Holle Bolle Gijs Cup weer voor Van Wely

Tijdens het afgelopen NK zei Loek van Wely dat hij zich zorgen maakte. Die jonge jongens speelden zo veel de laatste tijd, was hij nog wel de productiefste Nederlandse schaker?...

GERT LIGTERINK

Toch zaagt de concurrentie aan zijn troon. Spelers als Van der Weide, Ernst en Van den Doel snellen van toernooi naar toernooi en volgen Van Wely op de voet met zo'n tachtig partijen in de afgelopen zeven maanden. Van den Doel speelde in juli en augustus in vier toernooien en kwam uit op 33 partijen.

Het is geen gekke serie maar in kwantitatief opzicht werd Van den Doel overtroffen door Sipke Ernst. De Friese jeugspeler begon op 20 juni in het NK aan een rondreis langs vijf toernooien in Rotterdam, Haarlem, Vlissingen, Dieren en Antwerpen. Vorige week kon hij na 43 achtereenvolgende partijen voor het eerst weer rustig ademhalen. Botwinnik zou zich in zijn graf omdraaien als hij ervan hoorde. Volgens de oud-wereldkampioen pleegde een schaker roofbouw als hij meer dan vier toernooien per jaar speelde.

In Dieren ging alle aandacht uit naar Van den Doel die het toernooi won en de grootmeestertitel veroverde. Zijn elegantste partij won hij in de tweede ronde:

Van den Doel - De Jong

Dieren 1998

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 Pg8-e7 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 b7-b6 7. Dd1-g4 Pe7-g6 8. h2-h4 h7-h5 9. Dg4-f3

Een oude openingsvariant. In vele partijen is gebleken dat 9 . . . Pxh4 10. Dh3 Pf5 11. g4 of 10 . . . Pg6 11. Ld3 gunstig is voor wit.

9 . . . Lc8-a6 10. Lf1xa6 Pb8xa6 11. Lc1-g5 Dd8-c8 12. Pg1-e2 c7-c5 13. 0-0 c5xd4 14. c3xd4 Dc8xc2 15. Pe2-g3

Ook niet gek is 15. Tac1 De4(?) 16. Dc3 0-0 17. Pg3 Dg4 18. Dd3 Pb8 19. Tc7, een vervolg dat dertig jaar geleden voorkwam in een Tsjechische correspondentiepartij.

15 . . . 0-0 16. Df3xh5 Tf8-c8 17. Tf1-c1 Dc2-a4 18. Dh5-e2 Pa6-c7

Op weg naar de bedreigde vleugel. Van den Doel zal de tocht hardhandig onderbreken.

19. h4-h5 Pg6-f8 20. Tc1xc7!? Tc8xc7 21. De2-g4 f7-f5?

Dit verliest achter elkaar. Kritiek is 21 . . . Tac8 22. Lf6 g6 23. Dg5 Kh7 en nu leidt 24. Dh4 Kg8 25. Dg5 slechts tot remise. Maar misschien kan wit winnen met 24. Pe2!? Db3 (wat anders?) 24. Kh2!, gevolgd door 25. Th1. Bijvoorbeeld 24 . . . Db2 25. Th1 Dxe2? 26. Kg3 en zwart heeft geen verdediging meer.

22. e5xf6ep g7xf6 23. Lg5xf6+ Kg8-h7 24. Lf6-e5 Tc7-f7

Zie diagram 1

Het lijkt nog niet zo eenvoudig maar ...

25. Pg3-e4!

Na deze zet is alles duidelijk. Wit wint het geofferde materiaal met rente terug.

25 . . . d5xe4 26. Dg4xe4+ Kh7-h6 27. De4xa8 Da4-c2 28. Ta1-f1 Kh6xh5 29. f2-f4 Dc2-d3 30. Tf1-f3 Dd3-b1+ 31. Kg1-h2 Kh5-g6 32. Tf3-g3+ Kg6-h7 33. Da8-d8 . . .

Zwart gaf op. Het is mat in enkele zetten.

Van den Doel stelde in Dieren ook de kwalificatie voor het NK 1998 veilig. De andere NK-plaats ging naar jeugdkampioen Ruud Janssen die op de gedeelde derde plaats eindigde. Hij was verantwoordelijk voor de mooiste combinatie van het toernooi.

Janssen - Safin

Dieren 1998

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 d7-d6 3. d2-d4 Pb8-d7 4. Pb1-c3 e7-e5 5. e2-e4 Lf8-e7 6. Lf1-e2 0-0 7. 0-0 c7-c6 8. Lc1-e3 a7-a6 9. d4-d5 c6xd5 10. c4xd5 b7-b5 11. b2-b4 Pf6-g4 12. Le3-d2 Pd7-b6 13. a2-a4 b5xa4 14. Pc3xa4 f7-f5 15. e4xf5 Lc8xf5 16. h2-h3

Uit de opening heeft wit weinig gehaald en na deze zet komt hij zelfs in kleine moeilijkheden. Beter lijkt 16. Pc3 om snel druk te ontwikkelen tegen pion a6.

