoals deze WK, ben ik de technical director. Een soort chef de mission.’

In Zuid-Korea overziet Verhaeren 26 zwemmers, de coaches en de staf. ‘Dit gaat wel wat verder dan de hoofdcoach die ik in Nederland was en de samenstelling van de estafette ­bepaalde. Sterker nog, ik heb hier bij Australië een coach die voor mij de estafettes samenstelt. We hebben een sterke 4 x 100 meter vrije slag en 4 x 200 vrij bij de vrouwen. Hij stelt samen, ik moet uiteindelijk de handtekening zetten onder zulke technische beslissingen.’

Vijf maal goud

In 2013 besloot Verhaeren in te gaan op een van de buitenlandse aanbiedingen die hij geregeld kreeg. De kinderen ­waren jong, zijn vrouw wilde wel en ­Australië en het subtropische Gold Coast, zijn toekomstige woonplaats, trokken hem enorm aan. Hij plaatste zijn handtekening en verzilverde zijn faam die hij sinds de vijf olympische gouden medailles van zwemteam ­Nederland in Sydney 2000 had opgebouwd. De twee gouden plakken van Van den Hoogenband en Inge de Bruijn waren zijn getuigschriften.

In 2016 won Verhaeren in zijn derde coachjaar met de Australische zwemmers drie gouden medailles op de ­Spelen van Rio. Volgend jaar in Tokio, bij het finale examen, moeten dat er vijf zijn, op een totaal van vijftien plakken. Dan heeft hij zijn doelstelling bereikt in het grote land met zes staten die tot zijn komst onderling slecht communiceerden. Hij werd de olieman die de samenwerking moest smeren.

Als hem wordt gevraagd wat hij heeft toegevoegd aan het zwemland dat hij leidde, zegt hij dat hij niet hoefde te schaven aan de beleving van de sport. Zwemmen in Australië is vergelijkbaar met schaatsen in Nederland. ‘Misschien is het wel common sense wat ik ze daar heb bijgebracht. Hollands nuchter verstand. Dat begint intussen wel te lukken, maar laten we het zien, deze week van de WK.’

Handige coach

Hij speelt bij de persconferentie in het Nambu-zwemstadion de handige coach die lastige klippen omzeilt. Bijvoorbeeld bij de vraag over de eeuwige strijd tussen Mack Horton, de olympisch kampioen op de 400 vrij, en de Chinese uitdager Sun Yang. De laatste zou in januari bij een ­controle zijn eigen bloedmonsters kapot hebben gemaakt. Voor de ogen van de controleurs. Horton noemt de Chinees een gebruiker.

Verhaeren spreekt van fake news. ­‘Iedere keer wordt het opgerakeld. Het speelt sinds de Spelen van Rio. Maar er is niks aan de hand. Het is een beetje sensatie. Ik snap ’t wel en ik speel het spel mee.’

De lippen gaan op slot als wordt gevraagd naar de reden dat vrijeslagzwemster Shayna Jack uit het trainingskamp in Japan is vertrokken. ‘Dat is om persoonlijke redenen. Ik zal er niets over zeggen. Bespaar ons tijd met zulke vragen.’

VS versus Australië

Hij geeft hoog op van zijn ploeg. Hij heeft olympisch kampioen 100 meter vrije slag Kyle Chalmers in zijn ploeg. De ­wereld doet alsof de WK een duel tussen de Australiër Chalmers en de Amerikaan Caeleb Dressel, de wereldkampioen van 2017, is. Verhaeren kent die notie van de zwemwereld. Hij stapt even in zijn rol van nuchtere nadenkende Nederlander om duidelijk te maken dat het eenzijdige opvatting is.

‘Zwemmen is meer dan een duel tussen de VS en Australië. Europa telt echt mee. Europa is een fantastisch ontwikkeld zwemcontinent. Op vele vlakken beter dan Australië en soms ook beter dan de Verenigde Staten. Nee, dat is echt eendimensionaal kijken. En dan slaan we China en Japan nog over. Met name ­Japan ontwikkelt zich enorm. Het is het land in scherpe stijgende lijn.’

Naar het topzwemmen van Nederland, een wat verbleekt onderdeel ogenschijnlijk, kijkt hij zes jaar na zijn vertrek van grote afstand. ‘Het is steeds moeilijker voor mij er iets over te zeggen. Ik zie nog een aantal bekende namen uit het verleden en een groep talenten. Als die niet snel genoeg doorkomen, moet je daar bondscoach Marcel Wouda een vraag over stellen.

‘Nederland heeft het altijd moeten hebben van een paar mensen die medailles kunnen halen, individueel. Een of twee eigenlijk. En die nemen dan een estafette op sleeptouw. Het is Ranomi Kromowidjojo, een olympisch kampioen die je nooit moet uitvlakken. Ze kunnen het, het gaat om de wil het nog eens te doen. Dan is er nog Femke Heemskerk en dan hopelijk een paar goede estafettezwemsters om hen heen. Dan zal dat hier in Gwangju de beste medaillekans zijn.’

Hoewel Verhaeren bij terugkeer naar Nederland vooral kans lijkt te maken op een functie bij NOCNSF, sluit hij een terugkeer in het zwemmen niet uit. ‘Ik ben een zwemcoach. Zo ben ik begonnen. En ik sta niet ver van het coachvak af, want ik werk nog elke dag met zwemmers.’

Lees ook over de staat van het Nederlands zwemmen in open water, waar prijzen momenteel uitblijven

Lege handen tijdens het WK in Korea: verkeert het Nederlandse openwaterzwemmen in een crisis

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden