Voorbeschouwing WK Voetbal

Hoe zal straks het WK van Rusland voortleven?

Elk WK biedt kans op legendevorming. De Oranje Machine van 1974. De Goddelijke Kanaries van 1982. De Braziliaanse ontluistering van 2014. Hoe zal het WK van Rusland voortleven? Een toernooi met videoarbitrage, Neymar en Poetin.  

Een muurschildering in Jakarta ter promotie van het WK in Rusland. Beeld AP

Het WK voetbal is een toernooi van magie, van legendevorming, van zoete herinneringen, van mislukkingen ook. Wie aan liefhebbers met historisch besef vraagt het WK van 1974 te typeren, zal antwoorden horen over de Oranje Machine, over het Nederlands elftal dat het ­alleen aflegde tegen West-Duitsland in een hier te lande nog jarenlang ­beweende finale.

1982? Brazilië met zijn swingende ploeg, met Socrates, Cerezo, Falcao en Zico, de Goddelijke Kanaries die in de tweede groepsfase tragisch verloren van de ontketende topschutter Rossi en zijn Italië. 1986? Maradona en zijn Hand van God die scoorde tegen ­Engeland. 2014? De legendarische ­afgang van de Brazilianen (1-7) tegen de latere kampioen Duitsland.

Gebruik alleen de term WK. Dan weten kenners dat het draait om het WK voetbal, het WK aller sport-WK’s. Eens in de vier jaar is het toernooi het epicentrum van de zomer, al is de voorpret minder zonder Oranje. ­Gehouden deze keer in Rusland, van openingsduel op 14 juni tot finale op 15 juli, met 32 landen. Voetbal in twaalf stadions, waarvan twee in hoofdstad Moskou.

Saai of schitterend

Elk WK draagt zijn stempel. Elk WK wekt verwachtingen en krijgt snel na afloop een oordeel, dat meestal ­ongeveer zo blijft naarmate de jaren verstrijken: ach, dat was een vervelend WK, met saai, defensief voetbal. Of: wat een schitterend toernooi met open spel en tal van uitblinkers. De erfenis van het WK laat zich niet alleen meten in resultaat, maar ook in schoonheid, in uniciteit, in progressiviteit van het spel desnoods.

Hoe zal straks het WK van Rusland voortleven?

Menig Nederlander kijkt sowieso met argwaan naar het toernooi en is mogelijk zelfs blij dat Oranje zich niet heeft geplaatst om moeilijke gesprekken over een mogelijke boycot te vermijden. De relatie tussen de landen staat op scherp sinds het neerhalen van vlucht MH17, een paar dagen na afloop van het vorige WK. De Russen lijken verantwoordelijk voor de crash, doch ontkennen in alle ­toonaarden. Hoewel Rusland ook middelpunt was van een dopingschandaal rond de Spelen van Sotsji en op dubieuze wijze de verkiezing voor het organisatierecht van het WK won, is van afgelasting nooit sprake geweest. Sport gaat meestal gewoon door, ongeacht wat er is gebeurd, ­ongeacht de reputatie van een land.

Rusland houdt het eerste WK in Oost-Europa. Rusland is een echt sportland, hoewel een groot deel van de sportstructuur uit de oude Sovjet-Unie is verdwenen na de val van de Muur en de prestaties van de voetbalploeg over het algemeen niet geweldig zijn. Rusland behoort niet eens tot de outsiders op zijn eigen WK. De ploeg mag al blij zijn de groepsfase door te komen, al is de poule met ­Saoedi-Arabië, Egypte en Uruguay relatief zwak.

Spelers van de Russische nationale ploeg bereiden zich voor op het WK tijdens een trainingskamp in Novogorsk. Beeld AFP

Eindelijk het toernooi van Lionel Messi?

Vooraf is het vooral het WK van ­Lionel Messi. Wint Messi, op zijn vierde WK, dan zullen veel twijfelaars hem eindelijk de beste speler aller ­tijden durven noemen. Menigeen vindt hem nu al de beste, omdat hij al ruim dertien jaar presteert op soms onwaarschijnlijk niveau. Messi heeft wat pech dat in zijn generatie ­Argentijnen goede aanvallers zitten, maar in defensief opzicht is het behelpen. Argentinië behoort tot het ­rijtje kanshebbers, maar is geen favoriet.

Als favorieten vallen het vaakst de namen van Brazilië, Frankrijk, Spanje en kampioen Duitsland. Alleen Italië en Brazilië prolongeerden de titel, in de oudheid van het spel, in 1938 en 1962. Brazilië, het meest tot de verbeelding sprekende voetballand ter wereld, heeft een puike verzameling topspelers verzameld rond de net op tijd fitte Neymar. Frankrijk maakt ­alleen al indruk door de snelheid van de potentiële voorhoede met tiener Mbappé, Griezmann en Dembélé. Dat moet de snelste aanvalslijn in de ­geschiedenis van het voetbal zijn. Spanje en Duitsland zijn ook top, ­hoewel mogelijk wat belegen en te verwend geraakt door succes. Veel ­Nederlanders zullen uitkijken naar de prestaties van de buurlanden en van immigratieland Marokko.

Lionel Messi Beeld AP

Zestien man van City

De verwachting is dat veel landen defensief zullen spelen, omdat verdedigen makkelijker is dan aanvallen en bondscoaches weinig tijd hebben om hun ploeg te formeren. Zo stelt voorzitter Carlos Alberto Parreira van de technische commissie van de Fifa vooraf: ‘Ik verwacht voetbal waarin teams echt spelen als teams en verdedigen met zo veel mogelijk spelers. Erg compacte teams, met veel spelers achter de bal, met kleine ruimtes en snelheid in de aanval.’

Het niveau is gelukkig niet het enige dat telt bij een WK. Het toernooi is ook een cultureel fenomeen, een podium van meestal vrolijk nationalisme, al riekt het hier en daar naar propaganda. Absoluut topvoetbal is tegenwoordig vaker te zien in de laatste fase van de Champions League. Manchester City is met zestien man actief op het toernooi, andere clubs met iets minder spelers. Bij de grote clubs zijn normaliter al die topvoetballers verzameld, terwijl ze nu zijn verdeeld over hun landen van herkomst.

Details kunnen beslissen over de ­afloop en de Fifa probeert de foutenlast van de arbitrage te verlichten door de invoering van videoarbitrage. De nieuwigheid moet de eerlijkheid vergroten op een WK, waar ook landen als België, Kroatië, Colombia, Engeland, Portugal, Senegal en Peru verwachtingen wekken. Over ruim een maand is bekend wat de associatie zal zijn met het WK 2018. Legendarisch. Om vlot te vergeten. Magisch. Gewoontjes. Vol mislukkingen. Of toch opwindend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.