16 . . . Pg4-f6 17. Ld2-e3 Pb6xa4 18. Ta1xa4 Lf5-e4 19. Le2-c4 Dd8-c8 20. Pf3-d2

Een dubieus pionoffer. Ik zie geen duidelijk bezwaar tegen 20. Lb3.

20 . . . Le4xd5 21. Lc4xd5+ Pf6xd5 22. Dd1-b3 Dc8-e6 23. Tf1-a1 Ta8-b8 24. Pd2-e4 Kg8-f7

Ook 24 . . . Df7 is goed maar op de tekstzet is niets tegen.

25. Ta4xa6 Pd5xb4?

Het verkeerde stuk. Na 25 . . . Txb4 zou wit het niet gemakkelijk hebben gehad compensatie voor de verloren pion te vinden.

Zie diagram 2

26. Pe4xd6+! Le7xd6 27. Ta6-a7+ Ld6-e7 28. Ta7xe7+ Kf7xe7 29. Ta1-a7+ Ke7-d6 30. Le3-c5+ Kd6xc5 31. Db3xe6

Einde van de combinatie. Wit heeft de dame gewonnen en zwarts koning is reddeloos verloren.

31 . . . Tf8-e8 32. Ta7-a5+ Kc5-d4 33. De6-d6+ Kd4-c4 34. Ta5-c5+ Kc4-b3 35. Dd6-d1+ Kb3-b2 36. Dd1-d2+ Kb2-b3 37. Dd2-c3+

Om na 37 . . . Ka4 mat in vijf aan te kondigen, te beginnen met 38. Da1+. Zwart gaf op.

In Antwerpen moest de aanstormende jeugd het afleggen tegen de gevestigde orde. Piket en Van Wely waren zuinig op hun reputatie, al beleefde de laatste een bang moment in het beladen prestigeduel met Van den Doel. Na een wisselvallig gevecht werd deze stelling bereikt:

Zie diagram 3

Van den Doel - Van Wely na de 52ste zet van zwart. Ongetwijfeld in tijdnood speelde wit 53. Te3-e4? en verloor ten slotte. Het is niet moeilijk te zien dat na 53. Txf3+ Pxf3 54. a6 wits a-pion doorloopt.

Toch kon Van den Doel Antwerpen tevreden verlaten. Aan zijn magische serie van 24 uit 27 (zonder nederlagen) was weliswaar een einde gekomen maar hij had wel voor het eerst in zijn leven een buitenlandse wereldtopper verslagen:

Lautier - Van den Doel

Antwerpen 1998

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 c7-c6 3. Pg1-f3 Pg8-f6 4. Pb1-c3 a7-a6 5. Lc1-g5 d5xc4 6. a2-a4 Lc8-f5 7. Pf3-e5 Pf6-e4 8. Pc3xe4 Lf5xe4 9. f2-f3 f7-f6 10. f3xe4 f6xe5 11. e2-e3 Dd8-a5+ 12. Dd1-d2 Da5xd2+ 13. Ke1xd2 e5xd4 14. e3xd4 e7-e5!

Zie diagram 4

Een originele opening waarin beide spelers moesten improviseren is gunstig voor zwart afgelopen. Lautier zal zich nog iets van wits aanvalskansen hebben voorgesteld maar komt bedrogen uit.

15. Lf1xc4 e5xd4 16. Th1-f1 h7-h6 17. Lg5-h4 g7-g5 18. Lh4-g3 Pb8-d7 19. Tf1-f7 Lf8-e7 20. Ta1-f1 b7-b5 21. Lc4-a2 Th8-f8 22. e4-e5 Pd7-c5 23. e5-e6 Pc5-e4+ 24. Kd2-d3 Pe4xg3 25. h2xg3 Ta8-d8 26. a4xb5 a6xb5 27. Tf1-f5 Tf8xf7 28. e6xf7+ Ke8-f8 29. La2-e6 Td8-d6 30. Tf5-e5 Le7-f6 31. Te5-e1 c6-c5 32. b2-b3 h6-h5 33. Te1-e2 Kf8-g7 34. g3-g4 h5xg4 35. Le6xg4 Kg7xf7 36. Lg4-h5+ Kf7-g7 37. Te2-e8 Td6-c6 38. Kd3-e4 c5-c4 39. b3xc4 b5xc4 40. Ke4-d5 c4-c3

Wit geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden